III SA/Kr 388/11

WyrokWSA w Krakowie2012-01-31

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne pobrane w okresie, gdy osoba była zatrudniona, może zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli pouczenie o obowiązku powiadomienia o zmianach nie było wystarczająco jasne i zrozumiałe dla osoby pobierającej świadczenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pouczenie zawarte w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne oraz we wniosku o jego przyznanie nie było wystarczająco jasne i zrozumiałe dla osoby nieposiadającej specjalistycznej wiedzy prawniczej, aby mogła ona prawidłowo ocenić wpływ podjęcia zatrudnienia na jej prawo do świadczenia. W związku z tym, organ nie wykazał, że skarżąca miała dostateczną świadomość znaczenia tej okoliczności dla prawa do świadczenia, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, sąd zakwestionował możliwość zastosowania art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na konieczność legalności decyzji uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji ustalił, że skarżąca pobierała świadczenie w okresie, gdy była zatrudniona, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia poprzednich decyzji przyznających świadczenie. Skarżąca kwestionowała fakt zatrudnienia oraz zarzucała niewłaściwe pouczenie o obowiązku informowania o zmianach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także uchylił decyzje Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2010 r. nr [...] i z dnia [...] 2010 r. nr [...], orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. uchyla decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2010 r., nr [...] i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2010 r., nr [...], III. orzeka, że uchylone w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Zaskarżoną decyzję z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późna. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji - Burmistrz Miasta i Gminy - decyzją z dnia z dnia [...] 2010 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 oraz art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych art. 104 k.p.a. w pkt 1 ustalił kwotę nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 2.632,00 zł w okresie od 24 maja 2006 r. do 30 listopada 2006 r., w pkt 2 ustalił wysokość ustawowych odsetek w wysokości 1.379,25 zł naliczonych na dzień 31 grudnia 2010r., w pkt 3 określił kwotę do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości 4.011,25 zł, w pkt 4 orzekł, że wpłaty należy dokonać na konto Ośrodka, tj. na konto w Banku Spółdzielczym w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] 2005 r. organ wydał na wniosek B. R. decyzję (nr [...]) przyznającą jej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. W wyniku kolejnych wniosków organ wydał następne decyzje, tj. z dnia [...] 2006 r. (nr [...]) przyznającą świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 września 2006 r. do 30 września 2006 r. oraz z dnia [...] 2006 r. (nr [...]) przyznającą świadczenie pielęgnacyjne na okres okresie od 1 października 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Dalej wskazano, że w dniu 26 marca 2010 r. do organu wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z którego treści wynika, że B. R. była zatrudniona w A Sp. z o.o. od 24 maja 2006 r. do 31 maja 2006 r. W toku dalszego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że w/w pracowała także w okresie od 24 maja 2006 r. do 30 listopada 2006 r. Organ wyjaśnił następnie, że z uwagi na to, że fakt podjęcia przez stronę zatrudnienia nie był znany organowi w dniu wydawania w/w decyzji, postępowanie administracyjne zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (postanowieniem z [...] 2010 r., znak: [...]) i w następstwie powyższego w/w decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne zostały uchylone (decyzjami z [...] 2010 r. nr [...] i nr [...]). Organ I instancji stwierdził, że w sytuacji gdy świadczenie pielęgnacyjne było pobierane mimo istnienia przesłanki negatywnej, jaką niewątpliwie było podjęcie zatrudnienia, należy uznać go za świadczenie nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ zaznaczył na końcu, że w aktach sprawy znajduje się własnoręcznie podpisane przez stronę zobowiązanie, iż niezwłocznie powiadomi ona podmiot wypłacający świadczenie pielęgnacyjne o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto we wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i w pouczeniu decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, znajduje się informacja, o konieczności zgłoszenia każdej zmiany mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. R. podnosząc, że nie jest prawdą, iż pracowała w okresie od 24 maja 2006 r. do 30 listopada 2006 r. Wskazała, że na jej umowę pracowała inna osoba od 24 do 31 maja 2006 r. Do odwołania załączyła kopie umów zlecenia, kopię decyzji [...], kopie pism z ZUS. W dniu 29 grudnia 2010 r. B. R. złożyła do Kolegium dodatkowe dokumenty, tj. dwie informacje o uzyskanych dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy - PIT 11. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowieniem z dnia [...] 2010 r.( znak: [...]) organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosków B. R. z dnia 21 lipca 2006 r. oraz z dnia 20 września 2006 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem otrzymał informację, iż B. R. w okresie od dnia 24 maja 2006 r. do dnia 30 listopada 2006 r. była zatrudniona w firmie "A". Fakt ten nie był znany organowi w dniu wydania decyzji. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, wobec faktu, że B. R. była zatrudniona w firmie "A" w okresie od dnia 24 maja 2006 r. do dnia 30 listopada 2006 r., a prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jej nie przysługuje - Burmistrz Miasta i Gminy mocą decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] 2006 r. (nr [...]) przyznającą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem P. J. w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2006 r. do 30 września 2006 r. i odmówił przyznania w/w świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast mocą decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] 2006 przyznającą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem P. J. w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od 1 października 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i przyznał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem P. J. w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Kolegium stwierdziło, że w wypadku świadczenia przyznanego mocą decyzji z dnia [...] 2005 r. nr [...], gdzie przyznano wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r., zastosowanie ma art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, który stanowi, iż świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania - są świadczeniami nienależnie pobranymi. W przedmiotowej sprawie świadczenie pielęgnacyjne zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a B. R. była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Mianowicie w decyzji z dnia [...] 2005 r. (nr [...]) przyznającej świadczenie pielęgnacyjne pouczono stronę, iż w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Natomiast we wniosku o ustalenie świadczenia B. R. złożyła oświadczenie, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponieważ mimo braku uprawnień, B. R. pobrała świadczenie pielęgnacyjne, przyznane na podstawie decyzji z dnia [...] 2005 r. (nr [...]) dlatego też pobrane świadczenie pielęgnacyjne - jest świadczeniem nienależnie pobranym. Natomiast w wypadku świadczenia przyznanego mocą decyzji z dnia [...] 2006 r. (nr [...]), gdzie przyznano wnioskodawczyni świadczenie w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 września 2006 r. do dnia 30 września 2006 r. oraz świadczenia przyznanego mocą decyzji [...] 2006 r. (nr [...], gdzie przyznano świadczenie w kwocie 420 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., zastosowanie ma art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy, który stanowi, że świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego - są świadczeniami nienależnie pobranymi. Wobec tego suma nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego przez B. R. stanowi kwotę 2.632,00 zł. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B. R., zwracając się o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji lub postanowienia z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania w niniejszym postępowaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z ust. 1 art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca zdefiniował pojęcie nienależnie pobranych świadczeń, za które uważa się: 1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne; 4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Wykładnia powyższych przepisów ustawy nie pozostawia wątpliwości, że za świadczenie nienależnie pobrane może być uznane między innymi takie, które zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do tego świadczenia, albo wstrzymanie jego wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba go pobierająca była pouczona o braku prawa do jego pobierania, jak również takie świadczenie, które zostało przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do tego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie, organy orzekające stwierdziły, że obydwie ze wskazanych wyżej sytuacji, o których mowa w pkt 2 i 4 ust. 2 art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozwalających na uznanie świadczeń za nienależnie pobranych, zaistniały. Wobec tego w ocenie organów zastosowanie miał art. 30 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu stanowisko to jest błędne i nie może być uznane za odpowiadające prawu. Nie może zostać uznane za wystarczające takie pouczenie skarżącej, jakie zawarte było w decyzji z [...] 2005 r. nr [...], że: " w związku z art. 25 ust. 1 w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne." Pouczenie tego rodzaju powinno być czytelne, jasne i zrozumiałe, a przede wszystkim zredagowane w sposób na tyle przystępny i zrozumiały, aby osoba pobierająca świadczenie rodzinne mogła, nie posiadając wyspecjalizowanej wiedzy prawniczej, odnieść informacje w nim zawarte do swojej sytuacji faktycznej i prawnej, by móc stwierdzić, że mają one wpływ na jej prawo do świadczenia (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1259/09; publik w LEX nr 706607). Także złożenie przez skarżącą oświadczenia przy składaniu wniosku, co do zapoznania się z warunkami uprawniającymi do świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogło mieć znaczenia. Podzielić bowiem należy pogląd wypowiedziany w wyroku z 11 grudnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn., akt IV SA/Po 331/08; publik. w LEX nr 527565, że informacje podawane stronie w formularzu wniosku nie posiadają waloru pouczenia, w oparciu o które można wyprowadzać dla skarżącej skutki wynikające z ustawy. Organy nie wykazały więc, że skarżąca miała dostateczną świadomość znaczenia dla prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczności podjęcia przez nią zatrudnienia. W tym więc zakresie postępowanie wyjaśniające organów przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organów, co do zaistnienia drugiej z opisanych sytuacji. Istotnie art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi podstawę prawną uznania świadczenia za nienależnie pobrane, jeżeli świadczenie to przyznane zostało na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Podkreślić jednak należy, że wydanie decyzji z [...] 2010 r. nr [...] i nr [...] uwarunkowało konkretyzację tej normy. Nie ulega żadnej wątpliwości, że bez istnienia tych rozstrzygnięć nie byłoby możliwe zastosowanie przez organy art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy. Kwestionowana przez skarżącą decyzja jest więc decyzją zależną od istnienia decyzji uchylającej we wznowionym postępowaniu decyzję o przyznaniu świadczenia i odmawiającej jego przyznania. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zatem pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 29 ustawy o naczelnym Sądzie Administracyjnym z 31 lipca 2001 r.(sygn. akt V SA 2702/00, publik. w OSP 2002, nr 2, poz. 15), że kontrola decyzji wykonawczej (zależnej), będącej koniecznym następstwem innej decyzji może prowadzić do wzruszenia tej ostatniej, jako leżącej u podstaw decyzji kontrolowanej (por. T. Woś w kom do art. 135 p.p.s.a.). W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził (powołując się m. in na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. publik. w FPS 12/99) : "Zgodnie z art. 29 ustawy o NSA pojęcie granic danej sprawy jest wyznaczane nie przez granice zaskarżenia ani granice postępowania w danej sprawie ale przez granice sprawy w materialnoprawnym znaczeniu tego słowa. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, dotyczy to także relacji pomiędzy decyzją zależną jako koniecznym następstwem decyzji leżącej u jej źródeł a tą ostatnią decyzją." W aprobującej glosie do tego orzeczenia (publik. w OSP 2002 nr 2, poz. 15.). W. Taras powołał także uchwałę składu pięciu sędziów z 9 listopada1998 r., publik. w OPK 4-7/98, w której Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniając pojęcie decyzji zależnej wskazał, iż chodzi o takie rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawarte w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej, w sytuacji, w której albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniej rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej – odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu wypadkach jest podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy". Przenosząc powyższy pogląd na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że objęcie na podstawie art. 135 p.p.s.a. kontrolą decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostają te decyzje, dopóty istnieje przesłanka do bezwarunkowego uznania pobranego świadczenia za nienależnie pobrane i nakazania jego zwrotu, wynikająca z art. 30 ust. 2 pkt. 4 ustawy. Z uzasadnień obu decyzji z [...] 2010 r. nr [...] i nr [...] wynika, że podstawą wznowienia postępowania było ujawnienie nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej – podjęcia przez skarżącą zatrudnienia – która miała wpływ na zakres praw strony, w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia, a więc zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wskazał w uzasadnieniach tych decyzji, że skarżąca podpisując wnioski zobowiązała się do niezwłocznego powiadomienia organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Także w decyzjach przyznających świadczenia zawarte zostało pouczenie w tej kwestii. Organ skonstatował, że skoro skarżąca pomimo wyraźnych pouczeń nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku powiadomienia organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, to wprowadziła tym samym w błąd organ, co stanowiło podstawę do wydania decyzji we wznowionym postępowaniu. W tym względzie, co do uznania za wystarczających i właściwych pouczeń w decyzjach, jak i w formularzu wniosków, Sąd za adekwatne uznaje wyżej przedstawione stanowisko i wywody za nim przemawiające w odniesieniu do zaistnienia sytuacji opisanej w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powtórzyć jedynie należy, podkreślając z całą stanowczością, że tego rodzaju pouczenia nie spełniają wymogów właściwych pouczeń. Podobnie zatem jak w pierwszej z poruszanych sytuacji, także i w tej nie wykazanie świadomości skarżącej, co do istnienia okoliczności wyłączającej prawo do pobierania świadczenia, stanowi podstawę do uznania, wbrew wywodom organów, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, a w konsekwencji do uznania jako wadliwych decyzji wydanych w tym postępowaniu. Biorąc pod uwagę pogląd Sądu wyrażony wyżej w kwestii granic sprawy i bytu tzw. decyzji zależnej, a w konsekwencji możliwości zastosowania art. 135 p. p. s. a. w stosunku do pozostającego w koniecznym związku z decyzją zaskarżoną rozstrzygnięcia, która stanowi przesłankę podjęcia przez organy dalszych działań zmierzających w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy do nakazania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, uznać należy, że decyzja wznowieniowa ( w tym wypadku wznowieniowe), jako konieczna przesłanka wydania decyzji zaskarżonej (na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.ś.r.), musi być decyzją legalną. Skoro błędny jest poprzednik, błędny musi być też następnik. Inne stanowisko byłoby niezgodne z zasadami logicznego rozumowania (por. W. Taras we wskazanej glosie publik. w OSP 2002 nr 2, poz. 15). Wydane decyzje po wznowieniu postępowania są więc błędne, bo wydane z naruszeniem art. 30 ust. 2 pkt 1 i 145 § pkt 5 k.p.a. Błędna także z tego powodu, jako naruszająca art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest decyzja zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. Nie zwróciły także organy uwagi, że druga z decyzji wznowieniowych owszem uchylała decyzję przyznającą świadczenie, ale nie odmawiała zarazem jego przyznania, lecz wprost przeciwnie przyznała go lecz w innym okresie niż poprzednia. Wątpliwym jest, czy wobec tego za decyzję, o której mowa w pkt 4 in fine ust. 2 art. 30 ustawy mogła być uznana jedna z decyzji z [...] 2010 r. nr [...]. Mając na względzie wyżej wskazane wywody, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 30 ust. 1 pkt 1 i 4 – które miało wpływ na wynika sprawy, u którego podłoża legło także nie wyjaśnienie, zgodnie z wymogami artykułów 7 i 77 § 1 p.p.s.a. kwestii świadomości skarżącej, co do okoliczności mającej istotny wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a więc również wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych także względów wadliwe są decyzje Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2010 r. nr [...] i nr [...], gdyż przesłanka wznowieniowa (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w ogóle nie zaistniała. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak punktach I i II sentencji wyroku. Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zobowiązywała natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do orzeczenia, jak w punkcie III sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło