III SA/Kr 428/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skarg K. Ś. na postanowienia Wojewody z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienia. W dniu 16 kwietnia 2009 r. K. Ś. odebrał dwie decyzje Prezydenta Miasta – obie z dnia [...] 2009 r. i obie o nr [...], przy czym decyzja orzekająca o uznaniu K. Ś. z dniem 27 lutego 2009 r. za osobę bezrobotną posiada dodatkowe oznaczenie "R-01", a decyzja orzekająca o odmowie przyznania K. Ś. od dnia 27 lutego 2009 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych posiada dodatkowe oznaczenie "R-07". Na dowodzie doręczenia wpisano, że doręcza się decyzje "R-01 OE-710" i "R-07 OE-710" przy nr sprawy [...]. Obie decyzje zawierają pouczenie o środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. Prezydent Miasta wydał decyzję z dnia [...] 2009 r. nr [...] z dodatkowym oznaczeniem "R-03" orzekającą o pozbawieniu K. Ś. z dniem 15 maja 2009 r. statusu bezrobotnego, którą awizowano adresatowi w dniu 29 maja 2009 r. i powtórnie w dniu 8 czerwca 2009 r., a następnie zwrócono do organu w dniu 15 czerwca 2009 r. Decyzja zawiera pouczenie o środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. W dniu 20 sierpnia 2009 r. K. Ś. odebrał dwie decyzje Prezydenta Miasta – obie z dnia [...] 2009 r. i obie o nr [...], przy czym decyzja orzekająca o uznaniu K. Ś. z dniem 20 sierpnia 2009 r. za osobę bezrobotną posiada dodatkowe oznaczenie "R-01", a decyzja orzekająca o odmowie przyznania K. Ś. od dnia 20 sierpnia 2009 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych posiada dodatkowe oznaczenie "R-07". Obie decyzje zawierają pouczenie o środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. Pismem z daty 17 grudnia 2009 r. złożonym osobiście w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu 30 grudnia 2009 r. zatytułowanym "Odwołanie -Przywrócenie terminu odwołania" K. Ś. opisał swoją trudną sytuację życiową – zdrowotną i rodzinną i wyraził niezadowolenie z tego, że pomimo zarejestrowania się jako bezrobotny "w lutym 2009 r." dostał decyzję, że nie przysługuje mu płatne bezrobocie, gdyż nie przedstawił zaświadczenia ZUS o płaceniu składek, a nikt z pracowników Grodzkiego Urzędu Pracy nie poinformował go o możliwości "wstrzymania" postępowania administracyjnego w tym zakresie. Jego zdaniem, należy mu się "płatne ustawowo" bezrobocie i w związku z tym zwrócił się o przywrócenie terminu do odwołania oraz wypłacenie mu "zaległych świadczeń". Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w piśmie z dnia 10 lutego 2010 r. skierowanym do K. Ś. przytoczył treść art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) oraz treść art. 64 § 2 kpa, art. 36 § 1 kpa i art. 35 kpa wzywając "o sprecyzowanie żądania w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma" czy złożone odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu "ma być potraktowane jako odwołanie od decyzji z [...] 2009 r., znak: R-07 [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 lutego 2009 r. czy z [...] 2009 r., znak: [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 sierpnia 2009 r. Pismo zawiera pouczenie: "Organ odwoławczy ponadto informuje, że w razie nie dokonania wskazanej czynności w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego pisma pozostawi podanie bez rozpoznania." Pismo to zostało doręczone K. Ś. w dniu 1 marca 2010 r. Pismem z daty 14 marca 2010 r. złożonym osobiście w Urzędzie Wojewódzkim K. Ś. podał - nawiązując do pisma z dnia 10 lutego 2010 r. i decyzji z dnia [...] 2009 r. oraz z dnia [...] 2009r. - że składa dodatkowe dokumenty w postaci kserokopii wpłat składek ZUS za rok 2008 (od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r.) W takim stanie faktycznym sprawy Wojewoda wydał cztery postanowienia będące przedmiotem niniejszej sprawy. I tak: 1. Postanowieniem Wojewody z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] odmówiono K. Ś. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2009 r. , znak: R-03 [...] orzekającej o pozbawieniu K. Ś. statusu bezrobotnego z dniem 15 maja 2009 r. Na uzasadnienie decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 § 1 i § 2 kpa podając, że K. Ś. w piśmie z dnia 30 grudnia 2009 r. nie uprawdopodobnił, że nie mógł dokonać czynności w terminie. 2. Postanowieniem Wojewody z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] stwierdzono, że odwołanie K. Ś. "od decyzji z [...] 2009 roku, znak: [...] (...) orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 27 lutego 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa i dlatego odmawia się jego rozpatrzenia". Na uzasadnienie podano, że Wojewoda orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania "od decyzji z [...] 2009 roku, znak: R-07 [...]" wskazując, że nastąpiło to Postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r. nr [...]. Nadto przytoczono treść 129 § 2 Kpa i art. 6 Kpa podając, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 kwietnia 2009 r. 3. Postanowieniem Wojewody z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] odmówiono K. Ś. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2009 r., znak: R-07 [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 sierpnia 2009 r. Na uzasadnienie decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 § 1 i § 2 kpa podając, że K. Ś. w piśmie z dnia 30 grudnia 2009 r. nie uprawdopodobnił, że nie mógł dokonać czynności w terminie. 4. Postanowieniem Wojewody z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] stwierdzono, że odwołanie K. Ś. od decyzji z dnia [...] 2009 r., znak: R-07 [...] "orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 20 sierpnia 2009 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa i dlatego odmawia się jego rozpatrzenia". Na uzasadnienie przytoczono treść 129 § 2 Kpa i art. 6 Kpa podając, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 września 2009 r. Wszystkie cztery powyższe postanowienia Wojewody zostały doręczone K. Ś. jedną przesyłką - w dniu 7 kwietnia 2010 r. Na powyższe cztery postanowienia Wojewody skargi złożył K. Ś. podając, że nie zgadza się z nimi. W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skarg na każde z czterech postanowień. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. Sąd postanowił połączyć sprawy dotyczące skarg na powyższe cztery postanowienia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia – na zasadzie art. 111 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach administracyjnych zalegają zaświadczenia lekarskie, wskazujące na schorzenia, wydane K. Ś. w dniu 12 marca 2009 r. i dniu 26 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd zwraca uwagę na to, że z treści pisma skarżącego złożonego w dniu 30 grudnia 2009 roku zatytułowanego "Odwołanie Przywrócenie terminu odwołania" wynika pewna nieporadność piszącego, który sam w piśmie wskazuje na swoją ciężką sytuację zdrowotną: "cała sytuacja mnie po prostu przerasta, nie chce mi się żyć, nie wychodzę z domu, nie otwieram drzwi nawet własnym dzieciom, nawet mam wrażenie, że mnie nie ma, bo mi uciekają dni, wiem tylko tyle, że przez tę depresję schudłem w czerwcu 27 kg..." Treść tego pisma obligowała organ do rzetelnego udzielenia wnoszącemu pismo wskazówek tak, aby nie poniósł uszczerbku z powodu nieznajomości przepisów prawa, a to zgodnie z art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa): "Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek." W świetle tak sformułowanego obowiązku organów administracji – mając na względzie treść pisma Urzędu Wojewódzkiego z dnia 10 lutego 2010 r. - Sąd stwierdza, że organ administracji nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku wynikającego z przytoczonych wyżej przepisów. W szczególności organ nie wyjaśnił i nie pouczył wnoszącego pismo zatytułowane m.in. "Przywrócenie terminu odwołania", że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnoszącego – zgodnie z art. 58 § 1 oraz 2 Kpa i organ – mimo obowiązku - nie wezwał K. Ś. o takie uprawdopodobnienie. Sąd zwraca uwagę na to, że w piśmie z dnia 10 lutego 2010 r. skierowanym do K. Ś. przytoczono treść przepisów Kpa nie mających wiele wspólnego z konsekwencjami, jakie organ wyciągnął w stosunku do skarżącego w zaskarżonych postanowieniach. Jednocześnie pismem tym (z dnia 10 lutego 2010 r.) wezwano K. Ś. "o sprecyzowanie żądania w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma" czy złożone odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu "ma być potraktowane jako odwołanie od decyzji z [...] 2009 r., znak: R-07 [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 lutego 2009 r. czy z [...] 2009 r., znak: R-07 [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 sierpnia 2009 r., co – zdaniem Sądu - miało uzasadnienie wobec treści pisma K. Ś. z daty złożenia 30 grudnia 2009 r., w którym nie zgadzał się z decyzjami odmawiającymi mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych (pisał o decyzji, w której podano, że: "nie przysługuje mi bezrobocie płatne"). Nie mniej jednak postanowieniem opisanym w pkt 1 Wojewoda odmówił K. Ś. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od innej decyzji, bo "od decyzji z dnia [...] 2009 r. , znak: R-03 [...] orzekającej o pozbawieniu K. Ś. statusu bezrobotnego z dniem 15 maja 2009 r.", której nie tylko wprost ale nawet w sposób "dorozumiany" nie kwestionował skarżący i której nie wymienieni ono w piśmie z dnia 10 lutego 2010 r. skierowanym do skarżącego. Nierzetelność organu wynika także z uzasadnienia postanowienia opisanego powyżej w pkt 2, którym to postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] Wojewoda stwierdził, że odwołanie K. Ś. "od decyzji z [...] 2009 roku, znak: [...] (...) orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 27 lutego 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa i dlatego odmawia się jego rozpatrzenia" i na uzasadnienie wskazał postanowienie z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] dotyczące innej decyzji, bo decyzji z dnia [...]2009 r., znak: R-03 [...] orzekającej o pozbawieniu K. Ś. statusu bezrobotnego z dniem 15 maja 2009 r. Kolejnym błędem organu wymagającym wytknięcia jest kwestia rygoru, pod jakim należy dopełnić czynności, o które organ wzywa. Z treści pisma z daty 10 luty 2010 r. skierowanego do K. Ś. wynika, że został wezwany do dokonania czynności w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia jego pisma z daty wniesienia 30 grudnia 2009 r. bez rozpoznania. Tymczasem organ wydał cztery postanowienia, w których odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o których to konsekwencjach mogących wynikać z braku działania strony w żaden sposób nie pouczono skarżącego. Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ pouczy i wezwie skarżącego - zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami Kpa – do uprawdopodobnienia, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy wskazując rzetelnie na prawne konsekwencje braku uprawdopodobnienia, przy czym zważywszy, że doręczenia decyzji miały miejsce w różnych datach, organ wezwie do uprawdopodobnienia, że we właściwych okresach (różnych dla różnych decyzji) skarżący nie był w stanie bez swojej winy dopełnić czynności. Dokonując prawidłowego wezwania i pouczenia organ pouczy skarżącego o konsekwencjach braku czy niewłaściwego działania skarżącego w zakreślonym terminie i ewentualnie – w sytuacji braku czy niewłaściwego działania skarżącego - wyciągnie tylko takie konsekwencje, o jakich skarżący został pouczony. Sąd jednocześnie zwraca uwagę organowi na treść skargi, w której skarżący wskazuje na depresję, co obliguje organ do odpowiedniego wyjaśnienia sytuacji i udzielenia skarżącemu odpowiednich wskazówek. Z uwagi na powyższe Sąd skargi uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienia orzekając w tym względzie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. - jak w wyroku.