III SA/Kr 426/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na zawiadomienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 11 marca 2005 r. w przedmiocie wysokości opłat za korzystanie z internatu postanawia skargę odrzucić. Zawiadomieniem z dnia [...].03.2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Krakowie określił skarżącemu wysokość opłaty za korzystanie z miejsca internatowego od dnia [...].03.2005 r. do dnia [...].03.2005 r. która wyniosła [...] zł. Pismem z dnia [...].10.2006 r. M. L. odwołał się od powyższego zawiadomienia podnosząc, że zawiadomienie to nie ma podstawy prawnej bowiem zgodnie ze znowelizowaną Ustawą o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, która to nowela weszła w życie z dniem 11.03.2005 r. zwolnieni od ponoszenia opłat zostali żołnierze, którzy posiadali członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 2 w/w ustawy. W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak w niniejszej sprawie kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) a w sytuacji nieuwzględnienia przez Sąd tego żądania o oddalenie skargi wskazując, że zgodnie z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych żołnierz posiadający członków rodziny zwolniony jest z opłat za zakwaterowanie tymczasowe w internatach lub kwaterach internatowych jednak tylko za przysługującą mu normę powierzchni użytkowej podstawowej. W przypadku zajmowania powierzchni użytkowej podstawowej większej niż jej maksymalna należna wielkość, za nadwyżkę powierzchni żołnierz wnosi opłatę w pełnej wysokości. Zajmowany przez skarżącego pokój posiadał 14,62 m kw powierzchni użytkowej podstawowej i 21,96 m kw użytkowej. Za 12 m kw zgodnie z zajmowanym stanowiskiem skarżący był zwolniony z opłat natomiast za 2.62 m kw powierzchni użytkowej podstawowej większej od maksymalnie przysługującej był zobowiązany do ponoszenia opłat. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. L. podniósł po raz kolejny, że żądanie przez Dyrektora OR WAM odpłatności za zakwaterowanie tymczasowe po dniu [...].03.2005 r. było bezprawne gdyż nie miało umocowania w ustawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR WAM, wnosząc o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie, podniósł z kolei, iż skarżący błędnie interpretuje ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych bowiem zwolnienie od opłat za zajmowanie kwatery internatowej rozciągało się jedynie na powierzchnię pomieszczenia, które określone jest w stosunku do zajmowanego stanowiska a w przypadku skarżącego powierzchnia ta wynosiła 12 m kw. Różnica między zajmowaną powierzchnią a częścią, za zajmowanie której był skarżący zwolniony wyniosła 2,62 m kw i za tą część skarżący jest obowiązany zapłacić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem bowiem jest kwestia opłat za korzystanie z miejsca internatowego za okres od dnia [...].03.2005 r. do [...].03.05 r. na podstawie skierowania skarżącego z dnia [...].02.2004 r. przez wicedyrektora ds. mieszkaniowych oddziału terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podstawą przyznania skarżącemu miejsca w internacie był art. 50 ust. 1 i 51 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. Nr 86, póz. 433 ze zm. ) oraz rozporządzenie MON z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego i odpłatności za to zakwaterowanie (Dz.U. Nr 4, póz. 19 ). Art. 2 § 1 rozporządzenia stanowi, że Dyrektor oddziału terenowego Agencji, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje żołnierzowi, o którym mowa wart. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, lub pracownikowi wojska pisemne skierowanie do zakwaterowania tymczasowego w internacie. Nie ulega wątpliwości, że skierowanie ma charakter administracyjno - prawny. Wydane jest na podstawie przepisu o charakterze administracyjnym w sprawie administracyjnej w ramach stosunku służbowego skarżącego, który pozostaje żołnierzem zawodowym. Zatem w przypadku ewentualnego sporu dotyczącego kwestii skierowania właściwą drogą byłaby droga postępowania administracyjnego w ramach kognicji sądu administracyjnego z uwagi na przyjęcie, że skierowanie, które nie jest wydawane w formie decyzji czy postanowienia stanowi "inny akt" organu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Inaczej kwestia ma się z opłatami za zajmowanie miejsca. Zasadę odpłatności za kwatery internatowe wprowadza art. 53 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych natomiast szczegółowe warunki zakwaterowania tymczasowego, sposób ustalania i pobierania opłat za to zakwaterowanie określiło rozporządzenie MON. W rozporządzeniu nie jest określony charakter aktu, którym opłaty winny być ustalone, niemniej jednak dla istoty rozstrzygnięcia nie jest wymagane rozpatrywanie kognicji sądu administracyjnego pod kątem charakteru aktu określającego wymiar opłaty za kwaterę internatową. Istotnym jest charakter opłat i sposób, w jaki korzystający z kwatery może kwestionować zasadność lub wysokość naliczanych opłat. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę o charakterze zasadniczo kasacyjnym i nie dysponuje środkami pozwalającymi na realizację roszczeń pieniężnych w sytuacji gdy skarżący poprzez skargę do sądu administracyjnego ma zamiar dowieść, że niesłusznie naliczono mu opłatę albo czy jest ona naliczona w prawidłowej wysokości. Należy zatem uznać, że w sprawie opłat za zajmowanie kwatery internatowej właściwą drogą jest droga dochodzenia praw przed sądem powszechnym. Na uwagę w związku z rozpoznawaną sprawą zasługuje wyrok TK z dnia 14 lipca 2003 r. (sygn. K 35/01), który stwierdził niezgodność art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (utracił on moc 31.12.2003 r.) z Konstytucją, który to przepis stanowił, że: opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, póz. 968, z późn. zm.) - a to z uwagi na stworzenie przez przepis ten sytuacji, iż egzekucja administracyjna mogła nastąpić bez uprzedniego postępowania sądowego, w którym ustalone byłoby zobowiązanie zajmującego kwaterę czy wynajmującego. Co prawda przepis ten jest umieszczony w rozdziale 4 w/w ustawy (do dnia dzisiejszego nie został on zmieniony przez ustawodawcę) dotyczącym zakwaterowania stałego żołnierzy na podstawie decyzji administracyjnej, niemniej jednak istotne stwierdzenia również dla sytuacji zajmującego kwatery internatowe znajdują się w uzasadnieniu wyroku. Mianowicie sytuacja korzystających z lokali, którymi dysponuje Agencja Mienia Wojskowego a należy to rozciągnąć na osoby, które na podstawie skierowania korzystają z kwater internatowych nie może być gorsza od osób, które na podstawie stosunków cywilnoprawnych takich jak najem czy użyczenie korzystają z lokali, a które na podstawie kodeksu cywilnego czy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, póz. 733 ze zm.) mają zapewnioną pełną ochronę prawną realizowaną przed sądem powszechnym. Koniecznym jest zatem zapewnienie efektywnej i rzeczywistej ochrony prawnej również osobom, które w ramach stosunku służbowego zajmują miejsca w internacie w sytuacji gdy kwestionują zasadność, sposób czy wysokość naliczonych opłat. Ochrona ta z uwagi na charakter roszczeń może być w pełni zrealizowana przed sądem powszechnym. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzucił skargę.