III SA/Kr 390/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Wiesław Kisiel WSA Tadeusz Wołek Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi F. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia F. J. na postanowienie Wójta Gminy znak: [...] z dnia [...] w sprawie zwrotu kosztów podróży, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: F. J. pismem z dnia 6 września 2000r. wezwał Wójta Gminy o pokrycie kosztów podróży i utraconego zarobku w kwocie 100zł w związku z bezpodstawnym wezwaniem go do Urzędu Gminy w dniu 30 sierpnia 2000r. w sprawie uzgodnienia przebiegu kanalizacji. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał przepis art.56 kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 25 listopada 2000r. skarżący wniósł do Wojewody w trybie przepisów działu VIII kpa tj skarg i wniosków, skargę na Wójta Gminy w związku z łamaniem praworządności. Kolejna skarga adresowana do Urzędu Wojewódzkiego Wydział Organizacji i Nadzoru została wniesiona w dniu 19 kwietnia 2001r., była to również skarga złożona w trybie art.227 kpa na Radę Gminy. Z kolei wezwaniem z dnia 30 maja 2001r. znak [...] F. J. został wezwany do złożenia w Urzędzie Gminy w dniach 4.06.-8.06.2001 wymienionych decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1997, 1998, 1999. Skarżący F. J. stawił się w wyznaczonym terminie w urzędzie. Pismem z dnia 4 czerwca 2001r./data wpływu 7 czerwca 2001r./ F. J. wezwał Wójta Gminy o zwrot kwoty 100zł tytułem poniesionych kosztów stawiennictwa, na które składają się koszty dojazdu samochodem i utrata zajęcia w dniu stawiennictwa. Jako podstawę swojego żądania wskazał przepis art.56 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi Wójt Gminy pismem z dnia 12 czerwca 2001r. wyjaśnił, iż brak podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącego zawartego w piśmie z dnia 4 czerwca 2001r. Z kolei w dniu 22 czerwca 2001r. skarżący wniósł kolejną skargę w trybie przepisu art.227 kpa, adresowaną do Urzędu Wojewódzkiego Wydział Organizacji i Nadzoru. Przedmiotem skargi było zarówno brak prawidłowego działania ze strony Rady Gminy jak i Wójta Gminy w zakresie rozpatrzenia sprawy o wypłacenie kosztów osobistego stawiennictwa w urzędzie w dniu 30 sierpnia 2000r. i w dniu 7 czerwca 2001r. Pismem z dnia 3 lipca 2001r. adresowanym do F. J. Przewodniczący Rady Gminy uznał, że żądanie wypłacenia kosztów osobistego stawiennictwa w dniu 30 sierpnia 2000r. i w dniu 7 czerwca 2001r. za bezzasadne. Z kolei Urząd Wojewódzki skierował do Rady Gminy pisma z dnia 3 października 2001, 27 listopada 2001 oraz 18 marca 2002 w których wyrażony został pogląd, iż właściwą formą rozpatrzenia żądania F. J. jest wydanie postanowienia. W dniu 3 czerwca 2002 do Wojewody wpłynęło kolejne pismo F. J. w którym podnosi ponownie zarzut braku działań ze strony Rady Gminy w sprawie wypłacenia kosztów stawiennictwa w urzędzie. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy działając na podstawie art.56 § 1 kpa w związku z art.4 ust.1 dekretu z dnia 26 października 1950r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym /Dz.U. Nr 49 poz.445/ przyznał F. J. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów podróży. Z treści postanowienia wynika, że kwota 10 zł została przyznana za dwukrotne stawienie się w siedzibie Urzędu Gminy, a jej wysokość została ustalona zgodnie z art.4 ust.1 powołanego dekretu, który za koszty podróży uznaje koszty przejazdu środkiem transportu masowego / koleją, autobusem / w kasie najniższej, w braku zaś takiego środka – koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji. Nadto zamieszczono pouczenie, iż od postanowienia nie przysługuje zażalenie. Skarżący złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o zwrocie kosztów podróży i utraconego zajęcia w kwocie 200zł. Nadto skarżący domagał się przesłania jego skargi na bezczynność Rady Gminy wraz załącznikami, zawartej w piśmie z dnia 3 stycznia 2007r. adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu zażalenia podał, że w dniu 3 stycznia 2007r. złożył skargę na bezczynność Rady Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy w związku z brakiem wydania postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów. Po tym terminie Wójt Gminy wydał zaskarżone postanowienie. Skarżący podniósł, że przyznana kwota nie pokrywa kosztów podróży, a także nie uwzględnia konieczności zwrotu utraconego zajęcia w dniach bezpodstawnych wezwań i stawiennictw. Nadto skarżący wskazał, że w wyniku wielokrotnych pism jakie składał osobiście w Urzędzie Gminy, a także przesyłanych pocztą listami poleconymi do organów wyższej instancji w celu skłonienia Wójta do przestrzegania prawa poniósł wydatki znacznie przekraczające kwotę przyznanego zwrotu kosztów podróży. Skarżący domagał się również, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze otrzymało jego skargę na bezczynność Rady Gminy zawartą w piśmie z dnia 3 stycznia 2007r. A także celowym jest, ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dlaczego dopiero po blisko 6 latach wydano formalne postanowienie, gdy przepis prawa zobowiązywał do bezzwłocznego wypłacenia kosztów podróży i utraconego zajęcia. Zdaniem skarżącego wbrew błędnemu pouczeniu w postanowieniu, na zaskarżone orzeczenie służy środek zaskarżenia do organu II instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] znak [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z zasadą zawartą w art.141 kpa, na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Jest to rozwiązanie procesowe odmienne niż w przypadku odwołań od decyzji wydanych przez organy w I instancji. W przedmiotowej sprawie postanowienie zostało wydane na podstawie art.56 kpa, który stanowi, że osobie która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Przepis ten nie przewiduje środków odwoławczych na wydane na jego podstawie postanowienie, w związku z czym postanowienie to nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, o czym pouczono w zaskarżonym postanowieniu. Na podstawie art.144 kpa w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, zgodnie z art.134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Natomiast podnoszona w zażaleniu sprawa bezczynności Rady Gminy została przez Kolegium rozpatrzona postanowieniem z dnia [...]. Na powyższe postanowienie skargę złożył F. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, przeprowadzenie ponownego postępowania i wydania nowego postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów zgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie można uznać, iż na postanowienie w zakresie kosztów nie przysługuje środek zaskarżenia, albowiem organ mógłby je zupełnie uznaniowo i dowolnie ustalać poniżej kosztów faktycznie poniesionych przez strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art.56 § 1 kpa, który to przepis stanowi "Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się." Zgodnie z art.56 § 2 Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji pod rygorem utraty roszczenia". Jeżeli wszczęte postępowanie zostało zakończone decyzją administracyjną wówczas w odwołaniu od decyzji mogą być podnoszone zarzuty dotyczące kosztów podróży i innych należności. Jeżeli zaś postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji, wówczas w sprawie kosztów organ orzeka w formie postanowienia. Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z przepisem art.141 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zarówno przepis art.56 kpa jak i inne przepisy tego kodeksu nie przewidują zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art.56 kpa. W sprawie kosztów w postępowaniu administracyjnym zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie wydane na podstawie przepisu art.264 kpa, którym organ ustala osoby zobowiązane do poniesienia tych kosztów. Zgodnie z art.264 § 2 kpa na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich uiszczenia przysługuje zażalenie. Mając na uwadze obowiązujący stan prawny Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, że na postanowienie wydane na podstawie art.56 kpa w sprawie kosztów podróży i innych należności nie przysługuje zażalenie. W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło merytorycznie rozpoznać złożonego przez skarżącego zażalenia i ustosunkować się do podniesionych zarzutów. W przypadku gdy zażalenie nie przysługuje, a strona złoży zażalenie organ odwoławczy na podstawie przepisu art.134 kpa w zw. z art. 144 kpa wydaje postanowienie w którym stwierdza niedopuszczalność zażalenia. W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.