III SA/Kr 430/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-17
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Hanna Knysiak-Sudyka, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego dla lokalu niebędącego w zasobie gminy, wydatki na wodę mogą być ustalane na podstawie średniego zużycia z okresu 6 miesięcy, a nie tylko na podstawie faktycznego zużycia z miesiąca złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego dla lokalu niebędącego w zasobie gminy, wydatki na wodę mogą być ustalane na podstawie średniego zużycia z okresu 6 miesięcy, nawet jeśli wniosek zawierał dane dotyczące tylko ostatniego miesiąca. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem okresowym, a jego celem jest rekompensata za obniżony standard mieszkania, dlatego uwzględnienie średniego zużycia z okresu, na który przyznawany jest dodatek, jest uzasadnione prawnie i społecznie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w szczególności dotyczące sposobu obliczenia wydatków mieszkaniowych, w tym opłat za wodę. Kwestionował przyjęcie średnich wydatków za wodę za okres 6 miesięcy zamiast faktycznych wydatków z miesiąca złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 430/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r., sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala
Decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 6, 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.2017.180), § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U.2001.156.1817) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257) po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy - od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2018 r. w wysokości 289,95 zł miesięcznie.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Decyzją [...] 2017 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy - od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2018 r. w wysokości 289,95 zł, w tym ryczałt z tytułu braku wyposażenia lokalu w instalację centralnego ogrzewania oraz braku wyposażenia lokalu w instalację doprowadzającą ciepłą wodę wskazując, że część dodatku mieszkaniowego w wysokości 216,24 zł będzie wypłacana zarządcy budynku – [...], natomiast ryczałt za brak centralnego ogrzewania oraz centralnie dostarczanej ciepłej wody w kwocie 73,71 zł będzie wypłacany skarżącemu.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że błędnie ustalono stan faktyczny sprawy, naruszono prawo materialne oraz przepisy postępowania. W szczególności bezpodstawnie i z naruszeniem art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyjęto kwotę 317,75 zł za udokumentowane wydatki opłat mieszkaniowych , zamiast kwoty 523,53 zł, o jakiej poinformowano organ w piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. Skarżący zarzucił także, że sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości badania wydatków na przestrzeni kilku miesięcy wstecz i wyliczenia średnich wartości jako wydatek w miesiącu składania wniosku.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało art. 3 ust. 1 art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wskazało, że w dacie złożenia wniosku (tj. w dniu 31 sierpnia 2017 r.) skarżący spełnił kryterium dochodowe gdyż jego dochód we wskazanym powyżej okresie wyniósł 0 zł miesięcznie. Nadto powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego wynosi 36 m2 i przekracza normatywną powierzchnię użytkową ale o mniej niż 30 %. Ponieważ skarżący jest najemcą lokalu mieszkalnego niewchodzącego do gminnego zasobu mieszkaniowego, dlatego też, przy ustalaniu wydatków mieszkaniowych ma zastosowanie art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym do obliczeń przyjmuje się wydatki pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Organ wskazał, że w związku z tym, w przedmiotowej sprawie należy obliczyć hipotetyczny czynsz, jaki obowiązywałby dla lokalu zajmowanego przez stronę, gdyby wchodził on w skład mieszkaniowego zasobu gminy i porównać go z wysokością czynszu faktycznie ponoszonego przez skarżącego. W sytuacji, gdy czynsz ponoszony przez osobę ubiegającą się o dodatek nie będzie wyższy od czynszu hipotetycznego, do obliczenia dodatku mieszkaniowego będzie przyjęta jego faktyczna (pełna) wysokość, w przeciwnym razie - ustalona wysokość czynszu hipotetycznego.
Stawki czynszu za lokale mieszkalne, wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, ustalane zostały w oparciu o system wartości użytkowej lokalu mieszkalnego na podstawie zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 29 listopada 2007 r. nr [...] w sprawie wysokości czynszów ustalenia w jakiej wysokości czynsz opłacałby skarżący, gdyby zajmowane mieszkanie należało do mieszkaniowego zasobu Gminy.
