III SA/Kr 435/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek ( spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2013r. nr [....] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata E. P.-P. - Kancelaria Adwokacka, ul. [....] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Wójt Gminy orzekł o obowiązku zwrotu należności przez S. K. z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2011 roku do 30 września 2012 r. w wysokości 10.800 zł z ustawowymi odsetkami, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji – w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji. Jako podstawę decyzji wskazano art. 27 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie decyzji organ podał, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci: K. K., B. K., i M. K., a zgodnie ze wskazanymi przepisami, organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzje administracyjna w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Pismem z dnia 16 stycznia 2013 r. S. K. odwołał się od wydanej decyzji wskazując numer decyzji, orzeczoną kwotę do zwrotu i tytułując pismo jako odwołanie. W uzasadnieniu odwołania S. K. podał, że nie pracuje, jest zarejestrowany jako bezrobotny, a zadłużenie jego wzrosło do ponad 300 tys. zł. Podał, że nie posiada żadnych oszczędności ani jakiegokolwiek majątku, z którego byłby w stanie oddać wypłacone z funduszu alimentacyjnego pieniądze. Zaznaczył, że jak pracował, to przekazywał alimenty w bieżące w kwocie 900 zł miesięcznie, przy czym na jego utrzymanie niewiele zostawało, a w chwili obecnej nie przekazuje żadnych kwot. W odwołaniu tym S. K. zwrócił się z prośbą o umorzenie powstałego zadłużenia, którego nie jest w stanie spłacić deklarując, że będzie przekazywał bieżące alimenty jak tylko znajdzie pracę. Decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzje i orzekło merytorycznie w ten sposób, że "zobowiązuje S. K. do zwrotu Wójtowi Gminy kwoty 10.800 zł tytułem wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym (K. K., B. K. i M. K. w okresie od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. łącznie z ustawowymi odsetkami do dnia spłaty". Na uzasadnienie organ odwoławczy podał, że należało poprawić decyzję wydaną przez organ I instancji z uwagi na to, że wskazano w niej termin zwrotu ustalonej kwoty, który nie jest prawem przewidziany. Podano, że określenie daty spłaty może mieć jedynie znaczenie informacyjne, natomiast odsetki liczone są do dnia faktycznej spłaty należności. Nadto organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji i podkreślił, że organ po ustaleniu wysokości kwoty wypłaconej z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego tych wypłaconych świadczeń. Kolegium podało, że w związku z wydaną decyzją przyznającą uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego – w tym wypadku po 300 zł miesięcznie na każde z uprawnionych - i wypłaceniu tych świadczeń w okresie świadczeniowym powstaje uprawnienie organu do wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika kwot wypłaconych. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. K. stwierdził, że nie rozumie, dlaczego organ najpierw uchylił decyzje organu I instancji, a następnie zobowiązał go do zwrotu tej samej kwoty. Podał także, że otrzymał z Samorządowego Kolegium Odwoławczego informację o możliwości złożenia wniosku do Wójta Gminy o umorzenie świadczeń, co też uczynił i załączył kopię tego wniosku, a jednocześnie w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że jest ona ostateczna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga S. K. nie jest uzasadniona i wynika najprawdopodobniej z nieporozumienia. Zdaniem Sądu, pomimo wskazywania przez skarżącego, ze nie zgadza się z decyzją organu I instancji, a następnie z decyzją organu odwoławczego, w rzeczywistości skarżący nie kwestionuje ani wysokości kwoty wypłaconej uprawnionym, ani wysokości kwoty orzeczonej w stosunku do niego do zwrotu. Skarżący właściwie domaga się umorzenia orzeczonych do zwrotu kwot z uwagi na trudną sytuację życiową – brak pracy i jednocześnie trudną sytuację materialną – brak oszczędności i majątku, które uniemożliwiają mu spłatę tych świadczeń. Słusznie więc organ odwoławczy poinformował skarżącego o możliwości złożenia wniosku o umorzenie świadczeń ustalonych do zwrotu, jednak skarżący nie zrozumiał, że są to dwa różne postępowania. W niniejszej sprawie organy miały obowiązek jedynie ustalić, jaka kwota została przyznana i wypłacona uprawnionym z funduszu alimentacyjnego, a po ustaleniu jej wysokości niejako automatycznie orzec o zwrocie tej kwoty przez skarżącego Wójtowi Gminy, co uczynił zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy, który uchylił decyzje organu I instancji tylko w celu jej poprawienia o niezgodny z prawem termin ustalenia spłaty kwoty. Tak więc skarżący nie zrozumiał, zdaniem Sądu, że decyzja Samorządowego kolegium odwoławczego w zasadzie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji nieznacznie tylko precyzując kwestię terminu ustalania ustawowych odsetek. Innymi słowy, postepowania z wniosku o umorzenie należności zasądzonych do zwrotu skarżącemu to inne postępowanie i w tej sprawie organ I instancji wyda decyzję, od której skarżącemu będzie przysługiwało prawo odwołania się do organu II instancji. Natomiast sprawa niniejsza dotyczy wyłącznie kwestii ustalenia wysokości kwoty wypłaconej uprawnionym i zobowiązania skarżącego do jej zwrotu. Postepowanie w niniejszej sprawie jest postępowaniem wszczętym z urzędu wyprzedzającym w stosunku do postępowania z wniosku S. K. o umorzenie tych należności. Z uwagi na to, że składane pisma przez skarżącego zatytułowane zostały jako "odwołanie" i "skarga" i zostały złożone w terminie przewidzianym do złożenia takich środków odwoławczych, zostały rozpatrzone zgodnie z ich zatytułowaniem. W tej sytuacji także Sąd kontrolując te zaskarżone decyzje stwierdza, że nie naruszają one prawa. W szczególności Sąd stwierdza, że organy obu instancji wskazały prawidłowo podstawę prawną wydanych decyzji, a organ odwoławczy dokonał poprawki decyzji organu I instancji zgodnie ze wskazanymi przepisami. Sąd nie dostrzegł uchybień w przeprowadzonym postępowaniu, które miałyby lub mogłyby mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie i stwierdził, że skarga S. K. nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym, a zatem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł – jak w pkt I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) - jak w pkt II wyroku.