III SA/Kr 427/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-12

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony adwokat z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i art. 252 ppsa w sytuacji wykazania niskich dochodów i trudnej sytuacji rodzinnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo posiadania majątku nieruchomego, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani opłacić pełnomocnika z wyboru ze względu na niskie dochody, brak oszczędności, konieczność ponoszenia wydatków zdrowotnych oraz trudną sytuację rodzinną. Wobec tego spełnił warunki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w związku z art. 252 ppsa.
Stan faktyczny
Skarżący E. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody z 16 lutego 2011 r. Skarżący wykazał, że posiada dom, las i grunt, ale nie ma oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Jego miesięczne dochody to renta w wysokości 719,96 zł i zasiłek pielęgnacyjny 153 zł. Skarżący ma poważne problemy zdrowotne i trudną sytuację rodzinną, w tym konflikty z żoną i synami, którzy nie udzielają mu wsparcia finansowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Wojewody z dnia 16 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną dwoma synami oraz synową. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni 110 m2, lasu o powierzchni 1,1269 ha oraz gruntu o powierzchni 0,5144 ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Określając miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący podał, że on sam otrzymuje 719,96 zł renty oraz 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Z jego wyjaśnień wynika, że choć wie gdzie są zatrudnieni małżonka, synowie oraz synowa to jednak nie wie w oparciu o jaki tytuł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że boryka się z problemami zdrowotnymi od 1988 r., przeszedł zabieg chirurgiczny. Utrzymuje się ze skromnej renty z której pokrywa koszty wyjazdu do kliniki oraz wykupu lekarstw. Powiada, że partycypuje w połowie kosztów utrzymania domu, opału, wywozu śmieci, prądu, telefonu, Internetu. Ponosi także wydatki na prywatne badania lekarskie. Twierdzi, że rodzina w ogóle mu nie pomaga w utrzymaniu się i nie zapewnia mu bytu. Synowie zamiast wspierać go w chorobie znęcają się nad nim natomiast żona nie broni go i ignoruje ich zachowania. Żona i synowie nie pomagają mu również finansowo. Podniósł, że wystąpił o rozwód do sądu a przeciwko synowi M. złożył pozew o eksmisję a także że przeciw rzeczonemu prokuratura prowadzi postępowanie przygotowawcze. Do wniosku dołączył kopię nakazu płatniczego który potwierdza wykazany przez skarżącego areał gruntów i lasu, kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności którym zaliczono skaranego do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności wymagających zaopatrzenia w środki pomocnicze korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych a także konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy, kopię decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w wykazanej kwocie, kopię decyzji o waloryzacji renty potwierdzającej wysokość wskazywanego świadczenia, kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS a także kopie licznej dokumentacji medycznej (karty informacyjne leczenia, zaświadczeń lekarskich, zleceń zaopatrzenia w wyroby medyczne, wyniki badań), kopie licznych faktur za wykupione lekarstwa na kwoty od 16 zł do 138 zł, kopie faktur za telefon od 54 zł do 201 zł, kopie biletów PKP, kopie postanowień sądów cywilnych przyznających skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych a także ustanawiających na jego rzecz pełnomocników z urzędu. W oparciu o przestawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że relacje rodzinne skarżącego nie należą do łatwych a skarżący jest skonfliktowany ze swoimi bliskimi, których wykazał jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa przedstawiając dla wykazania wysokości swoich dochodów, majątku, części wydatków i stanu swego zdrowia stosowną dokumentację źródłową. Oświadczenie to obrazuje, że skarżący mimo wykazanego majątku nieruchomego nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę utrzymującą się z niewielkiej renty i zasiłku pielęgnacyjnego bez oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zarazem, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Zwłaszcza, że pamiętać też trzeba i o tym, że skoro skarżący ma problemy zdrowotne to w swoich wydatkach musi uwzględniać konieczność wykupienia lekarstw. Z uwagi na rozbieżność interesów w niniejszej sprawie a także istniejące w rodzinie konflikty trudno oczekiwać od bliskich skarżącego aby udzieli mu jakiegokolwiek wsparcia finansowego w niniejszym postępowaniu nawet jeśli spoczywa na nich obowiązek alimentacyjny. Sprzedaży czy obciążenia wykazanego majątku nieruchomego w celu zdobycia środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru także trudno wymagać od skarżącego. Po pierwsze wymaga to czasu. A po drugie rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawę egzystencji całej rodziny. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pełnomocnika z wyboru jest więc problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ich ponieść. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło