III SA/Kr 395/12

Sygn. akt III SA/Kr 395/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Sędziowie WSA Dorota Dąbek, SO del. Janusz Bociąga, , Protokolant Renata Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013r., sprawy ze skargi G. K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 stycznia 2012r. nr [...], w przedmiocie odmowy zgody na zwolnienie z egzekucji składników majątkowych I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata E. T. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 10 § 4, art. 13 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm., zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza, działającego przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z dnia [...] 2011 r. nr [...], którym uznano wniosek zobowiązanej G. K. z dnia 18.11.2011 r. za nieuzasadniony i nie wyrażono zgody na zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanej, tj. rachunku bankowego w Banku [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. W toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej, tj. zasiłku okresowego za okres od 1 do 31 marca 2011 r. w wysokości 220,67 zł, którego zwrot nakazano decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz zasiłku stałego za okres od 1 marca 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. w łącznej wysokości 199,78 zł, którego zwrot nakazano decyzją z dnia 23 maja 2011 nr [...], zobowiązana G. K. w dniu 18 listopada 2011r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwolnienie z postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego w Banku [...]. W związku z powyższym wnioskiem wierzyciel stwierdził, że rachunek bankowy w Banku [...] zobowiązanej jest jedynym składnikiem majątkowym, z którego może być przeprowadzona egzekucja. Ewentualne uwzględnienie wniosku zobowiązanej skutkowało by tym, że postępowanie byłoby bezcelowe a zadaniem wierzyciela jako organu administracji publicznej jest egzekwowanie należności stanowiących środki publiczne. Wobec powyższego wierzyciel - Burmistrza – działający przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...], uznał wniosek zobowiązanej G. K. za nieuzasadniony i nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanej – z konta bankowego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. K. podnosząc w jego treści, że w kwestionowanym postanowieniu organ nie wykazał pozostałych aspektów wniosku, a także nie rozmawiał ze skarżącą przed jego wydaniem. Tym samym uniemożliwił jej wypowiedzenie się w sprawie, pomimo, że zwrot udzielonego świadczenia stanowi dla niej nadmierne obciążenie, a także niweczy skutki udzielonej pomocy. Podniosła, że konto służy jej wyłącznie do korzystania z zasiłków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucji administracyjnej, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 września 2011 r. W dniu 19 października 2011 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku [...]. W dniu 4 listopada 2011 r. dokonano doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zajęciem rachunku bankowego w Banku [...]. W dniu 18 listopada 2011 r. G. K. zwróciła się do organu egzekucji administracyjnej, Naczelnika Urzędu Skarbowego, z wnioskiem o zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 7 grudnia 2011 r. zwrócił się z pismem do wierzyciela, tj. do Burmistrza, by ten w trybie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajął stanowisko w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela". Podniosło, że zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą wojewódzkich sądów administracyjnych "zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Zobowiązany musi złożyć wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego". Ponadto sądy administracyjne zgodnie wskazują, że "przesłanka ważnego interesu zobowiązanych w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych" Powołało się na wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r, sygn. akt l SA/Bd 442/10, LEX nr 673058, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt l SA/Łd 997/07, LEX nr 863819). Kolegium stwierdziło, że w sprawie oczywistym jest, iż jedynym składnikiem majątkowym skarżącej, z którego może być prowadzona egzekucja administracyjna, jest rachunek bankowy. Przychylenie się zatem do wniosku, a w dalszej kolejności zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego, spowodowałoby, że egzekucja administracyjna stałaby się bezskuteczna. Skarżąca jednocześnie nie wskazała innego składnika majątkowego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja administracyjna. W nawiązaniu do wątpliwości skarżącej, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych oraz świadczenia z pomocy społecznej. W związku z powyższym, mimo zajęcia rachunku bankowego, nie będzie możliwe ściągnięcie z niego kwot będących wpłatami zasiłków z pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] G. K. podtrzymała stanowisko przedstawione uprzednio w zażaleniu. Podkreśliła, że nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego przed wydaniem decyzji co gwarantuje jej ustawa o pomocy społecznej oraz art 77 k.p.a. Zwróciła się o zapoznanie się z wszystkimi jej pismami w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 13 § 1 z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm., zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela". Zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą wojewódzkich sądów administracyjnych "zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Zobowiązany musi złożyć wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego". Ponadto sądy administracyjne zgodnie wskazują, że "przesłanka ważnego interesu zobowiązanych w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych" (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt l SA/Bd 442/10, LEX nr 673058, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt l SA/Łd 997/07, LEX nr 863819). W rozpatrywanej sprawie oczywistym jest, że jedynym składnikiem majątkowym zobowiązanej G. K., z którego może być prowadzona egzekucja administracyjna, jest rachunek bankowy w Banku [...]. Przychylenie się zatem do wniosku zobowiązanej, a w dalszej kolejności zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego G. K., spowodowałoby, jak trafnie podniosło Kolegium, że egzekucja administracyjna stałaby się bezskuteczna. Skarżąca się jednocześnie nie wskazała innego składnika majątkowego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja administracyjna. Prawidłowo też zauważyło Kolegium, że zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych oraz świadczenia z pomocy społecznej. W związku z powyższym, mimo zajęcia rachunku bankowego należącego do G. K., nie będzie możliwe ściągnięcie z niego kwot będących wpłatami zasiłków z pomocy społecznej. Wobec powyższego kontrolowane postanowienia są prawidłowe. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do ich uchylenia, zgodnie z art. 145 P.p.s.a. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów ani dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.