III SA/Kr 423/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala. Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r. Nr [....] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [.....] Uniwersytetu z dnia [.....] 2013 r. Nr [.....] o skreśleniu R. S. z listy studentów piątego roku studiów: jednolite magisterskie, stacjonarne, kierunek geografia w roku akademickim 2012/2013 wskutek nieuzyskania zaliczenia roku studiów w terminie. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 207 ust. 1 i 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm. określanej dalej p.w.s.), § 37 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (uchwała Nr [.....] Senatu Uniwersytetu [.....] z [.....] 2010 r. ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Dziekan Wydziału [.....] Uniwersytetu decyzją z dnia [.....] 2013 r. Nr [....] skreślił R. S. z listy studentów piątego roku studiów jednolite magisterskie, stacjonarne, kierunek geografia w roku akademickim 2012/2013 r. podając jako przyczynę nieuzyskanie zaliczenia roku studiów w terminie. R. S. odwołała się od ww. decyzji, podnosząc, że dyplom ukończenia studiów jest jej potrzebny ze względu na wymagania w miejscu pracy zawodowej (pracuje w "A"). Wyjaśniła, że praca magisterska została już poprawiona przez promotora i jest gotowa do ponownego złożenia. Obecnie przebywa na urlopie rodzicielskim i po jego zakończeniu powinna przedstawić pracodawcy dyplom ukończenia studiów. Wskazała też na okoliczności dotyczące trudnej sytuacji rodzinnej związane z wypadkiem samochodowym jej męża. Rektor Uniwersytetu po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję. Wskazując motywy rozstrzygnięcia Rektor odwołał się do stanu faktycznego sprawy: skarżąca rozpoczęła stacjonarne jednolite studia magisterskie na kierunku geografia w roku akademickim 2001/2002. Trzykrotnie w toku studiów powtarzała rok studiów a także raz wznawiała studia. W roku akademickim 2012/2013 realizowała piąty rok studiów. Do dnia 30 września 2013 r. nie złożyła pracy dyplomowej. Decyzją Dziekana Wydziału [.....] z dnia [....] 2013 r. została skreślona z listy studentów z uwagi na nieprzystąpienie w terminie do egzaminu dyplomowego. Decyzja ta została uchylona przez Prorektora [....] ds. dydaktyki w dniu [....] 2013 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Dziekana Wydziału [.....]. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dziekan Wydziału [.....] wydał w dniu [....] 2013 r. ww. decyzję w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia roku studiów w terminie. Organ wyjaśnił, że skarżąca, nie dopełniając obowiązku złożenia pracy dyplomowej w przewidzianym terminie, nie spełniła warunku zaliczenia seminarium dyplomowego (lub innych zajęć prowadzących do złożenia pracy dyplomowej), a tym samym nie zaliczyła piątego roku studiów magisterskich. W podstawie prawnej wskazano na Regulamin studiów, w szczególności § 13 ust. 1 zd.1, stanowiącego, że w przypadku nieuzyskania liczby punktów zaliczeniowych, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 6a lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej wyraża na wniosek studenta zgodę na powtarzanie roku studiów. Zgodnie z § 13 ust. 3 Regulaminu w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów. Organ wskazał, że skarżąca w toku studiów już trzykrotnie korzystała z powyższej możliwości powtarzania danego roku studiów, tym samym wykorzystała możliwości powtarzania roku studiów wskazane w w przepisach. Decyzja rektora Uniwersytetu , opisana na wstępie, stała się przedmiotem skargi R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesione zostały zarzuty: - naruszenia § 10 ust. 1, 4 i § 11 ust. 1 i 2 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich poprzez ustalenie, że skarżąca nie uzyskała wymaganej liczby punktów do zaliczenia piątego roku studiów, gdy tymczasem zrealizowała wszystkie punkty wymagane dla jednolitych studiów magisterskich tj. 300 a na rok akademicki 2012/2013, gdyż doszło do przeniesienia punktów z lat ubiegłych, - naruszenie § 13 ust. 1, 1 a i 2 Regulaminu poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do powtarzania piątego roku studiów, - art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, - art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez brak zebrania pełnego materiału dowodowego, co za tym idzie niepełnego wyjaśnienia sprawy, - art. 15 Kpa poprzez podanie w motywach uzasadnień decyzji przesłanki do skreślenia z listy studentów skarżącej, która nie była powołana przez organ pierwszej instancji. Skarżąca wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji. Według skarżącej wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji, zaliczyła seminarium magisterskie i pracownię magisterską w semestrze letnim 2007/2008 r., co oznacza, że wyczerpała limit punktów obligujących ją do zaliczenia roku. Na V roku nie musiała uzyskać 60 punktów zaliczeniowych, gdyż punkty te zgromadziła w latach poprzednich. Skarżąca zarzuciła, że wykładnia dokonana przez orzekające w sprawie organy prowadziłaby do wniosku, że student powinien każdego roku uzyskać 60 pkt, a po zakończeniu studiów posiadać 300 punktów. Zwróciła uwagę, że § 11 ust. 1 Regulaminu przewiduje, że nadwyżka punktów przechodzi na następny rok, z kolei § 11 ust. 1 stanowi o możliwości wykorzystania zaliczonego przedmiotu w przypadku powtarzania roku w okresie 5 lat od jego zdania. Skoro skarżąca zaliczyła Seminarium magisterskie i Pracownię magisterską w semestrze letnim 2007/2008, to mogła uwzględnić te przedmioty do zaliczenia w roku 2012/2013. Odnosząc się do dokonanej przez organ wykładni § 13 ust. 1 – 2 Regulaminu skarżąca wskazała, że została ona dokonana błędnie, gdyż ten przepis oznacza, że powtarzanie roku jest dopuszczalne tylko raz, że nie można powtarzać pierwszego roku studiów i że wyjątkowo można powtarzać jeden rok, który już raz był powtarzany. Oznacza to, że każdy rok można powtarzać przynajmniej raz, poza pierwszym. Przenosząc te rozważania na grunt sprawy, skarżąca wskazała, że nie powtarzała nigdy V roku, a co za tym idzie jest uprawniona do powtarzania V roku studiów. Podnosząc zarzut naruszenia prawa do obrony, skarżąca stwierdziła, że nie była informowana o prawie do zgłoszenia dowodów, co więcej organ z urzędu nie przeprowadził dowodów na okoliczności podniesione w odwołaniu. Braki w postępowaniu dowodowym uzasadniają zarzut niewyjaśnienia sprawy. Wskazała, że wskutek skomplikowanej sytuacji rodzinnej nie miała możliwości aktywnie uczestniczyć w zajęciach na studiach i zaliczyć przedmioty, a następnie złożyć pracę dyplomową. Ustalenia w tym przedmiocie są według skarżącej o tyle istotne, że art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym w przypadku braku zaliczenia semestru lub roku przewiduje fakultatywne skreślenie z listy studentów. Na uzasadnienie skargi powołany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 548/11. Ponadto według niej zaskarżona decyzja łączy się z poważnymi konsekwencjami, gdyż zamyka jej drogę do złożenia pracy dyplomowej, skoro w uzasadnieniu decyzji uznano, że nie przysługuje jej prawo do powtarzania roku ani wznowienia studiów. Na koniec skarżąca zwróciła uwagę na odmienność podanych przez organy podstaw prawnych skreślenia ze studiów, zarzucając, że organ pierwszej instancji za przyczynę skreślenia przyjął brak zaliczenia przedmiotów Seminarium magisterskiego V roku i Pracowni magisterskiej V roku, co w rezultacie skutkowało brakiem zaliczenia roku studiów w terminie. Stanowi to fakultatywną przesłankę skreślenia ze studiów. Organ drugiej instancji za przyczynę skreślenia przyjął z kolei niezłożenie pracy w terminie, która to przesłanka nakłada obowiązek skreślenia z listy studentów zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym. W konsekwencji skarżąca została pozbawiona jednego toku instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, podnosząc, że istotą sprawy jest okoliczność, że skarżąca wykorzystała już wszystkie regulaminowe możliwości powtarzania lat studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wojewódzkie sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wyniki postepowania( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Kierując się kryterium legalności Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przedmiotem kontrolowanego postępowania oraz wydanej w jego wyniku decyzji jest skreślenie R. S. z listy studentów v roku, co równocześnie zakreśla granice rozpatrywanej sprawy. Oznacza to, że poza zakresem analizowanej sprawy pozostają kwestie możliwości powtarzania V roku studiów, gdyż nie tej sprawy dotyczy zaskarżona decyzja. Zauważyć wypada, że sama skarżąca wprawdzie argumentuje, iż nie wykorzystała swojego uprawnienia do powtarzania roku piątego, bowiem powtarzała lata poprzednie, to jednak wniosku takiego nie złożyła, dlatego żadna decyzja w tym przedmiocie nie zapadła. Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące sposobu rozliczenia punktów wymaganych do zaliczenia roku i ukończenia studiów, bowiem powodem skreślenia z listy studentów jest niezłożenie pracy dyplomowej w przewidzianym terminie tj. do 30 września 2013r. W myśl art.190 ust.1 pkt. 3 p.w.s. niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego powoduje obowiązek skreślenia przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej z listy studentów. W tym przypadku przepisy nie przewidują żadnego zakresu fakultatywności, a decyzja w takim przypadku jest decyzją związaną, a nie swobodną. Jest poza sporem, że skarżąca nie złożyła pracy dyplomowej w terminie, nie wystąpiła też z wnioskiem o powtarzanie V roku. Decyzja o skreśleniu jej z listy studentów jest zgodna z prawem, a różnice w sposobie ujęcia przez organy argumentacji będącej podstawą skreślenia, nie stanowią o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż organ odwoławczy w granicach sprawy posiada uprawnienia do orzekania co do istoty ( art. 138 § 2 k.p.a.), w czym niewątpliwie mieści się modyfikacja argumentacji organu pierwszej instancji Bez istotnego wpływu na wynik postępowania jest brak zawiadomienia przewidzianego przepisem art. 10 k.p.a. gdyż niezłożenie pracy dyplomowej w terminie jest warunkiem wystarczającym do podjęcia decyzji o skreśleniu, a okoliczność ta nie jest ani sporna ani wątpliwa . Z podanych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.