III SA/Kr 389/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2010r. w dniu 24 listopada 2010 r. w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Wojewody z dnia 1 marca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący R. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 1 marca 2010r. wydanej w przedmiocie wymeldowania. Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku podał, iż aktualnie jest w trakcie rozwodu i przebywa za granicą, gdzie pracuje. Wskazał, że jego zatrudnienie będzie trwało do końca października 2010r., natomiast później wraca do Polski, gdzie nie ma się gdzie podziać, gdyż z własnego mieszkania został przez żonę wymeldowany. Skarżący podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300 euro. Z kwoty tej opłaca mieszkanie, wyżywienie, dojazdy. Wysokość tych opłat skarżący określił łącznie na kwotę 600 euro. Z oświadczenia skarżącego wynika także, iż posiada mieszkanie o pow. 37 m2 przy ul. A w K. oraz, że nie ma cennych ruchomości ani oszczędności. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 października 2010r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów, a skarżący złożył od tego orzeczenia sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że za zwolnieniem go od kosztów sądowych przemawia okoliczność, że z dniem 1 listopada 2010r. traci pracę i po powrocie do Polski będzie bezrobotny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Art. 245 § 2 ppsa stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skoro skarżący wnioskował o zwolnienie od opłat sądowych, należało uznać, że jest to wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić trzeba, że ogólną zasadą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Z treści art. 246 ppsa jednoznacznie wynika, że warunkiem przyznania prawa pomocy jest, by osoba, która się o to ubiega, wykazała, że spełnia ustawowe wymogi do zastosowania wobec niej wyjątku od ogólnej zasady określonej w przytoczonym art. 199 ppsa. Należy przez to rozumieć przedstawienie wiarygodnych dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków, a także wskazujących na sytuację rodzinną i majątkową wnioskodawcy. Następnie zaś sytuacja majątkowa i rodzinna strony musi zestawiona z kosztami sądowymi, które strona będzie zobowiązana do poniesienia w danej sprawie. W ocenie Sądu sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sytuacji tej nie zmienia także podniesiona w sprzeciwie okoliczność utraty dotychczasowego zatrudnienia przez skarżącego. Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wniesieniem skargi w dniu 7 kwietnia 2010r, kiedy to skarżący był zatrudniony i zgodnie z jego własnym oświadczeniem uzyskiwał dochód w wysokości 1.300 euro miesięcznie, z czego około 600 euro przeznaczał na stałe koszty utrzymania. Podkreślić trzeba, że wszczynając postępowanie sądowe, strona musi liczyć się z ponoszeniem kosztów tego postępowania i stosownie do swoich możliwości finansowych gromadzić środki na ich pokrycie. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma również wysokość kosztów sądowych obciążających skarżącego. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi w sprawach skarg z zakresu ewidencji ludności i dowodów osobistych wynosi 100 zł, zaś zgodnie z § 3 tego rozporządzenia wpis od skargi kasacyjnej w tej sprawie również wynosi 100 zł. Zatem koszty sądowe, obejmujące postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz ewentualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zamykają się w kwocie 200 zł. Biorąc pod uwagę, że po opłaceniu stałych kosztów utrzymania skarżący dysponował kwotą około 700 euro, czyli około 2.800 zł, to poczynienie przez niego oszczędności w celu opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie w żadnym wypadku nie spowodowałoby uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego, czyli nie zachwiałoby sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Dlatego też nawet uwzględnienie faktu utraty pracy przez skarżącego z dniem 31 października 2010r. zdaniem Sądu nie może prowadzić do wniosku, że zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Należy bowiem podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 2 ppsa.