III SA/Kr 396/10
WyrokWSA w Krakowie2010-08-19
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu, nawet jeśli nastąpiła w wyniku postępowania cywilnego, stanowi podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji jest równoznaczne z ustaniem stałego pobytu w tym lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co stanowi przesłankę do wymeldowania. Ewentualne wady prawne postępowania egzekucyjnego lub wysokość zadłużenia podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym dotyczącym wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S.-B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Podstawą wymeldowania było opuszczenie lokalu w wyniku eksmisji przeprowadzonej na mocy postanowienia sądu, które przyznało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu T. J. G. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania administracyjnego i cywilnego, a także podnosiła trudną sytuację osobistą i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S.-B. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2010 r. ([...]) na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa Prezydent Miasta orzekł o wymeldowania M. S. -B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w B.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania M. S. - B. z miejsca pobytu stałego wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy.
Podał, że postanowieniem z dnia [...] 2009 r. ([...]) Sąd Rejonowy przysądził spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. A w B na rzecz T. J. G. i zobowiązał M. S.- B. do wydania nabywcy lokalu. Na podstawie tego postanowienia w dniu 18 listopada 2009 r. komornik sądowy przeprowadził eksmisję. Nadto w wyniku postępowania administracyjnego, w tym zeznań świadków ustalono, że M. S. – B. opuściła lokal w 2007 r. i zamieszkała w miejscowości C, gdzie skoncentrowała swoje sprawy rodzinne i życiowe. W przedmiotowym lokalu nie ma również rzeczy osobistych M. S. - B.
Organ I instancji wyjaśnił, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji. Tak więc opuszczenie przez M. S. – B. lokalu przy ul. A w B na skutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję, jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. S. – B. powołując się na swoją trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Podniosła też, że nie założyła nowej rodziny, nadal jest osobą samotną, a pod nowym adresem zamieszkania jest zameldowana tylko do dnia 31 marca 2010 r. Odwołująca się zarzuciła nieprawidłowości mające miejsce w trakcie postępowania sądowego w sprawie o eksmisję oraz z przebiegu eksmisji.
Decyzją z dnia 4 marca 2010 r. ([...]) na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy przytoczył motywy rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zeznania świadków. Podał, że Prezydent Miasta słusznie przyjął, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wojewoda wskazał, że czynności wymeldowania można dokonać wówczas, gdy nastąpi całkowite, dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu, a osoba dotychczas w nim zameldowana nie korzysta z tego lokalu. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, gdyż za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji ( por. wyrok NSA z dn. 15 kwietnia 1996 r. , sygn. akt SA/Kr 1783/95).
Organ odwoławczy dodał, że w podstępowaniu przed organem I instancji naruszono przepis art. 79 §1 kpa, gdyż organ ten nie zawiadomił stron postępowania o wezwaniu w charakterze świadka W. S. Zaś w kwestii uzyskania lokalu zastępczego, organ odwoławczy odesłał odwołującą się do Urzędu Miasta Wydziału Spraw Mieszkalnictwa.
Na powyższą decyzję M. S. – B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżąca powtórzyła argumenty odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazała na nieprawidłowości postępowania administracyjnego oraz cywilnego. Podniosła, że w przedmiotowej sprawie pisma urzędowe wysyłano na jej adres zamieszkania, podczas gdy informowała organ administracji o pobycie w szpitalu, że z przedmiotowego lokalu wydano rzeczy osobie nie upoważnionej do ich odbioru oraz że przedmiotowy lokal został zlicytowany bez ustalenia przez sąd wysokości zadłużenia. M. S. – B. podtrzymała prośbę o przyznanie lokalu zastępczego albo wyremontowanie zlicytowanego mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy winna zatem być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa egzekucja wyroku orzekającego eksmisję, czy opróżnienie i wydanie lokalu (na skutek roszczenia windykacyjnego) przez skarżącą jest aktem równoznacznym z ustaniem jej pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (por. wyrok NSA, z dnia 26 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). Również fakt wadliwości prawnej dokonanej eksmisji nie może stanowić skutecznego zarzutu w niniejszym postępowaniu. Wniesiona przez skarżącą skarga na niezgodne z prawem działanie komornika, będzie rozpatrywana bowiem w postępowaniu cywilnym.
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącej nie jest lokal, z którego została eksmitowana w dniu 18 listopada 2010r. i w którym nie mieszka od tego czasu.
Za akt sprawy wynika, że w dniu 18 listopada 2009 r. na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego z dnia 11 sierpnia 2009 r. komornik sądowy przeprowadził eksmisje skarżącej z lokalu mieszkalnego przy ul. A w B. Organy administracyjne trafnie więc ustaliły, że skarżąca nie przebywa na stałe w przedmiotowym lokalu.
Co się zaś tyczy podnoszonej przez M. S. – B. kwestii prawidłowości orzeczenia sądu cywilnego, w tym wysokości jej zadłużenia, to może być ona rozstrzygnięta jedynie w drodze postępowania cywilnego.
Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu.
W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło