III SA/Kr 430/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-10-10

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów w danej kategorii spraw?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczania w danej kategorii spraw, co wynika z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h) PPSA. Niemniej jednak, zbędność rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów nie wpływa na możliwość ustanowienia adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego pomocy bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak stałego dochodu, majątku i zatrudnienia, a także ponoszone wydatki. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w tej kategorii spraw, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym. Jednocześnie, sąd postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata, uznając jego sytuację materialną za wystarczającą do przyznania pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek podał, że nie posiada nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Zadeklarował brak stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania oświadczył, że nie posiada obecnie stałego źródła dochodu. Powiada, że środki na swoje utrzymanie czerpie z dodatku mieszkaniowego oraz z przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zasiłków celowych i okresowych. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i że jest zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy. Podniósł, że aktywnie poszukuje pracy. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na czynsz za mieszkanie ok. 252 zł, opłaty za wodę, ścieki i śmieci od 100 do 250 zł, opłaty za prąd 50 zł i gaz 50 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. h) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. h) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie wniosku jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Zbędność rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Koresponduje z wcześniej składanym w innej sprawie skarżącego. Wynika z niego, że skarżący należy do osób niezamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez pracy, majątku i stałych dochodów, która środki na swe utrzymanie zmuszona jest czerpać z pomocy społecznej. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło