III SA/Kr 42/09
WyrokWSA w Krakowie2009-03-04
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zameldował osobę na pobyt stały, mimo braku zgody współwłaściciela lokalu i toczącego się postępowania cywilnego o zniesienie wspólności majątkowej małżonków?Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter porządkowy i ewidencyjny, wskazując faktyczne miejsce pobytu osoby, a nie rozstrzygając kwestii prawnych dotyczących tytułu do lokalu. Dla zameldowania na pobyt stały kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego pobytu oraz posiadanie uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Postępowanie o zniesienie wspólności majątkowej małżonków nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o zameldowanie, a ewentualne przyszłe rozstrzygnięcie sądu cywilnego nie może stanowić przeszkody dla wydania decyzji o zameldowaniu opartej na aktualnym stanie faktycznym i prawnym.Stan faktyczny
B. S. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały w lokalu, którego jest współwłaścicielem wraz z żoną G. S. Żona nie wyrażała zgody na zameldowanie, podnosząc, że B. S. faktycznie przebywa w innym miejscu i że toczy się postępowanie o zniesienie wspólności majątkowej. Organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, a następnie wydał decyzję o zameldowaniu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skargę wniosła G. S., która następnie zmarła, a w jej miejsce wstąpił spadkobierca P. M.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia 8 sierpnia 2001r. nr [...] w przedmiocie zameldowania skargę oddala
B. S. pismem z dnia 8 listopada 2000r. wystąpił z wnioskiem o zameldowanie go na pobyt stały w lokalu nr 7 przy os. [...] 14 w K. Wnioskodawca podał, że faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z żoną G. S., która nie wyraża zgody na jego zameldowanie, natomiast zameldowany jest K. przy ul. [...] 56 w domu który przeznaczony jest do generalnego remontu i sprzedaży. B. S. wyjaśnił, iż wraz z żoną jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr 7 os. [...] 14 w K., który to lokal nabyli na podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia 26 kwietnia 1996r. od Gminy Miasta. Lokal stanowi wspólność ustawową małżeńską i nabyty został z majątku dorobkowego. Na powyższą okoliczność B. S. przedłożył ksero aktu notarialnego z dnia 26 kwietnia 1996r. Organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały B. S. Przesłuchany w charakterze strony B. S. zeznał, że od trzech lat nieprzerwanie zamieszkuje z żoną w lokalu nr 7 os. [...] 14, posiada klucze do lokalu. Oświadczył, że do tej pory nie wie, czy w sądzie jest prowadzone postępowanie o zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami, nie toczy się sprawa rozwodowa. Wyjaśnił, że z żoną nie jest w konflikcie, natomiast córce żony K. M. zależy aby nie był zameldowany.
Pismem z dnia 1 grudnia 2000r. G. S. wniosła o odroczenie rozprawy i zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy o zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami i ustalenia prawa do mieszkania. Podała, że B. S. jest od wielu lat zameldowany w domu swojej siostry P. R. ul. [...] 56/2 w K. u której przebywa z zamiarem stałego pobytu. Podała również że jest chora i nie może stawić się na rozprawę. Następnie G. S. udzieliła pełnomocnictwa swojej wnuczce J. M., która zeznała, że B. S. mieszka od trzech lat w przedmiotowym lokalu. Pełnomocnik podała również sygnaturę pod którą prowadzona jest sprawa o zniesienie wspólności majątkowej ( sygn. akt [...]), a także oświadczyła, że pieniędze na wykup mieszkania jej matka K. M. przekazała G. S.
Postanowieniem z dnia [...] 2000r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 97 §1 pkt 4 i art. 101 kpa odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie B. S. na pobyt stały w lokalu nr 7 przy os. [...] 14 w K.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, ze sprawa o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej nie stanowi zagadnienia wstępnego zgodnie z art. 97 pkt 4 kpa, ponieważ przedmiotowy lokal został nabyty z majątku wspólnego małżonków przed zniesieniem tej wspólności. Zdaniem organu wniosek o zawieszenie postępowania nie może być również uwzględniony w oparciu o art. 98 § 1 kpa, regulujący fakultatywne zawieszenie postępowanie. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne może być zawieszone jeżeli z wnioskiem takim wystąpi strona na żądanie której zostało wszczęte postępowanie, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Przedmiotowe postępowanie nie zostało wszczęte z wniosku G. S. lecz z wniosku B. S.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła G. S. wnosząc o uchylenie go w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2001r. [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to jest ostateczne.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła G. S. wnosząc o jego uchylenie. Natomiast do organu I instancji zostało skierowane pismo z dnia 14 maja 2001r. w którym skarżąca podtrzymała wniosek z dnia 1 grudnia 2001r. o odroczenie sprawy administracyjnej do czasu prawomocnego zakończenia jej przez Sąd Administracyjny.
Decyzją z dnia [...] 2001r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu na pobyt stały B. S. w lokalu nr 7 przy os. [...] 14 w K.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki tj. zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 oraz art. 29 ust.1 powołanej ustawy), oraz posiadanie uprawnienia do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy). W przeprowadzonym przez organ postępowaniu ustalono, że obie wymagane przesłanki zostały spełnione. Uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu przez B. S. wynika z posiadanego z tytułu prawnego do lokalu. Właścicielami lokalu są na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej są B. S. i G. S. Natomiast przesłanka zamieszkiwania w lokalu przez B. S. została potwierdzona zarówno przez B. S., G. S., świadków, a także na podstawie informacji uzyskanej w wyniku przeprowadzonej kontroli dyscypliny meldunkowej przez Komisariat policji. Skoro B. S. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i posiada uprawnienia do tego lokalu zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zameldowaniu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. S. podnosząc, że decyzja w przedmiotowej sprawie została podjęta przedwcześnie, albowiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego została złożona skarga na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Strona odwołująca się podnosi również, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, a w szczególności faktu zamieszkiwania w powyższym lokalu B. S.
