III SA/Kr 409/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 21.01.2008r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1, 4, art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874) po rozpatrzeniu odwołania S. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2007r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Decyzja powyższa zapadła na tle następującego stanu faktycznego: Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2007r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym nałożył na S. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawą faktyczną nałożonych kar było stwierdzenie organu podczas kontroli w dniu 16.05.2007r. o godz. 13.45 w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...], że kierujący samochodem marki Ducato o nr rej. [...]/przyczepa o nr rej. [...] zarejestrowanym na nazwisko S. D. zam. ul. C, B - B, B. D. nie posiada wymaganej licencji/wypisu lub wymaganego zaświadczenia/wypisu na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, jak też stwierdzono brak karty opłaty drogowej. B. D. oświadczył, że nie wiedział o potrzebie posiadania tego rodzaju dokumentów. W toku postępowania administracyjnego organ otrzymał wyjaśnienia od S. D., iż jego ojciec B. D. przewoził z grzeczności pożyczone od znajomych transportery. Dodał, że ojciec nie jest zatrudniony w jego firmie oraz, że nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji braku powyższych dokumentów. Transport ojca wykonywany był na potrzeby niezwiązane z profilem działalności gospodarczej (przetwarzanie odpadów niemetalowych), a konkretnie transportery miały być wykorzystane na weselu w celu przechowywania napojów. W ocenie organu wyjaśnienia powyższe nie zasługują na uwzględnienie, co wynika z istoty prowadzonej przez S. D. działalności. Co wynika też z protokołu, przewożony towar - opakowania zwrotne - skrzynki spełniały warunki określone w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Ponadto B. D. nie twierdził, że dokonywany przewóz opakowań zwrotnych nie jest dokonywany dla przedsiębiorcy S. D. Mając powyższe na uwadze, organ odniósł się do przepisów ustawy o transporcie drogowym, które określają w art. 42 ust. 1, 87 ust. 1 obowiązki podmiotów wykonujących na terytorium RP przewóz drogowy tj. obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd, obowiązek posiadania i okazywania na żądanie uprawnionego podmiotu wypisu z licencji, karty opłaty drogowej, zaznaczając, że wyłączenie w/w obowiązków, o którym mowa w art. 3 tej ustawy dotyczy jedynie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony. Prowadzony w dniu kontroli zespół pojazdów przekroczył 3,5 tony masy całkowitej a zatem podlegał ustawie o transporcie drogowym. Ponadto w ocenie organu nie został spełniony warunek charakteru przewozu na potrzeby własne. Wymaga się bowiem w tym przypadku by pojazdy samochodowe używane były do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. B. D. nie jest pracownikiem swojego syna, co zostało potwierdzone w wyjaśnieniach strony. W związku z tym, że B. D. nie przedstawił funkcjonariuszom wymaganej licencji ani też karty opłaty drogowej, nałożona została wymieniona na wstępie kara pieniężna. Organ uznał tym samym, że przejazd B. D. to przejazd pomocniczo wykonywany w stosunku do podstawowej działalności syna (art. 4 pkt 3 w/w ustawy). Odnośnie dowodu, o przeprowadzenie którego wniósł skarżący tj. na okoliczność charakteru przewozu organ wypowiedział się w ten sposób, że nie jest on przydatny z tej uwagi, że kwestia ta jest już wyjaśniona. W odwołaniu od w/w decyzji S. D. zarzucił organowi nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów na okoliczność, że jego ojciec nie wykonywał pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej żadnego transportu. Zaznaczył, że przewóz dokonywany przez jego ojca odbył się bez jego wiedzy i zgody, a miał na celu transport transporterów na cele zupełnie niezwiązane z działalnością gospodarczą. Zauważył, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą jedynie na przetwarzaniu odpadów niemetalowych, a nie na handlu transporterami, a przewożone transportery były co prawda używane, ale nieuszkodzone. Do przetwarzania natomiast ze względów ekonomicznych są używane tylko uszkodzone transportery. Do odwołania dołączona została dokumentacja o leczeniu skarżącego w Centrum Onkologii. Po rozpoznaniu odwołania została wydana opisana na wstępie wyżej decyzja Dyrektora Izby Celnej. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie charakteru przewozu S. D. organ odwoławczy zauważył dodatkowo, że z przedłożonego wpisu do ewidencji dzialanosci gospodarczej z dnia 10.01.2005r. wynika, iż przedmiotem działalności skarżącego jest oprócz przetwarzania odpadów niemetalowych (włączając wyroby wybrakowane) transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi oraz transport drogowy towarów pojazdami specjalizowanymi. Zapisy dotyczące świadczenia takiej działalności obligują stronę do znajomości przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zespół pojazdów prowadzony przez B. D. nie był zespołem prowadzonym przez przedsiębiorcę ani też przez jego pracowników. W tej sytuacji przewóz stracił przymiot przewozu na potrzeby własne, stając się transportem drogowym, który wymaga posiadania przez przedsiębiorcę licencji na jego wykonywanie. Na koniec organ zauważył, że działając zgodnie z w/w ustawą nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia przewidzianej prawem kary ani zmiany jej wysokości kierując się "szkodliwością społeczną czynu", czy też sytuacją strony, potwierdzającą zły stan zdrowia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. D. zarzucił organowi niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w związku z czym naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 kpa prowadzące w efekcie do błędnych ustaleń faktycznych. Podniósł, że istotnym w sprawie i wymagającym ustalenia jest to, czy kara może być nałożona także wówczas gdy transport odbywa się bez wiedzy i woli przedsiębiorcy i gdy nie jest wykonywany ani przez przedsiębiorcę ani też przez jego pracowników. Zarzucił również, że pomimo konsekwentnego domagania się przesłuchania w trakcie postępowania ojca skarżącego oraz jego samego na okoliczność jakiego rodzaju przewozu podjął się B. D. - organ nie uwzględnił tego wniosku, poprzestając na stanie faktycznym ustalonym w oparciu o protokół i wyjaśnienia złożone w dokumentacji sprawy. Skarżący odwołał się też do własnej sytuacji zdrowotnej, zaznaczając, że zdiagnozowano u niego chorobę nowotworową, która pociągnęła za sobą bardzo kosztowne leczenie. Te okoliczności powinny mieć zdaniem skarżącego wpływ na ocenę zasadności utrzymania tak wysokiej orzeczonej kary. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga S. D. w świetle powyższych kryteriów nie podlega uwzględnieniu. Bezspornym pozostaje fakt, że B. D., ojciec skarżącego w dniu 16.05.2007r. o godz. 13.45 w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] prowadził osobiście samochód marki Ducato o nr rej. [...], którego masa całkowita wynosiła 3300 kg, natomiast przyczepy 750 kg, przewożąc skrzynki (opakowania zwrotne) o masie 200 kg. Pozostaje w związku z powyższym zakwalifikowanie przewozu dokonywanego przez B. D. z punktu widzenia ustawy o transporcie drogowym. Sąd podziela stanowisko organu, że przewóz ojca skarżącego objęty powinien zostać reżimem w/w ustawy, konkretnie art. 4 pkt 3, który stanowi, że transport drogowy to krajowy transport drogowy, przy czym określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Wobec argumentacji skarżącego mającej w zamiarze dowieść, że przewóz B. D. był przewozem dokonywanym co prawda samochodem zarejestrowanym na przedsiębiorcę S. D., jednakże dokonywanym w celach prywatnych (gdyż mającym na celu jedynie przewiezienie transporterów mających być wykorzystanymi na weselu znajomych) w tym miejscu zwrócić należy uwagę na tą regulację ustawy, która ustanawia wyłączenia z jej zakresu (z art. 4 pkt 3) określonego rodzaju przewozu, co w konsekwencji rzutuje na brak obowiązku prowadzącego pojazd w zakresie legitymowania się dokumentami typu licencja, zaświadczenie czy karta opłaty drogowej. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że jej przepisów nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. Żadna z wymienionych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył organ, masa całkowita zespołu pojazdów prowadzonych przez B. D. przekroczyła 3,5 tony (gdyż wyniosła 4050 kg). Niezarobkowy przewóz drogowy tj. przewóz na potrzeby własne - również nie miał miejsca w sprawie, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 4 w/w ustawy oznacza on każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych; Istotnym z punktu widzenia ust. a jest okoliczność, przyznana z resztą przez stronę w piśmie z 12.06.2007r., że B. D. nie jest zatrudniony w firmie skarżącego A. Ponadto przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 ustawy). Tego rodzaju dokumentem nie wylegitymował się skarżący. W związku z powyższym, wobec tego, że nie zachodzi żadna z okoliczności wyłączających zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym wobec przewozu dokonywanego przez ojca skarżącego, należy stwierdzić, że B. D. miał obowiązek posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego podmiotu zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy wypis z licencji, kartę opłaty drogowej a także zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Wykonywał transport drogowy na rzecz swojego syna, jak zasadnie organ zakwalifikował, pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności. Zaszły zatem przesłanki do zastosowania w sprawie art. 92a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 93 w/w ustawy tj. nałożenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 - 4. Odnośnie zarzutów skarżącego, że wysokość kary powinna być miarkowana względem sytuacji osobistej skarżącego podnieść należy, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego, a w związku z tym zwiększonych nakładów finansowych na leczenie, co za tym idzie z niemożnością zapłaty orzeczonej kary, mogą być uwzględnione dopiero na etapie wykonania kary. Przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie stwierdzenie prawidłowości zastosowania przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym pod kątem przestrzegania przez skarżącego przepisów określających obowiązki wykonującego transport drogowy. Przepisy te nie przewidują uznania administracyjnego w zakresie nakładania kary pieniężnej wobec stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze, skarga S. D. została oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.