III SA/Kr 40/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-18

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się ustanowienia adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację finansową, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Pomimo pewnych rozbieżności w oświadczeniach dotyczących dochodów, uwzględniono szkody powodziowe, wysokie stałe obciążenia finansowe (raty pożyczek, rachunki) oraz fakt, że remont zniszczonego domu nie został ukończony. Sprzedaż lub obciążenie domu, będącego podstawą egzystencji rodziny, oraz posiadanych samochodów o znikomej wartości rynkowej, nie wchodziło w grę. W konsekwencji, wygospodarowanie środków na pełnomocnika z wyboru było problematyczne.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Wskazał na brak środków finansowych, bezrobocie i niskie dochody. Przedstawił szczegółowe informacje o sytuacji rodzinnej, majątkowej i obciążeniach finansowych, w tym o zniszczeniach spowodowanych powodzią i kosztach remontu domu. Sąd ocenił jego sytuację finansową w kontekście tych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i siostrą. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 150 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał jednak, że należy do niego samochód osobowy marki Opel Kadet z 1990 r. o wartości ok. 1 tyś. złotych, matka ma samochód osobowy marki Fiat Uno z 1996 r. także o wartości ok. 1 tyś. zł, zaś do ojca należy samochód osobowy marki Mercedes W124 z 1991 r. o wartości 1200 zł. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1998 zł za cały 2010 r. podając, że tyle on zarobił na podstawie umowy o pracę, natomiast działalność gospodarcza matki przyniosła prawie 12 tyś. zł straty. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że prosi u ustanowienie adwokata z urzędu niezbędnego do skierowania skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Prośbę swoją motywuje brakiem środków finansowych na opłacenie usług adwokackich. Podaje, że obecnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna a cały jego zarobek za 2010 rok wyniósł 1998 zł. Wyjaśnił, że ubiegłoroczna powódź zniszczyła jego dom w konsekwencji czego wszystkie środki finansowe jakie posiadała rodzina zostały przeznaczone na remont. Twierdzi, że rodzina musiała także pozaciągać pożyczki w bankach na zakup materiałów budowlanych i remont domu a mimo tych wszystkich wysiłków remont domu i tak nie został ukończony z powodu braku środków finansowych. Skarżący wymienił, że 241,15 zł/msc. spłaca za sprzęt AGD do kuchni, 369,10 zł/msc. za materiały budowlane i zniszczone meble kuchenne, 342,45 zł/msc za zniszczone drzwi wewnętrzne. Do tego dochodzą miesięczne opłaty za gaz ok. 300 zł, za energię elektryczną ok. 200 zł, za wodę ok. 50 zł, za szambo ok. 150 zł. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje iż, rodzinę skarżącego dotknęła w ubiegłym roku klęska powodzi (vide: zaświadczenia mops k. 108, 106, 105, 56, 53). Zalaniu uległa cała powierzchnia mieszkalna parteru tj. 3 pokoje, kotłownia, kuchnia, łazienka, wc do wysokości 30 cm, uszkodzone zostały piec co. gazowy, drzwi wejściowe, oraz drzwi wewnętrzne (vide: wniosek k. 46) a w związku z powyższym rozpoczęto prace remontowe (k. 99-69, opinia). Czteroosobowa rodzina skarżącego prowadzi wspólne gospodarstwo. Przed organami deklarowała łączny miesięczny dochód na poziomie 4055 zł z czego znaczącą cześć tj. ok. 3300 zł stanowi dochód z prowadzonej przez matkę skarżącego działalności gospodarczej. Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym o powierzchni 170 m2 należącym po połowie do skarżącego i jego siostry. Członkowie rodziny skarżącego borykają się z problemami zdrowotnymi (vide: aktualizacje wywiadu środowiskowego k. 45-8) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Pewne rozbieżności w wyjaśnieniach skarżącego gdy chodzi o określenie dochodu rodziny należy położyć na jego karb nieporadności. Skarżący myli bowiem kwestie wykazywanej przed organami podatkowymi straty z realnymi środkami jakie pozostają w dyspozycji rodziny. Rozbieżności te przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności związanych z usuwaniem szkód po powodzi zdaniem orzekającego nie powinny jednak przekreślać ex machina starań skarżącego. Wynikająca z oświadczenia skarżącego i akt administracyjnych sytuacja bytowa rodziny kształtuje się bowiem w ten sposób, że przy miesięcznym dochodzie, który aktualnie szacować należy na ok. 3300 zł stałe obciążenia związane z koniecznością opłacenia gazu, energii elektrycznej, wody i szamba pochłaniają 700 zł. Do tego dochodzi jeszcze konieczność spłaty pozaciąganych pożyczek których suma miesięcznych rat zamyka się kwotą ok. 953 zł. Przeprowadzenie najprostszej operacji arytmetycznej uzmysławia, że w efekcie czteroosobowej rodzinie skarżącego pozostaje miesięcznie do rozporządzenia kwota ok. 1647 zł. Nie jest to kwota duża, bo w rozbiciu na osobę w rodzinie przypada ok. 411 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług, środki na takim poziomie wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych tym bardziej, że członkowie rodziny borykają się też z pewnymi problemami zdrowotnymi. Dodatkowo nie można tracić z pola widzenia tej części argumentacji skarżącego gdzie podaje, że mimo pozyskanych dotacji, użycia środków własnych i zaciągnięcia pożyczek remont zalanego domu z powodu braku środków finansowych nie został ukończony. Sprzedaży czy obciążenia domu gdzie rodzina zamieszkuje w celu zdobycia środków na koszty pełnomocnika z wyboru trudno wymagać od skarżącego albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłaby w podstawę egzystencji tych ludzi. Posiadane samochody mają zaś znikomą wartość rynkową a uwzględniając ich wiek krąg ewentualnych nabywców jest mocno ograniczony. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów kwalifikowanego pełnomocnika staje się problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło