III SA/Kr 410/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-05-30

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej choroby zawodowej powinien zostać rozpoznany, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Sąd może jednak ustanowić adwokata, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego zastępstwa bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet jeśli posiada majątek, którego sprzedaż godziłaby w podstawę jego egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżący T. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Wniosek zawierał szczegółowe oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach. Skarżący wskazał na swoje miesięczne wydatki, w tym na media, leki i opał.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wykazał dom "10x9 m2" o powierzchni użytkowej z mieszkalną 91,80 m2, grunt rolny o powierzchni 0,0298 ha i inny grunt mieszkalny o powierzchni 531 m2. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości. Nie posiada również zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podobnie małżonka Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2660,20 zł. Wyjaśnił, że na kwotę tę składa się 1588,05 zł zł jego emerytury i 1072,15 zł emerytury żony. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że prosi o przyznanie adwokata albowiem nie stać go na pełnomocnika z wyboru. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że miesięcznie na telefon przeznacza 89 zł, na gaz 52 zł, na prąd 95,61 zł, na śmieci 25 zł, na podatek za rok 220 zł, na wodę i kanalizację 80-100 zł, na węgiel ok. 3600 zł rocznie czyli 300 zł miesięcznie, na swoje leki do 200 zł, na leki żony 120 zł. Do tego wszystkiego dochodzi oczywiście jeszcze konieczność zakupu odzieży. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (zarządzenie z 23.04.2018 r.) rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa. Jest ono wystarczające. Koresponduje z wcześniej składanym w innej sprawie skarżącego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnych cenach towarów oraz usług środki jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają w zasadzie na opłacenie wykazanych zobowiązań i stałych wydatków oraz opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego rodziny. Okoliczność, że do skarżącego należy zadeklarowany majątek w tym dom gdzie zamieszkuje z żoną nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłby one w podstawę egzystencji małżonków. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ich ponieść, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło