III SA/Kr 404/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku C. W. i S. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi C. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a : przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący S. W. i C. W. wnieśli skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz na postanowienie tego Kolegium z dnia [...] nr [...]. Skargi te zostały przyjęte do rozpoznania pod sygnaturami odpowiednio III SA/Kr 404/06 i III SA/Kr 405/06. Na posiedzeniu jawnym w dniu 25.04.2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył niniejsze sprawy do wspólnego rozpoznania pod sygnaturą III SA/Kr 404/06. Podczas kolejnego posiedzenia jawnego w dniu 03.07.2007r. Sąd wyłączył sprawę III SA/Kr 405/06 do odrębnego wyrokowania. W tym samym dniu Sąd wydał dwa wyroki, którymi oddalił skargi. Termin na złożenie wniosków o uzasadnienie wyroków upłynął w dniu 10 lipca 2007r. W dniu 06.07.2007r. skarżący złożyli wniosek o uzasadnienie wyroku w sprawie III SA/Kr 405/06. W dniu 13.08.2007r. skarżący wnieśli o wydanie wyroku w sprawach III SA/Kr 405/06 i 404/06 wraz z uzasadnieniem. Pismem z dnia 18.09.2007r. Sąd poinformował skarżących o tym, że ich wniosek został potraktowany jako spóźniony wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Kr 404/06 z dnia 3.07.2007r. połączony z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku i w związku z tym wezwał ich do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. W dniu 26.09.2007r. skarżący złożyli do tut. Sądu pismo, w którym wyjaśnili, iż powodem niedotrzymania przez nich terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było błędne przekonanie co do konieczności złożenia jednego wniosku o uzasadnienie obu spraw połączonych, a to z uwagi na postanowienie z dnia 25.04.2007r. o połączeniu tych spraw do wspólnego rozpoznania. Z tego względu skarżący uznali, że ich wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożony w dniu 06.07.2007r. jest wystarczający do tego, aby Sąd sporządził uzasadnienia obu orzeczeń. O tym, że były to dwie oddzielne sprawy z dwoma sygnaturami i zachodziła konieczność osobnego wnioskowania o odpis z uzasadnieniem dowiedzieli się dopiero, gdy otrzymali pierwsze uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, uznając że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżących. Zdaniem Sądu skarżący wiedzieli o wydaniu zarządzenia o wyłączeniu ze sprawy III SA/Kr 404/06 sprawy III SA/Kr 405/06 do odrębnego wyrokowania, gdyż zostało ono wydane na rozprawie w dniu 03.07.2007r., na której skarżący byli obecni. Sąd zaznaczył również, że skarżący łącząc ustanie przyczyny uchybienia terminu z momentem otrzymania przez nich uzasadnienia wyroku ze sprawy III SA/Kr 405/06 sami sobie przeczą skoro wniosek o uzasadnienie w niniejszej sprawie złożyli 13 sierpnia 2007r., natomiast odpis wyroku ze sprawy III SA/Kr 405/07 otrzymali dopiero w dniu 29 października 2007r. S. W. złożył zażalenie na to postanowienie podnosząc w pierwszej kolejności, że o odrębnym rozpoznawaniu spraw zorientował się dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia 31 lipca 2007r. w sprawie III SA/Kr 405/06 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ponadto wskazano, że skarżący w toku postępowania przed Sądem I instancji występował osobiście i nie posiadając wykształcenia prawniczego nie był świadomy wszelkich uwarunkowań formalnych związanych z przebiegiem postępowania w niniejszej sprawie, stąd nie miał świadomości konieczności złożenia dwóch wniosków. Odmienna ocena postępowania skarżącego musiałaby prowadzić do wniosku, że postępuje w sposób nieracjonalny, gdyż mimo rozpoznawania dwóch jego skarg, skarżący dąży do zaskarżenia tylko jednego z niekorzystnych wyroków. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przy rozpoznawaniu złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, koniecznym jest uwzględnienie okoliczności, że strona występowała w sprawie samodzielnie nie dysponując znajomością przepisów postępowania. Jak wynika zaś z akt spraw o sygn. III SA/Kr 404/06 i III SA/Kr 405/06 były one najpierw rozpoznawane oddzielnie, potem połączone na rozprawie z dnia 25 kwietnia 2007r. do wspólnego rozpoznania, po czym na rozprawie z dnia 3 lipca 2007r. ponownie wyłączono ze sprawy III SA/Kr 404/06 sprawę III SA/Kr 405/06. Zatem już sam fakt "łączenia i rozdzielania" spraw mógł sprawić, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarżący występując samodzielnie, nawet dokładając należytej staranności, mógł przyjąć, że wystarczy złożenie jednego wniosku o uzasadnienie. Do mylnego przeświadczenia skarżącego mógł przyczynić się również fakt, że wydanie odrębnych wyroków nastąpiło bezpośrednio po zamknięciu rozprawy, w trakcie której dopiero doszło do "rozdzielenia spraw", przy czym zarówno w aktach III SA/Kr 404/06 jak i III SA/Kr 405/06 znajduje się ten sam protokół z jednej rozprawy o sygn. akt III SA/Kr 404/06 zawierający zarządzenie o treści: "Sąd zarządza wyłączenie niniejszej sprawy III SA/Kr 405/06 w przedmiocie skargi na sprostowanie błędu pisarskiego do odrębnego wyrokowania". Ponadto, z treści protokołu nie wynika, aby Sąd pouczył stronę - co w powyższych okolicznościach sprawy było konieczne - że uzasadnienie pisemne każdego z wyroków zostanie doręczone po złożeniu dwóch odrębnych wniosków w terminie siedmiu dni. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że działająca samodzielnie strona mogła mieć usprawiedliwione wątpliwości przy podejmowaniu czynności w toku postępowania, nawet dokładając należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skutki prawne nie zachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a): "Art. 85. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Art. 86. § 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu." "Art. 87. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. § 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu." Sąd dokonując ponownego rozpoznania sprawy, po zapoznaniu się argumentacją przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący spełnili wszystkie przesłanki do tego, aby termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia został im przywrócony. Sąd zmienił swoje dotychczasowe stanowisko i uznał, że brak winy w uchybieniu w/w terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia został dostatecznie uprawdopodobniony. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 08.08.2008r. sygn. akt [...]: "Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy". Przyjmując obiektywny miernik staranności Sąd doszedł do wniosku, iż z uwagi na nieposiadanie odpowiedniej wiedzy, a także brak profesjonalnego pełnomocnika, skarżący istotnie mogli bez swojej winy trwać w błędnym przekonaniu, iż rozpatrywane sprawy nadal są połączone i że wystarczy złożyć jeden wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i w oparciu o treść powołanych wyżej przepisów oraz art. 86 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.