III SA/Kr 427/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, rozszerzając ten wniosek w skardze o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody zadeklarowała w kwocie 604 zł zasiłku z tytułu niepełnosprawności. Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osoba niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Jej jedynym dochodem jest wykazany zasiłek, z którego 100 zł przeznacza na częściową opłatę za media, po 50 zł na doładowanie telefonu i zakup miesięcznego biletu MPK, 24 zł na przejazdy aglomeracyjne. Powiada, że pozostała kwota nie wystarcza jej na egzystencję. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjnej okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że skarżąca korzysta z wsparcia organów pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu, którym w sprawach takich jak niniejsza może być adwokat lub radca prawny. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z przedstawionych przez organ wraz ze skargą akt administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś że środki jakie ma do dyspozycji z trudem wystarczają przy obecnym poziomie cen oraz usług na opłacenie kosztów bieżącego utrzymania trzech osób. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.