III SA/Kr 417/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzja z dnia 18.04.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. 2003 r. [...] w sprawie odmowy przyznania J.K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].2003 r. Decyzje zapadły na tle następującego stanu faktycznego : J. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].2001 r. i uzyskała z tym dniem status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku od dnia [...]. 2001 r, W dniu rejestracji przedstawiła świadectwa pracy potwierdzające zatrudnienie od [...]. 1971 r. do [...].2001 r. w Gminnej Spółdzielni "S " w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy, z którego nadto wynikało , że korzystała z urlopu bezpłatnego od [...].1994 r. do [...]1994 r. od [...]1996 r. do [...]1996 r. i od [...].1995 r. do [...].1995 r. oraz od [...].2000 r. do [...].2000 r. ; oraz świadectwo pracy potwierdzające dalsze zatrudnienie od [...] 2001 r. do [...] .2001 r. w Gminnej Spółdzielni "S " w [...] od [...].2001 r. do [...].2001 r. Na tej podstawie organy ustaliły , że J. K. udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 29 lat 11 m-cy i 21 dni , przy doliczeniu okresu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych - od [...]. 2001 r. do [...]. 2002 r. Z dniem [...].2002 r. J. K. utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z powodu podjęcia pracy sezonowej. Następnie ponownie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].2002 r. i został przyznany jej zasiłek dla bezrobotnych od [...]. 2002 r. , który skarżąca wyczerpała w dniu [...].2003 r. W dniu [...].2003 r. J. K. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego. Rozpatrując ten wniosek , organ pierwszej instancji powołał przepis art.3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 22.01. 2003 r. Nr 6 póz. 65 ), stanowiący , że : 1/ prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r. przysługują bezrobotnym , którzy do dnia 12.01. 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia ;21 bezrobotni o których mowa w ust.1 , nabywają prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po dniu złożenia wniosku nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art.37 l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r. Nr 6 póz. 56 w brzmieniu z dnia 31.12. 2001 r. ) prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie , która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia , do okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego zaliczał się okres aktualnie pobieranego zasiłku. Na tej podstawie możliwe jest doliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku - okresu pobierania zasiłku od [...]. 2001 r. do [...].2002 r. tj. daty wskazanej art.3 ustawy nowelizującej z 20 grudnia 2002 r. ( w/w ).Prawo do zasiłku przedemerytalnego w myśl art.37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym do 31.12. 2001 r. ) przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz okres uprawniający do emerytury jeżeli : 1/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet 35 lat dla mężczyzn , 21 posiada okres uprawniający do zasiłku 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn , w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .Uznając , że J. K.do dnia [...]. 2002 r. wykazała 29 lat 11 miesięcy i 21 dni okresu uprawniającego do zasiłku , organ pierwszej instancji odmówił prawa do zasiłku przedemerytalnego , a organ odwoławczy podzielił stanowisko utrzymując decyzję Starosty [...] w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów odnośnie zaliczenia okresów pracy sezonowej za granicą Wojewoda [...] powołał w uzasadnieniu decyzji przepis art.48 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w ), uzależniający możliwość zaliczenia okresu pracy obywateli polskich za granicą do okresów pracy w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych , od opłacania składek na Fundusz Pracy. Z powodu braku opłacania takiej składki nie mogły być skarżącej doliczone do okresu uprawniającego do zasiłku okresy pracy za granicą od [...]. 1994 r. do [...]. 1994 r, od [...].1996 r. -do [...]. 1996 r, od [...]. 1998 r. do [...]. 