Na tej podstawie organ ustalił, że lokal zamieszkiwany przez skarżącego uzyskałby stosownie - wartość użytkową na poziomie - 7 pkt, co oznacza, że stawka czynszu - zgodnie z przywołanym Zarządzeniem wynosiłaby 7,55 zł/m2. Zatem czynsz za używanie tego lokalu wynosiłby 271,80 zł, przy czym jak wynika z informacji zarządcy z dnia 1 sierpnia 2017 r. o wysokości opłat za mieszkanie - Wynajmujący uwzględnia niższą stawkę czynszu w wysokości 7,00 zł/ m2 i czynsz miesięczny jaki najemca uiszcza faktycznie wynosi 252,00 zł. Kolegium podkreśliło, że nie ma podstaw do kwestionowania ustalonej wysokości wydatków na mieszkanie w kwocie 252,00 zł. Po dodaniu opłat za wodę i odprowadzanie nieczystości płynnych oraz nieczystości stałych (50,75 zł + 15 zł) opłata za mieszkanie wynosiłaby 317,75 zł. Kolegium podkreśliło, że miesięczna opłata za wodę i odprowadzanie nieczystości płynnych wynosiła 50,75 zł (10,15 zł x 5 m3). Następnie opłatę w wysokości 317,75 zł należało przeliczyć na powierzchnię normatywną, jaka przysługuje skarżącemu, stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W wyniku dokonanego przeliczenia wydatki na lokal wyniosły 308,92 zł (317,75 zł : 36 m2 x 35 m2). Do kwoty organ dodał kwoty ryczałtów z tytułu braku wyposażenia mieszkania w instalację centralnego ogrzewania, instalację centralnie dostarczającą ciepłą wodę, które odpowiednio wynoszą 94,50 zł, i 10,80 zł, co spowodowało, że łączne wydatki na lokal ustalone dla potrzeb obliczenia dodatku mieszkaniowego wynoszą 414,22 zł.
Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami na normatywną powierzchnię mieszkaniową a odpowiednią kwotą dochodu. W przypadku skarżącego wobec zerowego dochodu różnica ta wynosi 414,22 zł tj. stanowi kwotę wydatków, z tym że zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku nie może przekroczyć 70% wydatków ponoszonych na normatywną powierzchnię użytkową. W przedmiotowej sprawie kwota ta wynosi 289,95 zł i stanowi wysokość przyznanego dodatku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący zarzucił SKO oraz organowi I instancji:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 6 ust 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 1, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych;
- naruszenie przepisów postępowania przez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organach administracji na mocy art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a., a także świadome naruszenie prawa określonego w art. 6 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wskazane naruszenie prawa materialnego polegało na niezastosowaniu art. 6 ust .6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego do ustawy, ponieważ organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał podstawy prawnej dającej możliwość przyjęcia hipotetycznej wysokości poniesionego kosztu w miejsce wydatku wykazanego rachunkiem (notą czynszową) w miesiącu składania wniosku. Z kolei SKO starannie unika podania podstawy prawnej, którą zastosowało do określenia wysokości wydatków przyjętych do obliczenia dodatku mieszkaniowego dla lokalu nie wchodzącego w skład gminnego zasobu mieszkaniowego. Nie wyjaśniło skąd została wzięta kwota 50,75 zł jako wydatek za wodę i odprowadzenie nieczystości. Kolegium nie podało, czy wynika ona z przedłożonego dokumentu, czy stanowi ona osobno obliczoną i arbitralnie przyjętą wartość jako wydatek w miesiącu składania wniosku. Kolegium nie wyjaśniło także dlaczego zastosowano procedurę uśrednienia wydatku "na wodę", natomiast nie zastosowano tego mechanizmu w opłatach "za wywóz śmieci", "za czynsz". Nie wyjaśniło także dlaczego "procedura" ta ma obejmować taką, a nie inną rozległość w czasie.
W konsekwencji organy naruszyły zasadę równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.) poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób odmienny w stosunku skarżącego jak wobec innych osób, także składających wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz odstąpiły od utrwalonej praktyki, co jest naruszeniem, zdaniem skarżącego, zasady wynikającej z art. 8 § 2 k.p.a. Przy wydawaniu kwestionowanej decyzji zastosowano procedury pozaustawowe, nieznane do tej pory. Organy odrzuciły też i unieważniły przedłożony dokument dotyczący poniesionych wydatków w miesiącu składania wniosku, co jest naruszeniem art. 77 k.p.a. W uzasadnieniach decyzji brak jest także pełnego uzasadnienia prawnego, co stanowi uchybienie art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżący zarzucił także, że organy nie wyjaśniły dlaczego wzięto pod uwagę dane dotyczące wydatków za okres 6 miesięcy, a nie za 12, czy 24 miesiące. Nie wyjaśniono też, w ocenie skarżącego, dlaczego średnia ma dotyczyć tylko jednego rodzaju wydatków. Wniósł więc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia i wskazanie organowi wiążących wytycznych sporządzenia uzasadnienia oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w części naruszającej prawo materialne a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369) – dalej jako "p.p.s.a.". Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyrokiem z dnia 3 stycznia 2018 r. sygn. akt. III SA/Kr 1318/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego, która dotyczyła dodatku mieszkaniowego przyznanego skarżącemu na okres 6 miesięcy od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko zaprezentowane w ww. wyroku (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 2, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.2017.180), zwanej dalej ustawą oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U.156.1817).
Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa (art. 2 i 3 ustawy). Natomiast wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od: łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego i powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu (art. 3, 4, 5 i 6 ustawy).
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy organy prawidłowo określiły, na potrzeby obliczania dodatku mieszkaniowego, wydatki ponoszone przez skarżącego na zajmowany przez niego lokal. Pozostałe kwestie nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez skarżącego, ponieważ skarżący podważa jedynie przyjęcie przez organy średnich wydatków za wodę za okres 6 miesięcy zarzucając organom niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W myśl art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, a odpowiednią kwotą wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W art. 6 ust. 4 z kolei wyliczone zostały wydatki, o których mowa w ust. 3, które mają być brane pod uwagę przez organ rozstrzygający wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego i są to: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu za zakup opału.
Z powyższych regulacji wynika zatem, że wydatkami mieszkaniowymi są świadczenia okresowe związane z eksploatowaniem lokalu i korzystaniem z niego, nie zaś wydatki związane z budową, uzupełniające wkład budowlany (art. 6 ust. 4 ustawy). Celem przyznawanego dodatku mieszkaniowego jest pomoc osobom o niewielkich dochodach w utrzymaniu mieszkania, nie zaś pokrywanie kosztów jego budowy, modernizacji czy innych nakładów czynionych w lokalu. Sformułowania jakimi posługuje się ustawodawca w art. 6 ust. 3 - 6 ustawy, definiując pojęcie wydatków: "świadczenia okresowe ponoszone (...) w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego", "opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości", "odszkodowanie za zajmowanie lokalu", "inne (...) opłaty za używanie lokalu mieszkalnego" jednoznacznie wskazują, że chodzi tylko o niezbędne koszty związane z bieżącym korzystaniem z lokalu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 61/10; Lex nr 619182).
Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
1) wydatki które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,
2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
Powyższy przepis określa więc również charakter i limit wydatków dla osób zamieszkujących w lokalach lub domach mieszkalnych niewchodzących w skład zasobów mieszkaniowych gminy. W świetle jego postanowień, wydatki ponoszone z tytułu zamieszkiwania w lokalach wchodzących w skład zasobów mieszkaniowych gminy wyznaczają standard dla wydatków mieszkaniowych we wszelkich lokalach mieszkalnych. W odniesieniu do osób zajmujących lokale mieszkalne w zasobach niewchodzących w skład zasobów gminy oznacza to zarówno limit wysokości wydatków ("wyłącznie do wysokości czynszu"), jak i uwzględnianie takiej struktury opłat z tytułu wydatków mieszkaniowych, która obowiązuje w przypadku zajmowania lokali mieszkalnych (również domów mieszkalnych) w zasobach mieszkaniowych gminy. Osobie zajmującej lokal mieszkalny w zasobach nienależących do gminy zalicza się więc do wydatków uwzględnianych do celów obliczania dodatku mieszkaniowego tylko te wydatki, które byłyby pokrywane w ramach czynszu w zasobach mieszkaniowych gminy (art. 6 ust. 6 pkt 1), oraz tylko te opłaty poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobach mieszkaniowych gminy, gdyby dany lokal wchodził w skład tego zasobu (art. 6 ust. 6 pkt 2). W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na art. 6 ust. 5 ustawy poświęcony obliczaniu dodatku mieszkaniowego w przypadku czynszu wolnego, w tym za podnajem lokalu mieszkalnego osobie fizycznej. Tutaj również wysokość dodatku mieszkaniowego jest ograniczona, zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy, do wysokości, która wynikałaby z sytuacji, gdyby lokal taki wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 18/07; Lex nr 975044).
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt U 14/02 (OTK-A 2005 nr 2, poz. 12) zajął się też szerzej kwestią związaną z treścią art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stwierdził, że "odsyłając do przepisów dotyczących zasobów mieszkaniowych gminy ustalających jednolity standard wydatków pokrywanych w ramach czynszu (oraz limit jego wysokości), a także standard dotyczący opłat poza czynszem - przepisy art. 6 ust. 6 pkt 1 i 2 wyraźnie wskazują, iż chodzi tutaj o wydatki i opłaty, które obowiązują w zasobie mieszkaniowym gminy. W szczególności chodzi więc o wydatki i opłaty, które stanowią finansowy ekwiwalent prawa do lokalu, są trwałym elementem wynikającym ze stosunku prawnego między wynajmującym (właścicielem) a używającym lokalu mieszkalnego, a nie takie, które mają wynikać ze sposobu używania lokalu mieszkalnego i są niezależne od właściciela czy wynajmującego.
Art. 9 ust. 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2016.1610), zwanej dalej: ustawą o ochronie praw lokatorów, zawiera przepisy, do których odsyła art. 6 ust. 6 ustawy. W świetle tych przepisów wynajmujący ma obowiązek płacić czynsz w stosunkach najmu. W przypadku innych tytułów prawnych uprawniających do używania lokalu lokator jest obowiązany uiszczać właścicielowi (wynajmującemu lub innej osobie, z którą wiąże lokatora stosunek prawny uprawniający do używania lokalu) opłaty za używanie lokalu, które nie są opłatami niezależnymi od właściciela. Natomiast opłaty niezależne od właściciela mogą być pobierane przez właściciela (także wynajmującego) tylko w przypadkach, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub usług. Nie można więc w odniesieniu do opłat niezależnych od właściciela, przez które, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie praw lokatorów należy rozumieć opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór nieczystości stałych i płynnych - stosować terminu: "obowiązują", zawartego w art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepisy art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawężają w rezultacie zakres opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego do opłat, które obowiązują w zasobie mieszkaniowym gminy i wchodzą w skład czynszu bądź stanowią opłaty poza czynszem. Art. 9 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów wskazuje, iż nie chodzi tutaj o tzw. opłaty niezależne od właściciela. Te bowiem mogą być (ale nie muszą być) pobierane. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 18/07, Lex nr 975044). Zatem, przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego można uwzględniać m. in. wydatki z tytułu opłat "za wodę", czy odbiór nieczystości płynnych (art. 6 ust. 4 pkt 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Nie można bowiem odczytując art. 6 ustawy nie dostrzegać, że w ust. 3 ustawodawca zamieścił ogólną definicję wydatków. Pojęcie wydatków, użyte więc w dalszych zapisach tej samej jednostki redakcyjnej (art. 6 ust. 6) nie może być odmienne niż podane w ust. 3 (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Op 326/09; Lex nr 587737).
Aby zweryfikować prawidłowość obliczenia przez organy wysokości opłat za wodę, konieczne jest ustalenie, jakie opłaty za wodę obowiązywałyby w lokalu skarżącego, gdyby jego lokal wchodził do zasobu mieszkaniowego gminy.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów co do opłat "za wodę". Wprost z umowy najmu lokalu mieszkalnego, zawartej przez skarżącego oraz wynajmującego wynika, że oprócz czynszu najemca jest obowiązany co miesiąc regulować należności za wywóz śmieci oraz zużycie wody i odprowadzanie ścieków wg licznika. Skoro zatem opłaty "za wodę" mogą być pobierane w lokalach wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy w sytuacjach, gdy korzystający nie mają zawartych indywidualnych umów na ich dostawę z dostawcami (art. 9 ust. 5 z zastrzeżeniem 6 ustawy o ochronie praw lokatorów), to w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – umowy najmu oraz faktury vat za energię elektryczną – wynika, że skarżący ma zawartą indywidualną umowę jedynie z dostawcą energii elektrycznej. Potwierdza to także zapis § 4 ust. 2 umowy najmu lokalu. Organy mogły zatem w poczet wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 6 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w tym przypadku wliczyć opłatę "za wodę".
Faktycznie w uzasadnieniu decyzji przyjęcie przez organ zużycie wody przez skarżącego za okres 6 miesięcy nie zostało wyjaśnione, jednak Sąd uznał, że dokonane wyliczenia w tym zakresie są prawidłowe. Dodatek mieszkaniowy jest bowiem rekompensatą za obniżony standard mieszkania, który przyznaje się na okres 6 miesięcy. Skoro tak, to przy obliczaniu wydatku "za wodę", w sytuacji pobierania przez wynajmującego opłat z tego tytułu według wskazań licznika, należało wziąć pod uwagę rzeczywiste zużycie wody przez skarżącego za okres 6 miesięcy, gdyż dodatek jest świadczeniem ekwiwalentnym. Twierdzenia skarżącego, że mają to być poniesione opłaty "za wodę" tylko z miesiąca składania wniosku nie znajduje swojego, ani prawnego, ani wynikającego z doświadczenia życiowego, uzasadnienia. Zawarty w formularzu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zapis "Łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc" nie wprowadza w ocenie Sądu, treści normatywnej. Regulacja ta ma charakter stricte techniczny, porządkowy, odzwierciedlający jedynie wzór formularza, natomiast nie wynika z aktów normatywnych. Zapis ten wskazuje zatem tylko jakie dokumenty i jakie dane – za ostatni miesiąc – należy dołączyć wraz z wypełnionym formularzem wniosku. Nie oznacza to jednak, że dane tylko z tego miesiąca mogą stanowić podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego. W tym więc zakresie Sąd podziela pogląd WSA w Poznaniu, wypowiedziany w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 266/15; Lex nr 1758035. Trafnie zatem argumentują orzekające organy, że skoro z dokumentów uzyskanych od administratora wynika, jakie było zużycie wody w okresie 6 miesięcy, to przyjęcie średniego zużycia wody przez skarżącego za ten okres jest nie tylko prawnie, ale i z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej uzasadnione, jako zużycie rzeczywiście poniesione przez skarżącego za ten okres. Co do zasady podzielić należy pogląd, że z istoty świadczenia, jakim jest dodatek mieszkaniowy wynika, aby dotyczył on kosztów bieżących, które obciążają uprawnionych w dniu złożenia wniosku oraz w okresie wypłacania dodatku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 266/15; Lex nr 1758035). Wynika to też z treści art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdzie jest mowa o miesięcznych wydatkach za lokal.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił, że organ nie dysponował wyliczeniami wydatków zużycia wody w lokalu skarżącego za poszczególne miesiące, tak ja miało to miejsce w przypadku, gdy starał się o przyznanie dodatku mieszkalnego za okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2017 r. Tymczasem wskazać należy, że z zaświadczenia z dnia 12 października 2017 r., wystawionego przez Administratora Nieruchomości [...] jednoznacznie wynika, że co prawda administrator poinformował, że opłata za zużycie zimnej wody i odprowadzenie ścieków wyniosła 253,75 zł, jednak dodał również, że "szczegółowe zasady naliczania kosztów za zużycie w/w mediów w naszych nieruchomościach wyjaśniliśmy Państwu w piśmie z dnia 9 marca 2017 r. Zasady te się nie zmieniły."
Zatem organy w niniejszej sprawie uprawnione były do dokonania takich samych wyliczeń zużycia mediów w lokalu skarżącego w niniejszej sprawie, jak w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2017 r.
Na tej podstawie organ szczegółowo wyliczył skąd wzięła się kwota "50,75 zł", (pomnożenia stawki za zużycie 1 m ³ wody - 10,15 zł - przez średnie zużycie wody za okres 6 miesięcy - 5 m³ wody). Odczytywanie zaś zużycia wody wg. stanu licznika, nie tylko wynika z postanowień wskazanej już umowy najmu lokalu, ale także z regulacji art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U.2017.328), z którego wynika, że ilość zużytej wody ustala się na podstawie wskazań wodomierza głównego (a w przypadku jego braku - w oparciu o przeciętne normy zużycia wody).
Podkreślić także należy, że nie zasługują na aprobatę twierdzenia skarżącego, który na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r., stwierdził, że "jako osoba skromnie sytuowana nie może pozwolić sobie na duże zużycie wody, a jak pojawią się środki, to wtedy mogę sobie na to pozwolić i dlatego jest tak jak w przedłożonym zaświadczeniu – 10 m3, które kosztowało 100 zł."
W konsekwencji zdaniem Sądu twierdzenia skarżącego, że organy w sposób niewłaściwy zinterpretowały i zastosowały art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie są zasadne.
Zatem zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, co do ustalenia i oceny okoliczności istotnych z punktu widzenia tego przepisu na treść rozstrzygnięcia okazały się nietrafne. Nie jest prawdą, że organy pominęły dołączony do akt dokument z miesiąca złożenia wniosku, odzwierciadlający ponoszone przez skarżącego wydatki, w tym "za wodę." Sąd wskazał powyżej, z czego wynika, że wydatki "za wodę" tylko z tego miesiąca nie mogły być uwzględnione przy ustaleniu wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 6 ustawy.
Zatem organy administracji publicznej podejmujące w niniejszej sprawie decyzje nie dopuściły się uchybień w zakresie przepisów prawa materialnego, ponieważ zostały one zastosowane w sposób prawidłowy. Kontrolujący tę sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu umożliwiającym uwzględnienie wniesionej skargi.
Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło