III SA/Kr 403/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Halina Jakubiec Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rektora z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [ ] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.), art. 104 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) w związku z § 11 ust. 1 lit. a Regulaminu studiów doktoranckich przyjętego uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 marca 2012 r. z późn. zm., Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu skreślił P. P. z listy uczestników studiów doktoranckich pierwszego roku studiów stacjonarnych doktoranckich w roku akademickim 2013/2014 z powodu niezrealizowania obowiązków regulaminowych. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 197 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do podstawowych obowiązków doktorantów należy m.in. realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Z kolei zgodnie z § 15 Regulaminu studiów doktoranckich, doktorant zobowiązany jest do realizowania programu studiów i złożenia w wyznaczonym terminie, potwierdzonego przez opiekuna naukowego sprawozdania z wykonywanych obowiązków. Organ I instancji stwierdził, że do dnia 30 czerwca 2014 r. doktorant nie dopełnił obowiązków wynikających z Regulaminu studiów doktoranckich, tj. nie złożył sprawozdania z wykonywanych obowiązków, przy czym organ zaznaczył, że na wniosek doktoranta termin ten został przedłużony do dnia 30 września 2014 r., jednak także do dnia 30 września 2014 r. doktorant nie wywiązał się z wyżej wymienionego obowiązku. W odwołaniu (liczącym 68 stron) od powyższej decyzji organu I instancji P. P. zaprzeczył, że nie zrealizował obowiązków regulaminowych, albowiem chodził na zajęcia, a praktyk nie mógł odbyć, gdyż go z nich wyrzucono. Odwołujący się stwierdził, że nie mógł złożyć sprawozdania, gdyż nie wiedział kto jest jego opiekunem naukowym i podniósł, że złożył wniosek o zmianę opiekuna naukowego, jednak nie został poinformowany, że nadal ma tego samego opiekuna naukowego. Decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2014 r. nr [...] Na uzasadnienie organ podał, że decyzja ta została wydana "po wnikliwej analizie całości dokumentów". W skardze (liczącej 89 stron) P. P. podniósł, że w roku akademickim 2013/14 był uczestnikiem studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu. Jego obowiązkiem jako doktoranta było realizowanie programu studiów doktoranckich, który to program przewidywał obowiązkowe praktyki w postaci prowadzenia zajęć dydaktycznych. Skarżący nie mógł jednak tych zajęć zrealizować bo został – jego zdaniem - bezprawnie od nich odsunięty. Od rozstrzygnięcia władz Uniwersytetu w tej sprawie skarżący złożył skargę, jednak została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1497/14 jako niedopuszczalna. Skarżący podniósł również, że nie można zarzucić mu niezłożenia sprawozdania w terminie, gdyż nie mógł tego zrobić nie wiedząc kto jest jego promotorem. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji wyjaśnił, że podstawą decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich było niezrealizowanie obowiązków Regulaminu polegające na niezłożeniu przez skarżącego sprawozdania z przebiegu studiów doktoranckich. W związku z powyższym przyczyną skreślenia nie było – jak podnosi to skarżący - niezrealizowanie przez doktoranta obowiązkowych praktyk zawodowych, od których został odsunięty. Zdaniem organu II instancji, zarzuty skargi dotyczące tego odsunięcia nie mają więc wpływu na treść wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut, że skarżący nie mógł złożyć sprawozdania, gdyż nie wiedział, kto jest jego opiekunem naukowym, albowiem obowiązek złożenia sprawozdania z przebiegu badań naukowych jest bowiem obowiązkiem ustawowym i fakt posiadania czy też nie opinii opiekuna naukowego nie usprawiedliwia niewywiązania się z powyższego obowiązku. Na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. Sąd dopuścił dowód z akt tut. Sądu o sygn. III SA/Kr 1497/14 na okoliczność treści orzeczenia, a także z akt tut. Sądu sygn. III SA/Kr 233/11. Sąd stwierdza, że z akt o sygn. III SA/Kr 1497/14 wynika, iż postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę P. P. na pismo Rektora Uniwersytetu z dnia 23 czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odsunięcia od prowadzenia zajęć. Z kolei z akt sygn. III SA/Kr 233/11 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie powtarzania roku akademickiego – pierwszego roku studiów drugiego stopnia, stacjonarnych, na Wydziale [...], kierunek [...], kierunek [...]. Na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z powodu depresji, lęków i nerwicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Podstawy prawne skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich określa ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), która w Dziale IV zatytułowanym "Studia i studenci", Rozdział 3 zatytułowany "Studia doktoranckie", w art. 197 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 stanowi: "Art. 197. 1. Doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 2. Do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. (...) 4. Doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów." Z kolei art. 189 ust. 2 tej ustawy, do którego odsyła przytoczony wyżej art. 197 ust. 1 stanowi: "Art. 189. (...) 2. Student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów; 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni." Z treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy wynika więc m.in., że doktorant obowiązany jest do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni określonych regulaminem studiów, a to oznacza, że skarżący P. P. zobowiązany był do przestrzegania uchwały nr [...] Uniwersytetu z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie: Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie, podjętą na podstawie art. 196 ust. 6, art. 161 i art 162 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 24 pkt 2 Statutu Uniwersytetu. Regulamin ten w § 10 ust. 2 pkt a i b, ust. 3 zdanie pierwsze oraz § 11 ust. 1 pkt a i b stanowi: "§ 10. (...) 2. W celu zaliczenia roku studiów doktorant jest zobowiązany do 30 czerwca każdego roku akademickiego złożyć kierownikowi studiów doktoranckich następujące dokumenty: a) sprawozdanie z wykonania obowiązków w danym roku akademickim, b) opinię opiekuna naukowego o postępach naukowych i postępach w przygotowaniu pracy doktorskiej, (...)" "3. Z uzasadnionych względów losowych lub naukowych kierownik studiów doktoranckich, na pisemny wniosek doktoranta, może przedłużyć termin, o którym mowa w ust. 2, do 30 września." "§ 11.1. Kierownik studiów doktoranckich podejmuje decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadku: (...) b) niezrealizowania obowiązków wynikających z planu i programu studiów doktoranckich, nieprowadzenia badań naukowych lub niezłożenia sprawozdania z ich przebiegu; opinię w tej sprawie przedstawia kierownikowi studiów doktoranckich opiekun naukowy," Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że niezłożenie przez skarżącego sprawozdania z przebiegu studiów doktoranckich w terminie – po przedłużeniu, jak w tej sprawie – do 30 września, nie tylko upoważniało, ale obligowało kierownika studiów doktoranckich do podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Jednocześnie z treści tych przepisów wynika, że złożenie przez doktoranta kierownikowi studiów doktoranckich sprawozdania z wykonania obowiązków w danym roku akademickim nie jest w żaden sposób uzależnione od opinii czy stanowiska opiekuna naukowego. Oznacza to, że nie ma racji skarżący argumentując, że nie mógł złożyć sprawozdania, albowiem złożył wniosek o zmianę opiekuna naukowego. Sąd zauważa, że żaden przepis prawa nie upoważniał skarżącego do przyjmowania, że z chwilą złożenia przez niego wniosku o zmianę opiekuna opiekun dotychczasowy nie jest już jego opiekunem, albowiem zmiana opiekuna zachodzi dopiero z chwilą wyznaczenia nowego opiekuna. W zaistniałej sytuacji w tej sprawie nie ma to jednak znaczenia, albowiem – jak wskazano to już wyżej - złożenie przez doktoranta kierownikowi studiów doktoranckich sprawozdania z wykonania obowiązków w danym roku akademickim nie jest zależne od opiekuna naukowego. Sąd zwraca uwagę na to, że nawet gdyby przyjąć, że skreślenie skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu niezłożenia przez skarżącego sprawozdania z przebiegu studiów doktoranckich w terminie nie było obligatoryjne – jak wskazuje na to wprost treść regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie z dnia 28 marca 2012 r., a – zgodnie z omawianą ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym – było decyzją wydawana w ramach uznania administracyjnego, to – zdaniem Sądu – decyzja ta niewątpliwie wynikała z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Potwierdza to treść obszernych pism skarżącego, w tym treść jego odwołania i skargi. Sąd uznał wiec, że rację mają organy uczelni, albowiem przytoczone przepisy prawa wprost na to wskazują. Sąd jednocześnie podzielił stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, a w szczególności stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1294/13 (opubl. LEX nr 1523014) – wyrok z dnia 20 marca 2014 r.: "Prawa i obowiązki studenta określa zarówno ustawa, jak i regulamin uczelni. Ten ostatni ma co prawda charakter wewnątrzzakładowy i jako taki nie może być uznany za powszechnie obowiązujący, jednak z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu, staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie". W oparciu o powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji jednocześnie uznając, że skarga P. P. nie zawiera żadnego argumentu mogącego być uwzględnionym, a zatem skargi nie uwzględnił orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.