III SA/Kr 408/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 12 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki postanawia: oddalić wniosek. Ustanowiony na etapie postępowania przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji adwokat (k. 49), którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie mecenasa A. K. (k. 62) reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji po wydanym zaś w sprawie wyroku przedłożył sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 88 i n.). Za wykonane czynności wyznaczony adwokat otrzymał stosowne wynagrodzenie. Z akt sprawy wynika, że po wykonaniu tych wszystkich czynności przez adwokata A. K., Okręgowa Rada Adwokacka wskutek wniosku skarżącej zarządziła zamianę pełnomocnika z urzędu i w miejsce dotychczasowego wyznaczyła mecenasa M. B. W dniu 24.5.2017 r. wpłynął wniosek adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadniając swoje starania adwokat M. B. podał, że po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu go do roli pełnomocnika z urzędu, zamówił i przeglądnął akta sprawy, zapoznał się ze sporządzoną w sprawie przez adwokata A. K. opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przeanalizował orzecznictwo i literaturę a także spotkał się ze skarżącą informując rzeczoną o przyczynach dla których sąd wydał takie orzeczenie i braku podstaw do zaskarżenia tego wyroku. Nadmienił, że skarżąca zgodziła się z jego oceną i złożyła pisemne oświadczenie, iż nie oczekuje wniesienia w jej imieniu środków odwoławczych w sprawie. To wszystko w ocenie adwokata M. B. uzasadnia przyznanie na jego rzecz "kosztów nieopłaconej ani w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług". Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Po pierwsze wynagrodzenie ze środków budżetowych pozostających w dyspozycji sądu należy się adwokatowi ustanowionemu dla strony z urzędu nie za wyznaczenie go do roli pełnomocnika strony przez właściwy organ samorządu zawodowego lecz za faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej objawiające się podjętymi czynnościami. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym zaś jest, że adwokat M. B. nie podejmował żadnych czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji jako że zastępstwo procesowe zapewnił wówczas skarżącej adwokat A. K. Po drugie, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §21 ust. 1 pkt. 2 lit. b) rozporządzenia opłata przysługuje wyznaczonemu adwokatowi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W realiach niniejszej sprawy oczywistym jednak jest, że adwokat M. B. nie sporządził żadnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej a jedynie zapoznał się z opinią sporządzoną wcześniej w sprawie przez adwokata A. K., przeglądnął akta sprawy, przeanalizował orzecznictwo i spotkał się z klientką. Warto również dodać, że ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, zapewnienie zastępstwa prawnego i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata A. K. stanowiło już wykonanie postanowienia o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy a rzeczony pełnomocnik zrealizował przesłanki uprawniające do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu więc wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu tj. mecenasa M. B., który przedstawił skarżącej tożsamą ocenę też nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa prawnego. W takim przypadku z punktu widzenia strony postępowania prawo pomocy zostało już bowiem skonsumowane. Z punktu zaś widzenia Skarbu Państwa przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwom pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie takie same działania oznaczałoby nieuzasadnione i nadmierne obciążenie (postanowienie NSA z 17.09.2012 r. sygn.. akt II FZ 727/12; postanowienia WSA w Poznaniu z 18.03.2013 r. sygn. akt. III SA/Po 786-787/12) W świetle wszystkiego co zostało powiedziane orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 250 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.