1998 r. i od [...].2000 r. do [...].2000 r. , pomimo , iż skarżąca do odwołania dołączyła zaświadczenia o zatrudnieniu u pracodawcy zagranicznego oraz umów o pracę. W skardze od decyzji Wojewody [...] wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , J. K. domagała się uwzględnienia jej wniosku o zasiłek przedemerytalny .Niekorzystne zmiany ustawy uniemożliwiły jej skorzystanie z zasiłku przedemerytalnego , pomimo , że przepracowała w jednym zakładzie 29 lat 10 miesięcy i 19 dni .Korzystała z urlopów bezpłatnych w celu podjęcia pracy sezonowej za granicą. Przystąpienie do Unii Europejskiej powinno skutkować wg. skarżącej możliwością .zaliczenia pracy za granicą jako legalnej. Ponadto podniosła , że za okres od [...].2002 r. do [...].2002 r. kiedy pracowała u pracodawcy zagranicznego , opłaciła składkę na Fundusz Pracy , co powinno skutkować doliczeniem tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Istotę rozstrzygnięcia skargi stanowi kwestia doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku bądź ,, okresu aktualnie pobranego zasiłku przypadającego już po 12. 01. 2002 r. lub okresu pracy sezonowej ( w tym wykonywanej w roku 2002 w związku z odprowadzaniem składki na Fundusz Pracy). Rozpatrując pierwszą z tych kwestii należy stwierdzić , że brak jest możliwości doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku ,, okresu aktualnie pobranego zasiłku " .Przepis art.37 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.12. 2001 r. uprawniał do takiego doliczenia , został zmieniony przepisem art. 3 p. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U.Nr 154 , póz. 1793 ). Zmiana ta wykluczyła doliczenie okresu aktualnie pobieranego zasiłku do uprawnień przewidzianych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od dnia wejścia w życie nowelizacji tj. od 1.01. 2002 r. Przepis art.3 w/w nowelizacji został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego , jednakże w wyroku z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 Trybunał orzekając o niezgodności z konstytucją art.3 pkt 14 lit f oraz art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej , w pozostałym zakresie postępowanie umorzył . Oznacza to , że trafnie organy przyjęły , że w związku z treścią art.3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w/) , który stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r. przysługuje bezrobotnym , którzy do dnia 12.01.2002 r. spełnili warunki do ich nabycia 11.12. 2001 r. do 12.11. 2002 r. Odnośnie drugiej kwestii - tj. zaliczenia okresu pracy za granicą , ocenie z punktu widzenia skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlega możliwość doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego od [...]. 2002 do [...]. 2002 r. , w związku z którym została opłacona składka na Fundusz Pracy. Trybunał Konstytucyjny w wyroku wyżej powołanym stwierdził, że art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części w jakiej zawiera zwrot : ,, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i ,, wyłączający nabycie prawa na dotychczasowych zasadach przez osoby , które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy , jest niezgodny z art. 2 Konstytucji .Nie można zatem uzależnić przyznania uprawnień od daty w której nastąpiła rejestracja bezrobotnego , jednakże nie zmienia to faktu , iż ekspektatywa nabycia uprawnień polegająca na spełnieniu materialnoprawnych warunków do ich nabycia musi mieć miejsce pod rządami przepisów z których wywodzą się dotychczasowe uprawnienia , czyli do dnia 12.01. 2002 r. .Późniejsze spełnienie warunków określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w jej brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12. 2001 ) i uzyskanie wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku , czy uprawniającego do emerytury nie daje podstaw do przyznania uprawnień na zasadach obowiązujących do 31.12. 2001 r. Wyjątkiem jest jedynie - w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - wymóg dotyczący rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Natomiast okresy pracy u zagranicznego pracodawcy , wykonywanej w latach poprzednich , nie mogą być uwzględnione , gdyż nie były odprowadzane za ten okres składki na Fundusz Pracy , co zgodnie z art. 23 ust.1 lit g ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiło warunek zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku . Stwierdzić też należy , że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi , co oznacza , że nie mogą być traktowane przez organy ani przez sądy w sposób uznaniowy , dlatego okoliczność , że skarżącej brakuje zaledwie 9 dni do wymaganego 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku ( w sytuacji , gdy nie wskazuje wykonanie pracy w warunkach szczególnych ) nie pozwala na uwzględnienie jej wniosku. Mając powyższe na uwadze sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.).