III SA/Kr 425/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że mieszka samotnie. Określając swój majątek uwidocznił 23 metrowe mieszkanie i niespełna 6 arową działkę. Nie posiada zasobów ani przedmiotów wartościowych. Wskazując na dochody podał, że pobiera rentę z ZUS w kwocie 939 zł. Uzasadniając swoje starania powołał się na ciężką sytuację materialną i zdrowotną oraz brak perspektyw jej poprawy. Zaakcentował, że jest zadłużony u osób prywatnych. Powiada, że z uwagi na stan zdrowia leczy się. Podnosi, że wykazaną rentę pochłaniają alimenty w kwocie 600 zł na dwoje dzieci. Jest po rozwodzie. Mieszka samotnie. Do wniosku dołączył kopie zaświadczeń lekarskich, informację od komornika o dokonanych potrąceniach z renty w ramach egzekucji należności alimentacyjnych (miesięczne raty alimentów wynoszą kwotę 600 zl), kopię decyzji ZUS o waloryzacji renty, rachunek za gaz na 222,05 zł. Z urzędu stwierdza się że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki skarżący składa w tut. Sądzie albowiem o prawo pomocy wnosił również w swoich wcześniejszych sprawach, przedstawiając swoją sytuacją materialną w podobny sposób. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość jego wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Znajduje oparcie w okazanych dokumentach źródłowych. Koresponduje z wcześniej składanymi w innych sprawach. Obrazuje, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę o znikomym majątku, utrzymującą się z niewielkiej renty, którą w znacznej części pochłaniają egzekwowane alimenty i koszty komornicze. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają z trudem nawet na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.