III SA/Kr 438/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-27
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, czy częściowo?Ratio decidendi
Sąd, uwzględniając sytuację bytową rodziny skarżącego i zabezpieczając jego prawo do sądu, przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. Rozstrzygnięcie to uwzględnia zarówno konieczność ochrony wymiaru sprawiedliwości przed zbędną roszczeniowością, jak i realne możliwości płatnicze strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że jego czteroosobowe gospodarstwo domowe osiąga miesięczne dochody w kwocie 4600 zł brutto (ok. 3450 zł netto) i ponosi miesięczne wydatki na mieszkanie i media w kwocie ok. 1000 zł (udokumentowane na ok. 612,47 zł). Skarżący argumentował, że pozostałe środki nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając go z kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych). II. W pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając go z kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych), II. w pozostałej części wniosek oddalić.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, jej córką oraz z synem.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że nie mają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wskazując na miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący podał, że w oparciu o umowę o pracę otrzymuje 2350 zł a żona 1900 zł plus 350 zł tytułem alimentów.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że osiągane dochody pochłania w całości wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny a w związku z tym nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności. Stąd też nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych. Nadmienił, że małżonka zatrudniona jest na czas określony do 30 czerwca 2010 r.
Wezwany wyjaśnił, że dom w A. należy do jego siostry lecz on tam nie zamieszkuje i nie ma do niego żadnego tytułu. Miesięczne obciążenia związane z opłatami za mieszkanie i media wynoszą ok. 1000 zł. Pozostałą cześć pochłaniają bieżące wydatki bytowe w tym na żywność i odzież dla rodziny. Wskazywaną w formularzu wysokość wynagrodzeń podał w kwotach brutto. Małżonka najprawdopodobniej będzie miała przedłużoną umowę o pracę. W piśmie zawarł stosowne oświadczenie małżonki a do wniosku dołączył kopię faktury za wodę na 201,90 zł, za odbiór nieczystości stałych na 51 zł, pokwitowania za energię elektryczną na 210,57 zł oraz pokwitowania na 149,07 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa, przedstawiając na wezwanie dodatkowe wyjaśnienia wraz z kopiami stosownych dokumentów źródłowych. Uzupełnione w ten sposób oświadczenia skarżącego jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej jego rodziny a co za tym idzie możliwości płatniczych skarżącego. Suma miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżącego sięga 4600 zł brutto. Realnie jest więc niższa o ok. 1/4 a w konsekwencji należy przyjąć, że do dyspozycji rodzina ma miesięcznie ok. 3450 zł. Od tego należy odjąć miesięczne obciążenia gospodarstwa domowego związane z zapewnieniem rodzinie mieszkania a także pokryciem tzw. opłat medialnych. Skarżący powiada, że per saldo wynoszą one wszystkie ok. 1000 zł. Kopiami stosownych rachunków i pokwitowań był jednak w stanie wykazać obciążenie, rzędu 612,47 zł. W konsekwencji na wyżywienie i opędzenie innych potrzeb pozostaje czteroosobowej rodzinie skarżącego ok. 2837 zł. Wolne środki na takim poziomie umożliwiają co do zasady pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł ustalanej zgodnie z zasadami określonymi §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Z drugiej strony nie można tracić z pola widzenia tego, że przy braku majątku, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych rodzina nie posiada w zasadzie żadnych innych zabezpieczeń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że przy obecnie zwyżkujących cenach żywności koszty bieżącego utrzymania stanowią istotne obciążenie większości budżetów domowych. Uwzględniając zatem to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) przyznano skarżącemu prawo pomocy tyle, że nie jak chciał poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości a ponad kwotę 50 zł. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem sytuację bytową rodziny skarżącego zabezpieczając jej gwarantowane konstytucją prawo do sądu a jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony.
Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §§3 i 4ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło