III SA/Kr 422/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-29
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz dzieci do szkoły na podstawie umowy cywilnej z gminą, charakteryzujący się cyklicznością, ale z możliwością zmian godzin i tras, stanowi przewóz regularny specjalny wymagający zezwolenia, czy też jest to przewóz okazjonalny?Ratio decidendi
Przewóz dzieci do szkoły na podstawie umowy z gminą, nawet jeśli charakteryzuje się cyklicznością i pewną zmiennością godzin i tras, jest uznawany za przewóz regularny specjalny, jeśli spełnia definicję z art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym. Taki przewóz wymaga zezwolenia, a jego wykonywanie bez niego podlega karze pieniężnej. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, opierając się na jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych i definicjach unijnych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu dzieci do szkoły bez wymaganego zezwolenia na przewóz regularny specjalny. Kontrola wykazała, że autobus przewoził dzieci na podstawie umowy z gminą, a kierowca nie okazał zezwolenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając przewóz za regularny specjalny. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, twierdząc, że przewóz miał charakter okazjonalny, a nie regularny specjalny, ze względu na zmienność harmonogramu i brak ustalonego cennika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi G. R. "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lutego 2015 r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na G. R., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą G. R. "A", karę pieniężną w wysokości 8000 zł. Organ I instancji podał, że w dniu 16 września 2014 r., w miejscowości S, przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki Setra o nr rej. [...], którym dowożono dzieci do Zespołu Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych w S w ramach prowadzonej przez G. R. działalności gospodarczej, na podstawie umowy nr [...] zawartej z Wójtem Gminy S. W trakcie czynności kontrolnych kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego przewozu drogowego osób.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji G. R. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania bądź ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzji organu I instancji odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie, art. 107 Kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z której w żaden sposób nie wynika w związku z jakimi ustaleniami organ administracyjny podjął zaskarżoną decyzję oraz na jakiej podstawie prawnej została ona oparta. Zdaniem odwołującej się, doszło również do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 4 pkt 9 tej ustawy, poprzez nałożenie na odwołującą się kary pieniężnej i uznanie wykonywanych przez nią jazd i przewożenie dzieci jako przewozów regularnych specjalnych w sytuacji, kiedy noszą one cechy przewozów okazjonalnych. G. R. zarzuciła również naruszenie art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że wykonywany przez nią w dniu 16 września 2014 r. transport drogowy wymagał zezwolenia specjalnego w sytuacji, gdy dogłębna analiza stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa pozwala przyjąć, że zezwolenie takie nie było wymagane bowiem przewóz dzieci do szkół wykonywany na podstawie umowy cywilnej zawartej przez przewoźnika z gminą jest przewozem okazjonalnym nie wymagającym takiego zezwolenia. W ocenie odwołującej się kontrolowany przejazd został nieprawidłowo zakwalifikowany przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako przewóz regularny, podczas gdy miał on charakter przewozu okazjonalnego. G. R. wskazała, że rozkład jazdy załączony do umowy na dowóz dzieci do szkoły zawartej z Gminą S jest tylko rozkładem informacyjnym, który ulega zmianie praktycznie każdego dnia, gdyż zależy on przede wszystkim od planu zajęć uczniów, ilości godzin lekcyjnych (wydłużanych lub skracanych). Odwołująca się stwierdziła, że zajęcia są wydłużane lub skracane z uwagi na różne uroczystości takie jak Dzień Dziecka, Dzień Nauczyciela, rekolekcje, święta, ferie.
Decyzją z dnia 26 lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 4 pkt 7 i 9, art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 1, art. 87ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.) oraz Ip. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że realizowane przez stronę przewozy drogowe osób (dzieci do szkół) mają charakter przewozów regularnych specjalnych. Organ powołał się przy tym na treść art. 4 ust. 9 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. Zdaniem organu II instancji, zgodnie z powyższą definicją w przypadku wykonywania przewozu regularnego specjalnego przewoźnik wykonuje przewóz określonej grupy osób (w tym przypadku - dzieci będących uczniami), z wyłączeniem innych osób, na trasie określonej między stronami umowy. W omawianym przypadku przewóz dotyczył uczniów Zespołu Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych w S, co wynika z zeznań świadka oraz załącznika do umowy nr [...] zawartej między Gminą S a odwołującą się w dniu 29 sierpnia 2014 r. na dowóz uczniów do wymienionych wyżej placówek oświatowych. Organ odwoławczy stwierdził, że za regularnością przewozów w niniejszej sprawie przemawiają też zeznania kierowcy, który wyjaśnił, że dowóz określonej liczby osób (dzieci) wykonuje od 1 września 2014 r. na podstawie umowy nr [...] zawartej między Gminą S a odwołującą się, na określonej trasie, ustalonej zgodnie z szczegółową listą dowożonych dzieci i w określonych godzinach zawartych w załączniku do niniejszej umowy. A zatem w ocenie organu II instancji przewóz wykonywany na podstawie umowy nr [...] niewątpliwie był przewozem regularnym specjalnym. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z pisma Wójta Gminy S z dnia 1 października 2014 r. wynika, że przewozy realizowane przez stronę spełniają wymogi jakimi powinny charakteryzować się przewozy regularne specjalne zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż w dniu 30 sierpnia 2012 r. udzielono stronie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych ważnego do dnia 29 sierpnia 2014 r., przy czym strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przedłużenie tego zezwolenia. Organ II instancji podkreślił, że okoliczność w postaci zmienności godzin i tras przewozów nie musi oznaczać, że przewozy nie mają charakteru przewozów regularnych specjalnych. Organ II instancji wskazał, że w przepisach rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem (Dz.U.UE.L.92.74.1), przewozy uczniów do szkoły wskazano jako klasyczny przykład przewozów regularnych specjalnych. Zdaniem organu odwoławczego, przewozy takie należy kwalifikować jako spełniające wszystkie przesłanki przewozu regularnego specjalnego określone w ustawie o transporcie drogowym, bowiem wykonywane są w określonych odstępach czasu i po określonej trasie, a także dotyczą zamkniętej grupy osób. To, że czasami może dojść do zmiany godzin, czy trasy przejazdu nie oznacza, iż przewozy tracą charakter regularności, gdyż zgodnie z ustawą o transporcie drogowym jest to dopuszczalne, gdy nie jest to zależne od strony. W ocenie organu II instancji, organ I instancji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa). Organ I instancji nie dopuścił się również obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Według Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Równocześnie organ II instancji nie znalazł podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Gdyby bowiem strona znała obowiązujące przepisy prawa i właściwie je stosowała to nie doszłoby do stwierdzonych naruszeń. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że nałożona na stronę kara pieniężna jest słuszna i zgodna z przepisami prawa.
Z powyższą decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie zgodziła się G. R. i pismem z dnia 26 marca 2015 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy w tym niewyjaśnienie charakteru dokonywanego przez skarżącą przewozu;
3. art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę wyrażającą się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności wyjaśnieniom strony skarżącej co w konsekwencji doprowadziło do uznania realizowanego przez nią przewozu za przewóz regularny specjalny;
4. art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności zaniechanie wyjaśnienia okoliczności spornych i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania dyrektora szkoły, na rzecz której świadczone są usługi przewozu;
5. art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykonywane przez skarżącą przewozy dzieci do szkół są przewozami regularnymi specjalnymi;
6. art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykonywany przez skarżącą przewóz wymagał zezwolenia specjalnego wydanego przez właściwy organ;
7. art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji w sposób niewystarczający wyjaśnił kwestię charakteru realizowanego przez nią przewozu, tj. czy w ogóle wykonywała przewóz regularny. Organ całkowicie pominął wyjaśnienia skarżącej, że przynajmniej w części przejazdy autobusu miały z założenia być nieregularne i wykonywane bez żadnego rozkładu jazdy, stosownie do potrzeb Szkoły (zajęcia pozalekcyjne, imprezy, rekolekcje, wycieczki szkolne, wizyty w kinie, muzeum, teatrze, uroczystości szkolne). Organ nie przesłuchał w tym zakresie świadków np. dyrektora szkoły, na rzecz której świadczone są usługi przewozu. Skarżąca podniosła, że podstawową cechą przewozów regularnych specjalnych jest ich regularność, tymczasem realizowane przez nią przewozy uczniów nie spełniają przesłanek przewozu regularnego mimo ich cykliczności, gdyż odbywają się na podstawie umowy, a godziny odjazdów pojazdu ustalane są każdorazowo z dyrektorami szkół i nie ma ustalonego cennika opłat podanego do publicznej wiadomości. Ponadto wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się głównie poza przystankami i obiektami dworcowymi. Czynniki te uniemożliwiają przedsiębiorcy (stronie skarżącej) realizującemu taki przewóz sporządzenie dokumentów niezbędnych do uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Taki przewóz zatem można zakwalifikować jako okazjonalny. Ponadto skarżąca zauważyła, że harmonogram nie jest rozkładem jazdy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przewozowe, gdyż nie jest podany do publicznej wiadomości a jedynie do wiadomości uczniów, opiekunów i strony skarżącej wykonującej umowę cywilną zawartą z Wójtem Gminy S. Z przewozów tych nie może więc korzystać każda osoba, ale wyłącznie osoby, które wymienione są w umowie. Skarżąca uważa zatem, że wykluczone jest uznanie przewozu dzieci do szkół i odwozu tych dzieci ze szkół za wykonywane na podstawie umowy zawartej przez przewoźnika z gminą jako przewóz regularny czy przewóz regularny specjalny, o jakich mowa w art. 4 pkt 7 i art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca wskazała także, że pomimo tego, że w pewnym okresie czasu można było zauważyć powtarzalność godzin odjazdu i miejsc zabierania dzieci przez przewoźnika, to jednak nie upoważnia to do przyjęcia, że mamy do czynienia z cechą regularności w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Godziny odjazdu oraz miejsca w każdej chwili mogły bowiem ulec zmianie, a przede wszystkim mogły być na bieżąco modyfikowane przez dyrektorów szkół. W opinii skarżącej, tzw. harmonogram jazdy przewoźnika w przedmiotowym stanie faktycznym nie był i nie jest harmonogramem stałym ustalanym przez przewoźnika. Ponadto organ nie wykazał aby został ustalony dla pasażerów jakikolwiek cennik opłat za przejazd, ani aby został on podany do ich wiadomości. Przejazdy były bowiem dla pasażerów bezpłatne, a ogół kosztów ustalony i ponoszony był przez Gminę S zgodnie z umową zawartą z tą Gminą. Tym samym skarżąca uważa, że w tej sytuacji nie sposób uznać, iż kontrolowane przewozy posiadały określoną w ustawie o transporcie drogowym cechę regularności. Skarżąca wskazała, że ustawa definiuje przewóz regularny specjalny i określa go jako niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób. Z zestawienia obu przepisów wynika, że przewóz regularny specjalny to przewóz niepubliczny, dotyczący określonej grupy osób, posiadający pozostałe, określone w art. 4 pkt 7 ustawy, cechy przewozu regularnego. Zdaniem skarżącej, organ powinien więc wykazać, że w świetle treści umowy przewóz posiadał cechy przewozu regularnego i dotyczył określonej grupy osób. Natomiast z umowy wprost wynika, że autobusem byli wożeni uczniowie oraz inne, nieokreślone z góry osoby, stosownie do potrzeb Szkoły. Zdaniem skarżącej, charakter wykonywanych przez nią przewozów nie odpowiada definicji przewozów regularnych specjalnych, ponieważ umowa podpisana między Gminą a skarżącą, nie zawiera zamkniętej listy uczniów, których przywożono do szkół i odwożono do poszczególnych miejscowości po zakończonych zajęciach, a harmonogram posiadany przez kierowcę w dniu kontroli nie stanowi rozkładu jazdy. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ ustalił, że przewóz dotyczył określonej grupy osób. Według skarżącej, w świetle powyższych rozważań poczynione przez organ ustalenia, co do wykonywania przez nią przewozu regularnego specjalnego, dokonane zostały z naruszeniem art. 7 KPA bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także z naruszeniem art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, tj. bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego i należytej jego oceny. W oparciu o powyższe ustalenia i rozważania skarżąca stwierdziła, że skoro dowóz dzieci do szkół nie ma charakteru przewozu regularnego, o którym mowa w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym i nie ma charakteru przewozu regularnego specjalnego, o którym mowa w art. 4 pkt 9 tej ustawy oraz nie ma charakteru przewozu wahadłowego, o którym mowa w art. 4 pkt 10 tej ustawy, to jest to przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 11 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącej, przewóz dzieci do szkół odbywa się na zasadzie przewozu określonego w art. 18 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o transporcie drogowym albowiem przewoźnik dokonuje dowozu dzieci do miejsca docelowego - szkoły - na określoną godzinę lekcyjną, najczęściej w godzinach porannych powracając bez tych osób, a kolejnym (w uproszczeniu) jego "kursem" jest przejazd bez dzieci do szkoły i następnie przewóz dzieci do domów w rozumieniu miejscowości (miejsca zamieszkania), tj. do miejsca początkowego osób, które przez tego samego przewoźnika zostały przewiezione do szkoły. Skarżąca uważa zatem, że przewóz dzieci do szkół wykonywany na podstawie umowy cywilnej zawartej przez przewoźnika z gminą jest przewozem okazjonalnym nie wymagającym zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 czy ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia art. 4 pkt 9 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż podczas kontroli drogowej w dniu 16 września 2014 r. skarżąca wykonywała regularny specjalny przewóz osób – dzieci do szkół, a jej kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Natomiast art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ II instancji nie dopatrzył się także naruszenia art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w toku postępowania organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydały decyzje.
Sąd stwierdza, że skarżąca na poparcie podniesionych argumentów, a zwłaszcza stanowiska, że wykonywała przewóz okazjonalny, nie wymagający zezwolenia, a nie przewóz regularny, czy przewóz regularny specjalny w swych pismach wskazała na konkretne orzecznictwo sądowoadministracyjne, przy czym w wyjaśnieniach (str. 47 akt adm.) wskazała m.in. na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 961/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Niespornym w sprawie jest to, że:
- w dniu 30 sierpnia 2012 r. stronie skarżącej udzielono zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych ważnego do dnia 29 sierpnia 2014 r., przy czym strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przedłużenie tego zezwolenia na dalszy okres,
-w dniu 16 września 2014 r., w miejscowości S, w wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej autobusu marki Setra o nr rej. [...], stwierdzono przewożenie dzieci do Zespołu Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych w S w ramach prowadzonej przez G. R. działalności gospodarczej, na podstawie umowy nr [...] zawartej z Wójtem Gminy S, bez zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego przewozu drogowego osób.
Spornym między stronami jest to, czy wykonywany w dniu 16 września 2014 r., w miejscowości S przewóz dzieci do szkoły był przewozem okazjonalnym, nie wymagającym zezwolenia - jak twierdzi to strona skarżąca, czy też był przewozem regularnym specjalnym, jak twierdzą to organy obu instancji.
Sąd stwierdza, że powyższy spór był w przeszłości rozstrzygany w różny sposób przez sądownictwo administracyjne. Przykładem takiej niejednolitości było właśnie przytoczone przez stronę skarżącą orzecznictwo. W szczególności stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 961/11 było wynikiem związania Sądu I instancji stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, na co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił uwagę przytaczając w uzasadnieniu tego wyroku treść art. 190 p.p.s.a.
Jednakże, co należy podkreślić, od kilku lat stanowisko sądownictwa administracyjnego obu instancji wykształciło się odmiennie od stanowiska zaprezentowanego we wskazanych wyżej orzeczeniach i obecnie jest jednolite. Sytuacja taka stała się możliwa wobec uznania za wskazówkę do interpretacji tej kwestii definicji "szczególnych usług regularnych" zawartej w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, które weszło w życie z dniem 5 grudnia 2011 r. (Dz.U.UE.L.2009.300.88), które w art. 2 pkt 3 stanowi: "szczególne usługi regularne" oznaczają usługi regularne bez względu na to, przez kogo są organizowane, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów;" Sąd podkreśla, że poprzednio obowiązujące rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem (Dz.U.UE.L.92.74.1), jeszcze bardziej precyzyjnie wskazywało jako klasyczny przykład przewozów regularnych specjalnych właśnie przewozy uczniów do szkoły, albowiem w artykule 2 zatytułowanym "Definicje" stanowiło:
"1.1. Regularne usługi są to usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki. Regularne usługi są powszechnie dostępne, z zastrzeżeniem, gdzie właściwe, obowiązku rezerwacji.
Na regularny charakter usługi nie będą miały wpływu żadne zmiany warunków funkcjonowania usług
1.2. Usługi, bez względu na to, przez kogo są organizowane, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów, w takim stopniu, w jakim takie usługi są wykonywane zgodnie z warunkami określonych w pkt. 1.1., uważa się za usługi regularne. Usługi takie są zwane dalej "specjalnymi usługami regularnymi".
Specjalne usługi regularne obejmują:
a) przewóz pracowników na trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania;
b) przewóz uczniów i studentów do instytucji edukacyjnej i powrót z tej instytucji;
(...)
Fakt, że usługi specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników, nie ma wpływu na zaliczenie ich do regularnych usług."
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że mają rację organy obu instancji wskazując, że skarżąca wykonując na podstawie umowy nr [...] zawartej z Wójtem Gminy S w dniu 16 września 2014 r., w miejscowości S, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przewóz dzieci do Zespołu Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych w S, wykonywała regularny specjalny przewóz drogowy osób bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie takiego przewozu.
Sąd zwraca uwagę na to, że podstawą prawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), która w art. 4 pkt 9 i art. 18 ust. 1 pkt b stanowi.
"Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają: (...)
9) przewóz regularny specjalny - niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;"
"Art. 18. 1. Wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia:
1) w krajowym transporcie drogowym - wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez:
a) wójta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy,
b) burmistrza albo prezydenta miasta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej, (...)"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w tezie orzeczenia - wyroku z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 305/14: 1. "Z istoty przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu." 2. "Przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny."
Sąd stwierdza, że organy obu instancji uznając słusznie przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu 16 września 2014 r. na podstawie umowy nr [...] zawartej z Wójtem Gminy S za przewóz regularny specjalny prawidłowo uznały wykonywanie tego przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, co z kolei podlega karze pieniężnej – zgodnie z art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. L.p. 2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy, które stanowią:
"Art. 92a. 1. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
2. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.
(...)
6. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy."
ZAŁĄCZNIK Nr 3
|Lp. | Wyszczególnienie naruszeń | Wysokość kary pieniężnej |
| | |w złotych |
|1 | 2 | 3 |
|2. | NARUSZENIE PRZEPISÓW O WYKONYWANIU PRZEWOZU DROGOWEGO OSÓB |
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zawiera żadnego argumentu mogącego być uwzględnionym i jednocześnie stwierdził, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, a zatem skargi nie uwzględnił orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło