III SA/Kr 387/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 stycznia 2014 nr [....] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, że oprócz niewykończonego domu o powierzchni 110 m2, nieruchomości rolnej o areale 1,04 ha nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na 900 zł renty. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Z tego powodu zaprzestał wykonywania prac na gospodarstwie rolnym i obecnie utrzymuje się z niskiego świadczenia z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wymaga stałego leczenia i leków. Ponosi znaczne wydatki związane z dojazdami do G. na leczenie. Na specjalne artykuły żywnościowe wydaje ok. 400 zł miesięcznie ponadto ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu, opłaceniem energii i gazu oraz innych opłat. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to korespondując z wcześniejszymi jakie skarżący składał w innych postępowaniach jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się specjalnie. Tak bowiem należy postrzegać sytuację samotnie gospodarującego rencisty z niezbyt wysokim świadczeniem, borykającego się z problemami natury zdrowotnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany majątek nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem co do zasady ma on określoną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak wysokość bieżących dochodów skarżącego powoduje, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest dyskusyjna. Zbycia domu gdzie skarżący zamieszkuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Podobnie jak i nieruchomości rolnej, nawet gdy ta leży odłogiem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego oraz wskazywane przezeń problemy zdrowotne trudno czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Z przytocznych względów udzielono zatem skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając zgodnie z wnioskiem jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.