Wojewoda decyzja z dnia 8 sierpnia 2001r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. A nadto podkreślił, że G. S. i B. S. posiadają równe prawa do zamieszkiwania i zameldowania w przedmiotowym lokalu z tytułu nabycia prawa własności. Natomiast fakt zamieszkiwania w lokalu przez B. S. potwierdziła zarówno G. S. ( karta 71 ) jak i J. M. ( karta 19 ) podając, ze w lokalu zamieszkuje od 3 lat. W tym stanie sprawy organ zobowiązany był dokonać zameldowania zgodnie z wnioskiem B. S.
Od powyższej decyzji skargę złożyła G. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem przez naruszenie przepisów art. 6, 9, 10, 29 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych lub stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argument dotyczący konieczności zawieszenia postępowania o zameldowanie wobec toczącego się postępowania cywilnego. Zarzucono również, że nie wyjaśniono okoliczności faktycznych dotyczących pobytu B. S. w przedmiotowym mieszkaniu podniesiono, że w lokalu przebywa sporadycznie i okresowo, a nie z zamiarem stałego pobytu.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 października 2004r. sygn.akt II SA/Kr 2764/01 zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącej.
Z kolei postanowieniem z dnia 20 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie. W miejsce skarżącej G. S. wstąpił jej następca prawny spadkobierca P. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy wyjaśnić, iż z dniem 27 maja 2001r. weszła w życie ustawa z dnia 11 kwietnia 2001r. ( Dz.U. Nr 43, poz.476) nowelizująca ustawę z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych na mocy której został dodany art. 50 ust. 3 zgodnie z którym, organem odwoławczym od orzeczeń administracyjnych wydanych przez organy gminy stał się wojewoda. Stąd też odwołanie od decyzji organu I instancji rozpoznawał Wojewoda, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma charakter porządkowy, ewidencyjny i zameldowanie pod oznaczonym adresem ma wskazywać jakie jest faktyczne miejsce pobytu danej osoby. Fakt zameldowania nie przesądza, ani rozstrzyga kwestii prawnych dotyczących charakteru prawnego tytułu do zajmowanego lokalu. Zgodnie z stanem prawnym wynikającym z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 1997r. Nr 113, poz. 476 ) ustawowymi przesłankami wymaganymi przy zameldowaniu na pobyt stały było: faktyczne przebywanie w wskazanym lokalu z zamiarem stałego pobytu ( art. 6 ust. 1 ustawy), oraz posiadanie uprawnienia do przebywania w lokalu w którym miało nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie B. S. spełnił obie wymagane wówczas przesłanki. Albowiem posiadał uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym został zameldowany, uprawnienie to wynikało z tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, który to lokal stanowił wspólność majątkową małżonków, co wynikało z przedłożonego aktu notarialnego umowy sprzedaży tego lokalu. Okoliczność wszczęcia postępowania o zniesienie wspólności majątkowej małżonków nie stanowiła zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o zameldowanie. Ewentualne zniesienie wspólności majątkowej małżonków przez sąd mogło wywołać skutek prawny dopiero w przyszłości ( od daty prawomocności postanowienia sądu ) natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji brak było podstaw prawnych do kwestionowania tytułu prawnego, a w konsekwencji uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu przez B. S. Stąd też zmiana stanu prawnego dotycząca tytułu do przedmiotowego lokalu, która mogła powstać w przyszłości nie mogła stanowić przeszkody prawnej w sprawie o zameldowanie, dla rozstrzygnięcia której istotny był aktualny stan faktyczny i prawny.
Bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących zamieszkiwania B. S. w przedmiotowym lokalu. Wbrew zarzutom skargi przeprowadzone zostało prawidłowo postępowanie dowodowe, a organy rozstrzygające dokonały nienaruszającej art. 80 kpa oceny, że B. S. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność zamieszkiwania w lokalu nr 7 na os. [...] 14 w K. potwierdziła sama skarżąca, która zeznała, że B. S. od trzech lat zamieszkuje w tym lokalu (karta 71 akt administracyjnych), również wnuczka skarżącej J. M., działająca jako pełnomocnik skarżącej potwierdziła, że B. S. od trzech lat zamieszkuje w tym lokalu (karta 19 akt administracyjnych), fakt zamieszkiwania B. S. potwierdził również świadek, sąsiadka B. P. ( karta 34 akt administracyjnych). Okoliczność zamieszkiwania B. S. w przedmiotowym lokalu potwierdza również kontrola przeprowadzona przez organy policji w dniu 9 grudnia 2000r. (karta 11 akt administracyjnych). Zameldowanie B. S. w lokalu nr 7 na os. [...] 14 w świetle obowiązującego wówczas stanu prawnego i przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy jest zatem prawidłowe. Bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy zarzuty skarżącej o braku jej zgody na zameldowanie B. S. na pobyt stały, z uwagi że lokal ten przeznaczony jest w przyszłości dla wnuków.
Skoro organy przeprowadziły postępowanie administracyjne bez naruszenia zasad procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem. Należy podkreślić, że Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność decyzji z stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.
Na marginesie sprawy można jeszcze wspomnieć, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( który wszedł w życie w dniu 19 czerwca 2002r. Dz.U. nr 78, poz.716 ), art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. W konsekwencji, po dacie 19 czerwca 2002r. jedyną ustawową przesłanką wymaganą przy zameldowaniu na pobyt stały jest fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Stąd też zameldowanie jako rejestracja stanu faktycznego nie tworzy uprawnień do uzyskania praw do lokalu, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania tytułu prawnego do lokalu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) skargę oddalił, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło