III SA/Kr 429/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-27
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi może zostać wydana bez prawidłowego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także czy decyzja ta jest prawidłowo sformułowana pod względem użytych kategorii prawa jazdy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne było przeprowadzone wadliwie przez oba organy, ponieważ nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu (naruszenie art. 61 § 4 i art. 10 KPA) oraz nie zastosowano prawidłowego nazewnictwa kategorii prawa jazdy, co wprowadzało stronę w błąd i naruszało zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 KPA). Ponadto, organ pierwszej instancji nie spełnił wymogów formalnych decyzji (art. 107 § 1 i § 3 KPA). W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. M. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii CDE z powodu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych. Po wydaniu decyzji przez Starostę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących zawiadomienia o wszczęciu postępowania i czynnego udziału strony. Następnie Starosta ponownie wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, którą SKO utrzymało w mocy. J. M. złożył skargę do WSA, zarzucając ignorowanie jego wniosku o skierowanie na badania lekarskie. WSA uchylił obie decyzje, uznając postępowanie za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2009 r. nr: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
I.
W dniu 26 września 2005r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2005r. W piśmie tym Ośrodek Medycyny Pracy poinformował, iż w wyniku przeprowadzonych u J. M. badań stwierdzono, że jego stan zdrowia może budzić zastrzeżenia, co do bezpiecznego kierowania pojazdami silnikowymi w ruchu drogowym.
Decyzją z dnia [...] 2005r., nr [...] Starosta skierował J. M. na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kat. BCDE.
Po rozpatrzeniu odwołania J. M. od powyższej decyzji Starosty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] 2006r. decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2007r., sygn. akt III SA/Kr 613/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006r., nr [...].
II.
Uwzględniając wniosek E. M. – żony J. M. "o wydanie skierowania na badania do A" Starostwo Powiatowe wydało w dniu [...] 2007r. decyzję nr [...] o skierowaniu J. M. na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy "w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem" - w zakresie prawa jazdy kat. BCDE. W decyzji zawarto pouczenie o możliwości odwołania się w terminie 14 dni od otrzymania decyzji za pośrednictwem Starosty. Z adnotacji o skierowaniu decyzji do doręczenia wynika, że decyzja miała zostać doręczona J. M. i OMP – brak w aktach dowodu doręczenia.
III.
W dniu [...] 2007r. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdził brak u J. M. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E.
W tym samym dniu Ośrodek Medycyny Pracy wydał również orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdził u J. M. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E.
J. M. odwołał się od orzeczenia lekarskiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2007r., nr [...] stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E.
Pismem z dnia 15 listopada 2007r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego poinformował Ośrodek Medycyny Pracy, że J. M. wyznaczono termin badań w trybie odwoławczym w dniach 26 września, 17 października i 7 listopada 2007r., na które się nie zgłosił. Biorąc powyższe pod uwagę Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego uznał, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2007r., nr [...] jest obowiązujące.
Pismo to Ośrodek Medycyny Pracy przesłał 4 grudnia 2007r. do Starostwa Powiatowego.
IV.
Decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] Starosta cofnął J. M. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kat. CDE nr ewidencyjny [...] wydane na druku [...] w dniu 10 września 2002 roku przez Starostwo Powiatowe Wydział Komunikacji i Transportu, do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie i zobowiązał J. M. do zwrotu i wymiany dokumentu prawa jazdy na kat. BE zgodnie z orzeczeniem lekarskim nr [...] (stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał okoliczności, które doprowadziły do wydania decyzji.
Od powyższej decyzji Starosty J. M. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż nie mógł stawić się w dniach 26 września, 17 października i 7 listopada 2007r. na badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, ponieważ w dniach 13.09.2007–26.09.2007r., 04.10.2007–17.10.2007r., 01.11.2007–17.11.2007r. przebywał na zwolnieniu lekarskim L4 przedstawiając dowód w postaci kserokopii wpisów do książeczki ubezpieczeniowej i zwrócił się o ustalenie nowego terminu badań.
Decyzją z dnia [...] 2008r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] 2008r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium podniosło, że ponieważ cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, organ administracyjny jest obowiązany do wypełnienia określonych wymagań, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium uznało, iż organ I instancji nie uczynił zadość tym obowiązkom. W aktach sprawy brak było prawidłowo doręczonego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień w związku z wpłynięciem orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, co powoduje nie dopełnienie przez organ obowiązku określonego w art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Przepis ten nakłada na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron. Kolegium wskazało, iż w świetle orzecznictwa i doktryny przedmiotem zawiadomienia powinna być wyraźna informacja skierowana do strony o wszczęciu postępowania z podaniem jego przedmiotu, sposobu wszczęcia oraz daty. W aktach sprawy, po wydaniu przez Starostę decyzji z dnia [...] 2005r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, a następnie po wpłynięciu w wyniku przeprowadzonych badań orzeczenia lekarskiego i następnych dokumentów dotyczących postępowania odwoławczego, organ nie podjął żadnych czynności, które mogłyby stanowić zadość obowiązkowi określonemu w art. 61 § 4 kpa. Organ nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, które to jest postępowaniem odrębnym od prowadzonego wcześniej postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Ponadto nie poinformowano strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Organ odwoławczy podniósł, że konsekwencją powyższego jest naruszenie art. 81 kpa, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie wymagań przewidzianych w art. 79 kpa i 81 kpa, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej, a naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mających wpływ na wynik sprawy. Co więcej, naruszenie zagwarantowanej stronie ustawowo zasady czynnego jej udziału w postępowaniu, we wszystkich jego istotnych czynnościach, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało to, czy też nie, wpływ na treść decyzji. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i podkreślił, iż w obecnym postępowaniu, ze względu na powyższe okoliczności, nie kwestionuje ustaleń organu I instancji, które znalazły wyraz w zaskarżonej decyzji, jednakże z uwagi na orzeczenie w tym przedmiocie w decyzji wydanej z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, Kolegium nie mogło odnieść się do zagadnienia merytorycznie.
V.
Pismem z dnia 2 czerwca 2008r. Starostwo Powiatowe zawiadomiło J. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie braku wykonanego orzeczenia lekarskiego" Ośrodka Medycyny Pracy. W związku z powyższym J. M. został wezwany do przedłożenia w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wykonanego orzeczenia lekarskiego - zgodnie ze skierowaniem nr [...] z Ośrodka Medycyny Pracy, informującego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. CDE. Równocześnie organ pouczył J. M., iż w ciągu 7 dni od otrzymania niniejszego zawiadomienia może złożyć wszelkie uwagi i wnioski, a ponadto, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. przysługuje mu prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań.
Decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] Starosta cofnął J. M. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kat. CDE nr ewidencyjny [...] wydane na druku [...] w dniu 10 września 2002r. przez Starostwo Powiatowe Wydział Komunikacji i Transportu do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie i zobowiązał J. M. do zwrotu i wymiany dokumentu prawa jazdy na kat. BE zgodnie z orzeczeniem lekarskim nr [...] stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowym. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ponownie ograniczył się do opisania okoliczności, które doprowadziły do wydania decyzji.
Pismem z dnia 17 września 2008r. J. M. wniósł odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] 2008r. nr [...]. Stwierdził w nim, iż powodem wydania zaskarżonej decyzji był fakt nie przedstawienia przez niego orzeczenia lekarskiego z Ośrodka Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. CDE. J. M. podniósł również, iż z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie nr [...] zostało wszczęte z urzędu, oczekiwał decyzji o skierowaniu go na powtórne badania w Ośrodku Medycyny Pracy, gdyż w terminach badania odwoławczego tj. [...], [...] i [...] 2007 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim i z tego też powodu – jego zdaniem - Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję o cofnięciu jego uprawnień i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia 18 marca 2009r., nr [...], wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz art. 10, art. 61 § 4, art. 81, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2008r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie m.in. stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wskazało również, iż cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, a zatem organ administracyjny jest obowiązany do wypełnienia określonych wymagań, wynikających z przepisów kpa. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji uczynił zadość tym obowiązkom, wypełniając tym samym zalecenia Kolegium, określone w decyzji z dnia [...] 2008r., nr [...] uchylającej poprzednią decyzję w sprawie i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W aktach sprawy znajduje się prawidłowo doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień w związku z wpłynięciem orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz pouczenie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz składania uwag i wniosków w związku z toczącą się sprawą (pismo z dnia 2 czerwca 2008r.), a zatem organ I instancji dopełnił obowiązku określonego w art. 61 § 4 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż nie mogły zostać uwzględnione zarzuty i wnioski J. M. zgłoszone w odwołaniu, a także w piśmie z dnia 15 marca 2009r. Organ II instancji podkreślił, iż skierowanie na badania lekarskie zostało już wydane, a zasadność skierowania potwierdził wojewódzki sąd administracyjny. Nie należało zatem oczekiwać w sprawie kolejnego skierowania, gdyż w tej sprawie postępowanie już zostało zakończone, a obecna sprawa dotyczy cofnięcia uprawnień. Dowodami, na podstawie których następuje wydanie w niej rozstrzygnięcia, są orzeczenia lekarskie co do zdolności do prowadzenia pojazdów. Organ odwoławczy dodał także, iż sprawa została poprzednią decyzją Kolegium przekazana do ponownego rozpoznania z uwagi na rażące naruszenie zasad postępowania przed organem I instancji w sprawie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów, a nie w celu przeprowadzenia i dodatkowych badań lekarskich. W tej kwestii Kolegium wskazało, że niezależne organy lekarskie stwierdziły, iż orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych jest prawomocne. Brak podstaw w takiej sytuacji do wydawania kolejnego skierowania na badania lekarskie. Wobec zgłoszonych przez odwołującego się uwag, iż ze względu na zwolnienie lekarskie nie mógł się on stawić w celu wykonania badań w placówce odwoławczej, na żądanie Kolegium kwestię prawomocności Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego dodatkowo potwierdził w piśmie z dnia 25 lutego 2009r. Zdaniem organu II instancji, wobec prawomocnego orzeczenia lekarskiego w przedmiocie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, należało zatem utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Organ administracyjny jest bowiem związany takim orzeczeniem, tzn. nie może wydać decyzji wbrew treści takiego orzeczenia.
Z powyższą decyzją nie zgodził się J. M. i pismem z dnia 25 kwietnia 2009r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił ignorowanie jego wniosku o wydanie skierowania na badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Skarżący oświadczył, iż badaniom lekarskim, które mogłyby stwierdzić ustąpienie przeciwwskazań do wykonywania zawodu kierowcy kat. CDE może poddać się w którymś z ośrodków medycyny pracy. Na takie badania potrzebne jest jednak skierowanie, które zdaniem skarżącego, powinien otrzymać od organów administracyjnych. Skarżący wskazał, iż wniosek o skierowanie zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi otrzymał sentencję, że kolejnego skierowania nie otrzyma, ponieważ obecna sprawa dot. jedynie cofnięcia uprawnień. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wydanie skierowania na badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu - skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak w znacznej mierze z powodów innych niż w niej wskazano.
Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.):
"Art. 140. 1. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie:
1) stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem;"
W dniu 22 czerwca 2007r. skarżący został przebadany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w orzeczeniu lekarskim nr [...] stwierdził u niego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E. W tym samym dniu Ośrodek Medycyny Pracy wydał też drugie orzeczenie lekarskie o nr [...], w którym stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E. Na podstawie tych orzeczeń Starosta wydał w dniu [...] 2008r. decyzję nr [...], którą cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Wydając tą decyzję organ I instancji nie posłużył się jednak nazwami kategorii prawa jazdy określonymi w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i którymi to kategoriami posługują się orzeczenia lekarskie. Sąd zwraca uwagę na to, że Starosta stwierdził w pkt 1 swojej decyzji, że cofa skarżącemu prawo jazdy kategorii CDE, a w pkt 2 decyzji zobowiązał skarżącego do zwrotu i wymiany dokumentu prawa jazdy na kategorie BE.
Art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym określono w następujący sposób kategorie prawa jazdy:
"Art. 88 (...)
2. Prawo jazdy uprawnia do kierowania:
1) kategorii A - motocyklem;
2) kategorii A1 - motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3 i mocy nieprzekraczającej 11 kW;
3) kategorii B:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub motocykla,
b) pojazdem, o którym mowa w lit. a, z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 3,5 t,
c) ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym;
4) kategorii B1 - trójkołowym lub czterokołowym pojazdem samochodowym o masie własnej nieprzekraczającej 550 kg, z wyjątkiem motocykla;
5) kategorii C - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym;
6) kategorii C1 - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym;
7) kategorii D - autobusem, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym;
8) kategorii D1 - autobusem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym;
9) kategorii T - ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym;
10) kategorii B+E, C+E lub D+E - pojazdem określonym odpowiednio w kategorii B, C lub D, łącznie z przyczepą;
11) kategorii C1+E - zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii C1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego;
12) kategorii D1+E - zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii D1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego."
Użyte przez organ I instancji nazwy kategorii prawa jazdy były więc niezgodne z nazwami ustawowymi i uniemożliwiają ich identyfikację. Ustawa nie przewiduje prawa jazdy kategorii E, a jedynie B+E, C+E, D+E, C1+E, D1+E. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że z orzeczeń Ośrodka Medycyny Pracy wynika, iż u skarżącego stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii m.in B+E (orzeczenie nr [...]), a stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii m.in. C+E, D+E, C1+E, D1+E (orzeczenie nr [...]). Tymczasem z decyzji organu I instancji wynika, że skarżący został pozbawiony prawa jazdy kategorii CDE, a jednocześnie organ zobowiązał go do zwrotu i wymiany dokumentu prawa jazdy na kategorie BE. Nie wiadomo więc, czy skarżący utracił prawo jazdy kategorii E (według nazewnictwa przyjętego przez organ), czy nadal je posiada.
Działania organu I instancji Sąd zakwalifikował jako naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa:
"Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli."
Prowadząc postępowanie administracyjne i wydając decyzje organy administracji publicznej są zobowiązane do stosowania obowiązujących przepisów prawa, a więc także do używania zawartych w nich terminów i pojęć w znaczeniu przyjętym przez ustawodawcę. Ma to umożliwić zidentyfikowanie przedmiotu decyzji, jej skonkretyzowanie i jednocześnie wyjaśnienie stronie - w sposób jak najbardziej zrozumiały i przejrzysty –motywów, którymi kierowały się organy przy wydawaniu danego rozstrzygnięcia. W żadnym przypadku wydana przez organ decyzja nie może być niejasna i wprowadzać stronę w błąd, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Jako kolejny przykład wadliwego postępowania organu I instancji można wskazać pismo z dnia 2 czerwca 2008r., którym Starosta zawiadomił skarżącego, "że zostaje wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie braku wykonanego orzeczenia lekarskiego w OMP (...)". Równocześnie organ wezwał skarżącego "w celu przedłożenia w tut. Wydziale wykonanego orzeczenia lekarskiego zgodnie ze skierowaniem nr [...] z OMP, informujące o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. CDE." Po pierwsze – zdaniem Sądu - należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, a nie w sprawie braku wykonanego orzeczenia lekarskiego. Po drugie, nie zrozumiałe jest dlaczego Starosta wezwał skarżącego do przedłożenia wykonanego orzeczenia lekarskiego skoro wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie zostały przesłane organowi przez Ośrodek Medycyny Pracy (pismo z dnia 28 czerwca 2007r.). Po trzecie, z pisma tego wynika, że chodzi o orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. CDE. Natomiast w wydanym przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniu lekarskim nr [...] stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E. Sąd nadto zauważa, że organ odwoławczy wydając decyzję uchylającą w dniu [...] 2008 roku zwrócił uwagę organowi I instancji na konieczność wydania i prawidłowego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień w związku z orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi i mimo braku wykonania tego polecenia nie tylko zaakceptował jego niewykonanie, ale stwierdził, iż organ I instancji dopełnił temu obowiązkowi – wbrew dokumentom zalegającym w sprawie.
Należy zauważyć, że decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 1 i § 3 kpa:
"Art. 107. § 1. Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.(...)
§ 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa."
Tymczasem Starosta ograniczył się w swojej decyzji jedynie do fragmentarycznego uzasadnienia faktycznego całkowicie pomijając uzasadnienie prawne. Uzasadnienie decyzji organu administracji publicznej nie może się sprowadzać tylko do relacji z podjętych w sprawie czynności, w szczególności wysłanych pism i treści odpowiedzi jakie organ na nie otrzymał. Nie oznacza to, że wydane przez Starostę rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną. Stanowi jednak kolejny przykład naruszenia przez organ I instancji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Sąd zauważa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Odwoławcze wydało z dnia [...] 2006 roku utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2005r., nr [...] o skierowaniu J. M. na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kat. BCDE była decyzją ostateczną, która była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (i wyrokiem z dnia 3 lipca 2007r. oddalono skargę J. M.). Tymczasem w toku tej kontroli Sądu wydano – nie wiadomo w jakim trybie - na wniosek żony skarżącego nową decyzję pouczając skarżącego o środkach odwoławczych. To prawdopodobnie tę nową decyzję (bez ujawnienia daty jej doręczenia) wykonał skarżący poddając się badaniom w Ośrodku Medycyny Pracy.
Niejasne pouczenia, niejasne wezwania kierowane do skarżącego bez skonkretyzowania skutków ich niewykonania – prawdopodobnie także do stawiennictwa na badania w Ośrodku Medycyny Pracy, których brak w niniejszej sprawie – spowodowały, że skarżący posiadając zwolnienia lekarskie w dacie badań nie ujawnił ich lekarzom orzecznikom, co uzasadniałoby wyznaczenie kolejnego terminu badań, a przedstawił je dopiero w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotu nie był świadom z racji błędnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Sąd uznał zatem, że postępowanie administracyjne było przeprowadzone przez organy obu instancji w sposób wadliwy, a wydane w ich wyniku decyzje, z powodów wyżej wskazanych, nie mogą utrzymać się w obowiązującym porządku prawnym.
Już na marginesie Sąd zauważą, że akta administracyjne to zbiór nie dokumentów z kolejno ponumerowanymi stronami czy kartami, ale zbiór tzw. "koszulek", w których umieszczono dokumenty, czego nie przewidują instrukcje kancelaryjne, a co znacznie utrudnia zapoznanie się z aktami (nie wiadomo ile stron, czy kart liczą akta administracyjne), powołanie się na konkretną stronę czy kartę dokumentu i kontrolę kolejności ich pozyskiwania przez organ.
Mając powyższe na względzie Sąd – na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – jak w pkt I wyroku.
W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane – jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło