III SA/Kr 437/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Określając swój majątek wykazał dom drewniany o pow. 55 m2 na 9 arowej działce o wartości szacunkowej ok. 120 tyś. zł, mieszkanie o powierzchni 58 m2 i szacunkowej wartości 145 tys. zł, działkę rolną o powierzchni ok. 0,5 ha i szacunkowej wartości 30 tyś. zł oraz działkę budowlaną o pow. 2 ary i szacunkowej wartości 15-20 tyś. zł. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, dochodów. Uzasadniając swoje starania napisał że od 2007 r. nie uzyskał żadnego dochodu. Powiada, że musiał zamknąć działalność gospodarczą i zająć się opieką nad chorą matką. Matka zmarła miesiąc wcześniej. Wskazując na powyższe podniósł, że ze względu na swoje zdrowie oraz zbyt długą przerwę nie jest w stanie podjąć pracy w najbliższych miesiącach. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że miesięcznie 300 zł przeznacza na czynsz za mieszkanie, 250 zł na gaz i prąd, 300 zł na żywność, 100 zł na lekarstwa i medykamenty. Rocznie przeznacza zaś 500 zł na ubezpieczenia domu i mieszkania. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy sformułowanego przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy nie bardzo dają podstawy do takich ustaleń. Skarżący deklaruje co prawda stałych, bieżących dochodów, jednak przy wykazanym majątku tj. domu, mieszkaniu, działce rolnej i działce budowlanej jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić adwokata z wyboru o ile jego udział uznaje za potrzebny już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wykazane nieruchomości posiadają określoną wartość sprzedażną lub podkładową. Pozyskanie zatem stosownych środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru wymaga tylko odpowiednich rozporządzeń poszczególnymi, wykazanymi składnikami majątkowymi, co odbędzie się bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy. Z jego oświadczenia nie wynika bowiem by zamieszkiwał w wykazanym domu (adres w rubryce 2.1. wskazuje na wykazane mieszkanie), czy też by uprawiał wykazane działki rolne bądź realizował jakąkolwiek inwestycję na wykazanej działce budowlanej. Powtórzyć przy tym należy, że z przyczyn podanych powyżej nie obciążają wnioskodawcy żadne koszty sądowe a w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Skoro zaś sytuacja materialna wnioskodawcy przedstawia się w ten sposób to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata na koszt Skarbu Państwa (a więc wszystkich podatników) nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Zwrócić uwagę wypada, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Wnioskodawca posiada zaś wystarczający majątek. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.