III SA/Kr 403/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem . Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi niewielkie mieszkanie o powierzchni 17,18 m2. Bracia są również współwłaścicielami każdy w udziale po 3/32 części nieruchomości o powierzchni 0,39 ha fiz. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zadeklarował brak stałych miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie pracuje a cały swój czas poświęca na walkę sądową o przywrócenie na studia III stopnia. Brat także nie pracuje. Oboje otrzymują po 153 zł miesięcznie zasiłku. Do czerwca ubiegłego roku brat miał stypendium z uniwersytetu w wysokości 1050 zł na miesiąc. Poza tym na mocy decyzji MOPS z lipca ubiegłego roku razem z bratem otrzymali 720 zł jednorazowego zasiłku celowego. Opisując zobowiązania i stałe wydatki wskazał jedynie na kwotę 107 zł kosztów za mieszkanie. Do wniosku dołączył kopię zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego wskazującą na zerowe dochody skarżącego i brata w 2014 r. Zarządzeniem z dnia 16.12.2015 r. skarżący został wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Wezwanie doręczono 15.01.2016 r. W dniu 26.01.2016 r. wpłynęły do tut. sądu wraz z pismem skarżącego nadanym przez skarżącego w dniu 22.01.2016 r. kopie następujących dokumentów źródłowych: zaświadczenia Przytuliska dla Bezdomnych Mężczyzn [...] z 02.06.2015 r. stwierdzające, że skarżący jest od dnia 21.05.2015 r. mieszkańcem tego przytuliska; zaświadczenia MOPS z 15.10.2014 r. stwierdzające że skarżący korzysta z pomocy społecznej; decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłków celowych na dofinansowanie opłaty za akademik i zakup środków czystości; zaświadczenia ZUS z 16.04.2015 r. stwierdzające że na indywidulanym koncie skarżącego kwota zadeklarowanej składki na ubezpieczenie zdrowotne wg stanu na dzień wystawienia zaświadczenia wynosi 0 zł; zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego wskazujące na zerowe dochody skarżącego w 2014 r. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" co oznacza, że przedstawiała je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Nie udzielił co prawda wprost dalszych wyjaśnień o które był wzywany ale jak we wszystkim należy zachować odpowiednią relację proporcjonalności pomiędzy stosowanym środkiem a celem prawa pomocy, którym jest umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Inaczej mówiąc niejako automatyczne oddalenie wniosku skarżącego tylko na tej podstawie obarczone byłoby nazbyt dużym ryzykiem naruszenia gwarantowanego w Konstytucji (art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2) i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela (art. 6) prawa do sądu. Tym bardziej że w dniu 26.01.2016 r. wpłynęły do tut. sądu kopie następujących dokumentów źródłowych tj: zaświadczenie Przytuliska dla Bezdomnych Mężczyzn [...] z 02.06.2015 r. stwierdzające, że skarżący był od dnia 21.05.2015 r. mieszkańcem tego przytuliska; zaświadczenie MOPS z 15.10.2014 r. stwierdzające że skarżący korzysta z pomocy społecznej; decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłków celowych na dofinansowanie opłaty za akademik i zakup środków czystości; zaświadczenie ZUS z 16.04.2015 r. stwierdzające że na indywidulanym koncie skarżącego kwota zadeklarowanej składki na ubezpieczenie zdrowotne wg stanu na dzień wystawienia zaświadczenia wynosi 0 zł; zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego wskazujące na zerowe dochody skarżącego w 2014 r. Nadinterpretacją rzeczywistej sytuacji życiowej skarżącego byłyby zatem twierdzenia, że jego sytuacja materialna jest dobra. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że wówczas skarżący nie korzystałby z przytuliska dla osób bezdomnych czy pomocy społecznej adresowanej do ubogiej części społeczeństwa. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa. Równocześnie skarżący powinien mieć świadomość, że w przypadku gdyby okazało się, że okoliczności na podstawie których przyznano mu prawo pomocy nie istniały lub przestały istnieć przyznane skarżącemu prawo pomocy może być cofnięte przez Sąd w całości lub w części. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.