III SA/Kr 396/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwoma synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi połowa domu o powierzchni 160 m2 oraz nieruchomość rolna o areale 8,11 ha . Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 415 zł renty KRUS Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie stać jej na opłatę sądową i na zapewnienie sobie pomocy profesjonalnego prawnika, którego udział w sprawie uważa za potrzebny. Twierdzi bowem, że jedynym dochodem rodziny jest jej renta, gdyż za pracę na roli - jaką wykonuje mąż – wskutek szkód powodziowych nie mieli praktycznie żadnego dochodu. W oparciu o przekazane przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w wyniku ubiegłorocznej powodzi uszkodzone zostały w znacznym stopniu uprawy (vide: kopia protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych k. 12-8). W roku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych na prowadzonych uprawach gospodarstwo skarżącej posiadało zdolność wygenerowania ok. 25386,74 zł przychodu a utracony przychód w tym roku w stosunku do lat poprzednich stanowił 81,71% i odpowiadał kwocie 163.581,00 zł (vide: kopia wyliczenie utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych k. 7-4). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 3.03.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej strony i jej aktualnych możliwości płatniczych. Gospodarstwo skarżącej z pewnością poniosło w ubiegłym roku znaczne szkody w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Twierdzenie jednak, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest jej renta bo wskutek powodzi nie mieli żadnego dochodu z roli stanowi nadinterpretację. Gospodarstwo odnotowało bowiem przychód. Przychód ten owszem uległ znacznemu uszczupleniu ale i tak gospodarstwo posiadało zdolność jego wygenerowania na poziomie ok. 25386,74. Miesięcznie daje to kwotę mniej więcej 2115 zł. Przychody na takim poziomie uzupełnione o otrzymywaną przez skarżącą rentę KRUS zdaniem orzekającego pozwalały na zgromadzenie odpowiednich środków celem opłacenia przez skarżącą kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru. Poza tym nie można tracić z pola widzenia, że była to sytuacja jednostkowa a na podstawie szacunków z lat poprzednich przychód z gospodarstwa rolnego liczyć należy liczyć na ok. 180 tyś zł. rocznie. Biorąc to wszystko pod uwagę wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa nie zasługiwał na uwzględnienie a w związku z tym orzeczono jak punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.