III SA/Kr 409/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel WSA Elżbieta Kremer (sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] 2004 r. Nr : [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie postanowieniem z dnia [...] 2004r. nr [...] wydanym na podstawie art.74§2 w zw. z art.28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm./ oraz art.10 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. O Państwowej Inspekcji Pracy / tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz.1362 z późn.zm./, po rozpoznaniu zażalenia M. K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2004r. nr [...] odmawiające wydania M. K. kserokopii protokołów kontroli w Zakładzie [...] s.c. M. G., P. G. siedzibą w [...] ul . [...]. Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Wnioskiem z dnia [...] 2004r. M. K. reprezentowana przez pełnomocnika adw. K. S., zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat w [...] o doręczenie kserokopii protokołu pokontrolnego nr [...] z dnia [...] 2003r. z kontroli w Zakładzie [...] s.c. M. G., P. G. dla potrzeb postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] do sygn. akt [...] wraz z wszystkimi załącznikami. "Ważny interes strony", o którym mowa w art.73 § 2 kpa uzasadniający wniosek wynika z faktu, iż wnioskodawczyni jest osobą pokrzywdzoną wskutek popełnienia przestępstwa przez M. G. jako właściciela firmy, polegającego na dopuszczeniu do ruchu pojazdu mechanicznego w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Bezpośrednim następstwem dopuszczenia do ruchu pojazdu, co do którego zachodzi podejrzenie, że nie powinien być dopuszczony do ruchu, był wypadek w dniu [...] 2002r., w efekcie którego wnioskodawczyni poniosła poważny uszczerbek na zdrowiu. Postępowanie karne w sprawie prowadzi Prokuratura Rejonowa w [...], dla potrzeb którego został sporządzony przedmiotowy protokół . Pełnomocnik podniósł, że wnioskodawczyni posiada oficjalny status strony, a prawo wglądu w akta postępowania karnego zostało wnioskodawczyni zagwarantowane postanowieniem Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] 2004r. Postanowieniem z dnia [...] 2004r. organ I instancji odmówił M. K. wydania żądanych kserokopii protokołu. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wnioskodawczyni nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym inspektora pracy, a czynności kontrolne inspektora pracy, odzwierciedlone w protokole z kontroli i środkach pokontrolnych objęte są tajemnicą służbową. Zgodnie z art.180 kpk, tylko sąd lub prokurator może zwolnić inspektora pracy od zachowania tajemnicy służbowej w toku postępowania karnego. Nadto podniesiono, że z postanowienia Prokuratury Okręgowej wynika, że wnioskodawczyni ma prawo dostępu do akt prokuratury, w której znajduje się żądany protokół z kontroli. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik wnioskodawczyni wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oraz orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono naruszenie przepisu art.74 § 2 kpa, oraz art.73 kpa. Zgodnie z art.73 kpa strona uprawniona jest do przeglądania akt sprawy, oraz sporządzania z nich odpisów i notatek. Natomiast art.74 kpa, który wyłącza uprawnienia strony z art.73 kpa, czyni to wyłącznie w sytuacji gdy wniosek dotyczy akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Oznacza to, że w trybie art.74 kpa mogą ewentualnie zostać wyłączone akta objęte tajemnica służbową, ale tylko te akta, których ujawnienie wobec strony jest niepożądane właśnie ze względu na ważny interes państwowy. Z uwagi, że przepisy art.73 i art.74 kpa wprowadzają zasadę jawności postępowania, zgodnie z ogólnymi regułami dokonywania wykładni przepisów prawa konieczne jest dokonywanie zawężającej wykładni przepisu art.74 § 2 kpa jako ustanawiającej wyjątek od wprowadzonej zasady. W zażaleniu podniesiono również, że wnioskodawczyni posiada oficjalny status strony. Zgodnie z przyjętym zapatrywaniem w doktrynie, osoba pokrzywdzona w procesie karnym - jest tym samym osobą legitymującą się interesem prawnym w rozumieniu art.28 kpa w postępowaniu prowadzonym przez Inspektora pracy - przez sam fakt pokrzywdzenia. Postanowieniem z dnia [...] 2004r. organ II instancji, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że uprawnienia strony w postępowaniu karnym toczącym się przed organami prokuratury nie skutkują automatycznie przyznaniem uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego podmiotu, który w rozumieniu art.28 kpa żąda praw strony, musi być oparte na wyraźnym przepisie prawa przedmiotowego czyli administracyjnego. Nadto czynności kontrolne inspekcji pracy objęte są tajemnicą służbową, a także tajemnicą wynikającą z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych. Uwolnić od obowiązku zachowania tych tajemnic może tylko w toku postępowania karnego prokurator lub sąd, zgodnie z art.180 kpa. Tym samym obowiązek zachowania tych tajemnic uniemożliwia spełnienie wnioskowanego żądania. Skargę na postanowienie organu II instancji złożył pełnomocnik wnioskodawczym, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa, a to art.73, 74, 28 kpa., podtrzymując argumentację zawartą w zażaleniu. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem dokonuje tej kontroli na datę wydania zaskarżonego postanowienia. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podnoszone w skardze. Mianowicie wniosek o udostępnienie kserokopii protokołu pokontrolnego rozpoznawany był wyłącznie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czyli poprzez ustalenie czy wnioskodawczyni posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art.28 kpa, a w konsekwencji czy na podstawie art. 73 kpa może żądać przeglądania akt, sporządzania z nich odpisów i notatek, chyba że zachodzi sytuacja określona w art.74 kpa. W tym zakresie zarzuty skargi są niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że wnioskodawczyni nie przysługuje legitymacja strony w rozumieniu art.28 kpa. Fakt posiadania interesu prawnego w postępowaniu karnym nie przesądza w sposób automatyczny posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Nieposiadanie legitymacji strony powoduje, że rozważania dotyczące naruszenia art.73, art.74 stają się bezprzedmiotowe. Natomiast w przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie rozważyły, możliwości rozpoznania złożonego wniosku na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. z 2001 r, Nr 112, poz. 1198 z późn.zm./. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002r. sygn.akt II SA/Kr 2267/02, " 1.Organy Państwowej Inspekcji Pracy mają charakter organów władzy publicznej w rozumieniu art.4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o wytworzonej przez te organy i znajdującej się w ich posiadaniu dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, wystąpień, stanowisk oraz wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających /art.4 ust.3 w zw. Z art.6 ust. 1 pkt 4 lit."a", tiret -drugie/. 2. Zakres udzielonej informacji może być ograniczony między innymi ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych oraz prawo do prywatności/art.22 ust.1 w zw. Z art.5 ust. 1 i 2/." Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu I instancji. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy powołanej wyżej.