III SA/Kr 387/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-10-09
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona jest osobą samotną, utrzymującą się z niewielkiego świadczenia z pomocy społecznej, a kwestie majątkowe między rozwodzącymi się małżonkami nie zostały uregulowane, można uznać, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, poza współwłasnością działki, a jego dochody z pomocy społecznej wynoszą 444 zł miesięcznie. Wskazał na brak warunków do zamieszkiwania na działce oraz fakt, że jest w trakcie rozwodu, a kwestie majątkowe nie zostały uregulowane.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia 9 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podał, że oprócz 850 metrowej działki, której jest współwłaścicielem nie ma żadnych więcej nieruchomości i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 444 zł zasiłku otrzymywanego z pomocy społecznej.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że zamieszkując obecnie na działce w B. postrzega siebie samego jako osobę bezdomną. Wedle relacji skarżącego nie ma tam bowiem warunków do zamieszkiwania, szczególnie w okresie zimowym (vide: k. 38 akt. admin).
W oparciu o pomocnicze akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje też, iż skarżący jest w trakcie rozwodu, pomiędzy małżonkami nie doszło jeszcze do podziału wspólnego majątku, skarżący nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania z którego orzeczono jego wymeldowanie (vide: k. 1,23,38 akt admin.)
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób specjalnie zamożnych. Tak bowiem należ postrzegać osobę samotną, utrzymującą się z niewielkiego świadczenia otrzymanego w ramach pomocy społecznej. W sytuacji, gdy między rozwodzącymi się małżonkami nie zostały uregulowane wszystkie kwestie majątkowe, okoliczność, że skarżący jest współwłaścicielem działki nie zmienia w sposób zasadniczy takiego oglądu gdyż możliwość dokonania określonych rozporządzeń tym składnikiem majątku wspólnego jest utrudniona. Wątpliwym też pozostaje, by przy wskazywanych dochodach skarżący posiadał istotną dla banków cechę tzw. zdolności kredytowej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że środki jakimi dysponuje wystarczają na skromną egzystencję.
Mając to wszystko na uwadze i przewidując wysokość kosztów sadowych a także minimalny koszt wynajęcia adwokata można dojść do konkluzji, że choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak obecnie skarżący nie będzie w stanie ich ponieść. Z tego względu udzielono mu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło