III SA/Kr 43/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 listopada 2005r. Nr : [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 listopada 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] o odmowie przyznania J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] stycznia 2003r. Decyzja organu odwoławczego zapadła w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 909/03 ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] na mocy której wyżej wymieniona decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003 r. została uchylona, a postępowanie w sprawie przyznania J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego zostało umorzone. Na skutek uchylenia przez tut. Sad tej decyzji Wojewody, stało się konieczne ponowne rozpatrzenie odwołania J. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003r. odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego, z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 37j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu -w jej brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, póz. 56 z późn. zm.) Decyzja organu pierwszej instancji zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. J. M. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Urzędzie pracy Powiatu [...] Filii w K. w dniu [...] maja 2001 r. i decyzją wydaną w tym samym dniu przez Starostę [...] (znak:[...]), został przyznany status bezrobotnego, jednakże bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych (decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. nr [...]). W związku z podjęciem zatrudnienia decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o utracie przez J. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2001 r. W dniu [...] czerwca 2001 r. J. M. został ponownie zarejestrowany jako osoba bezrobotna i decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2002r. nr. [...] uzyskał status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku od [...] czerwca 2002 r. (decyzja [...]). Od dnia [...] grudnia 2002 r. skarżący utracił prawo do zasiłku z powodu wyczerpania okresu jego pobierania przewidzianego w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu(w/w). Orzekając w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego w związku z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 r. organ zatrudnienia (l instancji) za udokumentowane uznał 26 lat, 5 miesięcy i 5 dni okresu uprawniającego do zasiłku w tym 19 lat i 2 miesiące wykonywania pracy w warunkach szkodliwych. Oznacza to zdaniem organu, iż nie został spełniony wymóg z art. 37 ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu(w/w), który stanowi "(...) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący (...) 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący (...) 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze." Analizując przedłożoną dokumentację organ zatrudnienia ustalił, że w dacie rejestracji w dniu [...] maja 2001r. J. M. spełniał następujące warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego: - posiadał status osoby bezrobotnej, - wykazał 19 lat i 2 miesiące zatrudnienia wykonywanego w warunkach uznanych przepisami emerytalnymi za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie wykazał natomiast wymaganego 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku oraz nie spełnił warunków do uzyskania prawa do zasiłku. Nie spełnienie choćby jednego z warunków , uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego wyklucza możliwość jego przyznania, dlatego organ pierwszej instancji odmówił przyznania J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] stycznia 2003 r. powołując się na przepis art. 37 j ust. 1, ust. 1a, art. 37I ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit a i art. 23 ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz. U. nr 154, póz. 1793). W odwołaniu od tej decyzji J. M. domagał się jej zmiany i przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zarzucił, że Starosta [...] nie uwzględnił wszystkich okresów uprawniających do zasiłku, a w szczególności skarżącemu chodziło o uwzględnienie wymienionych w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego okresu pracy od [...] września 1962 do [...] lipca 1963 w Zakładzie Mechanicznym w K. jako ucznia ślusarza, od [...] stycznia 1966 do [...] kwietnia 1966 w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w J., od [...] kwietnia 1966 do [...] kwietnia 1966 w Regionalnym Przedsiębiorstwie Melioracyjnym w K., oraz okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego zaliczenie tego okresu do już uznanych okresów uprawniających do zasiłku (wymienionych w decyzji organu) daje łącznie wymagany trzydziestoletni okres uprawniający do zasiłku. Wojewoda [...] rozpoznając ponownie odwołanie w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji z [...] marca 2003r. powołał się na ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny sprawy. Dokonując oceny prawnej stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. nr 6, z 2003r. , póz. 65) "prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnemu, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia. Ocena uprawnień skarżącego do zasiłku przedemerytalnego, o który wnioskował w dniu [...] stycznia 2003 r., może być dokonana według stanu faktycznego ustalonego najpóźniej na dzień 12 stycznia 2002 r. Z przedstawionego przez: organ l instancji stanu faktycznego sprawy na dzień 12 stycznia 2002 r. wynika, że skarżący nie posiadał prawa do zasiłku, ponieważ ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2001 r. znak [...] Starosta [...] odmówił J. M. z dniem [...] maja 2001 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo do zasiłku skarżący uzyskał dopiero od dnia [...] czerwca 2002 r., a zatem po dniu 12 lutego 2002 r. Z tego powodu nie można uznać pobranego przez skarżącego w okresie od [...] czerwca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. zasiłku dla bezrobotnych za spełnienie warunku do przyznania zasiłku przedemerytalnego określonego przepisem art. 37j ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez skarżącego 30Ietniego okresu uprawniającego do zasiłku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, gdyż skarżący w okresie od dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniał warunków do przyznania zasiłku dla bezrobotnych Z tego względu decyzja organu l instancji zdaniem organu odwoławczego jest zgodna z prawem, dlatego organ odwoławczy decyzją z dnia 29 listopada 2005 r. utrzymał ja w mocy. Od decyzji tej J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, w której domagał się zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia 29 listopada 2005 r. i wykonania wyroku Sądu sygn. akt II SA/Kr 909/03 oraz przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Według skarżącego Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie starosty bez dokładnego sprawdzenia zasadności tej decyzji. W szczególności zdaniem skarżącego decydujące znaczenie ma okoliczność posiadanego 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku oraz 19-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym do końca roku 2001r., który to przepis znajduje zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy na mocy art. 3 ust 1 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) stanowi o konieczności spełnienia koniunkcji warunków wymienionych w tym przepisie, a od których uzależnione jest prawo do zasiłku przedemerytalnego. Warunkami tymi niezależnie od konieczności spełnienia pozostałych kryteriów wymienionych w art. 37j ust 1 pkt 1-2 jest spełnienie określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadania okresu uprawniającego do emerytury. Ocena uprawnień dokonywana jest na dzień w którym osoba starająca się o zasiłek przedemerytalny dokonała rejestracji w powiatowym urzędzie pracy (art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Skarżący zarejestrował się dwukrotnie: w dniu [...] maja 2001r., jednakże wówczas nie uzyskał prawa do zasiłku, gdyż nie spełnił wymogów z art. 23 ust 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który uzależnia przyznanie prawa do zasiłku od wykazania w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację 365 dni okresów uprawniających do zasiłku wyznaczonych w ppkt a - i tego przepisu lub ust 2 pkt 1-5. W tych okolicznościach trafnie organ ocenił, że postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia posiadania przez skarżącego 30 lat okresów uprawniających do zasiłku o których mowa w art. 37j ust 1 pkt. 2 jest bezprzedmiotowe, gdyż i tak nie może doprowadzić do przyznania dochodzonych uprawnień. Po raz kolejny skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu [...] czerwca 2001 r. i tym razem spełniał warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na uwadze należy jednakże mieć okoliczność, iż nastąpiła zasadnicza zmiana stanu prawnego, a unormowanie przepisem art. 3 pkt13, ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...)-Dz. U. Nr 154, póz. 1793 dalej zwaną ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2001 r. skreślony został przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nowelizujący kwestię zasiłków przedemerytalnych. Przepis art. 11 ust 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. uzależniał nabycie prawa między innymi do zasiłku przedemerytalnego od spełnienia warunków do jego nabycia oraz faktu rejestracji przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed 1 stycznia 2002 r. (art. 12 ustawy nowelizującej). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005r. sygn akt K 19/02 (Dz. U. Nr 59, póz. 517) stwierdził niezgodność z art. 2 Konstytucji przepisu art. 11 ust 2 w części w jakiej zawiera zwrot " zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", z uwagi na wyłączenie nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na dotychczasowych warunkach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia) lecz jedynie nie zarejestrowały się. Powołany przez organy przepis art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. rozszerzył zakres ochrony praw nabytych osób objętych regulacją art. 11 ust 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. poprzez wprowadzenie dodatkowego okresu dostosowawczego przedłużając do 12 stycznia 2002 r. termin spełnienia materialno - prawnych przesłanek przyznawania świadczeń( w tym zasiłków przedemerytalnych) na dotychczasowych warunkach. Analiza stanu faktycznego wskazuje, iż skarżący J. M. do tej daty tj. 12 stycznia 2002 r. nie uzyskał uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, co jest warunkiem materialno - prawnym koniecznym do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Warunek ten został spełniony dopiero w dniu [...] czerwca 2003 r., a zatem w czasie gdy ustawodawca już nie przewidywał przyznawania zasiłków przedemerytalnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie daje podstaw do przyznania mu dochodzonego zasiłku przedemerytalnego, gdyż jego skutki dotyczą tylko uniezależnienia przyznania tych zasiłków od daty z jaką bezrobotny dokonał czynności rejestracji. Natomiast warunki materialnoprawne, do których należy spełnianie kryteriów niezbędnych do przyznania zasiłku dla bezrobotnych należało spełnić do 12 lutego 2002 r. Dalej idąca interpretacja byłaby uzasadniona tylko w przypadku gdyby za niekonstytucyjny uznany został przepis art. 3 pkt 13 ustawy nowelizującej, który uchylił przepis art. 37j. Ta regulacja jednakże nigdy nie była przedmiotem skargi do Trybunału. Kwestię skutków orzeczenia Trybunału ostatecznie porządkuje art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, póz. 1001) wprowadzony nowelizacją z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 164 póz. 1366) która weszła w życie od 1 listopada 2005 r. Z uwagi na to, ze decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dacie 10 lutego 2003 r. trafnie organ odwoławczy przyjął jako podstawę prawną powołane w decyzji przepisy, natomiast dodanie przez ustawodawcę przepisu art. 150 a, potwierdza zasadność przyjętej interpretacji co do skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, nie dopatrzył się również uchybień przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na jego wynik. Z tego względu skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270zezm.)