III SA/Kr 438/11

WyrokWSA w Krakowie2011-07-28

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest zasadne, gdy osoba ta dobrowolnie opuściła lokal i nie zamieszkuje w nim od wielu lat, mimo że nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?
Ratio decidendi
Wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest zasadne, jeśli spełnione są przesłanki faktycznego, dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie i wymeldowanie mają charakter czynności ewidencyjnych potwierdzających stan faktyczny, a organ jest uprawniony do wymeldowania osoby, która nie zamieszkuje w miejscu zameldowania i nie wyraża chęci powrotu do niego.
Stan faktyczny
T. J. został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu przy ul. A. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, którą utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżący nie zgadzał się z wymeldowaniem, wskazując na swoją chorobę i potrzebę zameldowania dla leczenia oraz świadczeń społecznych, a także brak lokalu do zameldowania. Organ stwierdził, że T. J. dobrowolnie opuścił lokal około 25 lat temu i faktycznie mieszka w innym miejscu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę T. J. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2011 r. w przedmiocie wymeldowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wojewoda decyzja z dnia 17 lutego 2011 r. Nr [...] na podstawie art.. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. J. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2010 r. znak: [...] orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z budynku położonego przy ul. A. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że: W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, Burmistrz Miasta i Gminy uznał, iż nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i orzekł o wymeldowaniu T. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewody T. J. nie zgadzając się z wydaną decyzją. Twierdził, że jest osobą chorą i zameldowanie jest Mu niezbędne do podejmowania leczenia oraz pobierania świadczenia z pomocy społecznej. W dalszej części odwołania T. J., odnosząc się do swojej- jak twierdzi - trudnej sytuacji życiowej podaje, iż nie posiada lokalu, w którym mógłby zameldować się na pobyt stały. Zarzucił, iż Wydział Spraw Obywatelskich podejmując decyzję o Jego wymeldowaniu pozbawił Odwołującego się możliwości wystąpienia o lokal socjalny. Wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o aktualny stan sprawy. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy uznał, iż brak jest podstaw do zmiany, czy uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem opuszczenie miejsca pobytu stałego - jak prawidłowo ustalił organ I instancji - było wynikiem świadomej decyzji Odwołującego się i nie wynikało z bezprawnych działań innych osób. Dalej organ podnosi, iż podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosownie do treści tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Spełnienie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i trwałe oraz wynika z własnej woli. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym materiale dowodowym, bowiem wymeldowanie jest konsekwencją wcześniejszego opuszczenia lokalu, a taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Bezspornym pozostaje fakt, że od 1986 roku, T. J. jak sam podał do protokołu w dniu [...] 2010 r. nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Wyprowadził się z przedmiotowego budynku dobrowolnie. Zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste i zamieszkał w Z. przy ul. B., gdzie nadal przebywa koncentrując swoje sprawy życiowe. Podnosił, że nie może dokonać zameldowania pod powyższym adresem, ponieważ nie jest właścicielem tej nieruchomości. Oświadczył również, że sam dobrowolnie nie wymelduje się z lokalu przy ul. A. Organ odwoławczy dał wiarę powyższym wyjaśnieniom zwłaszcza, że są one całkowicie zbieżne z oświadczeniem wnioskodawczyni K. J., która przed organem I instancji zeznała, że T. J. - były zięć wyprowadził się z domu pod adresem: ul. A. dobrowolnie w dniu 6 lutego 1986 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste. Organ uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez T. J. było wynikiem świadomej decyzji i nie wynikało z bezprawnych działań innych osób. W tym stanie sprawy, biorąc pod uwagę, iż do opuszczenia lokalu doszło prawie dwadzieścia pięć lat temu (1986 r.), organ odwoławczy - uznając zasadność zaskarżonej decyzji - stwierdził, iż opuszczenie lokalu przy ul. A. przez Odwołującego się ma również charakter trwały. W rozpatrywanej sprawie, konkluduje organ, T. J. nie zamieszkuje w miejscu swojego zameldowania na pobyt stały, tj. w lokalu przy ul. A. z zamiarem pobytu stałego. Mieszka on od kilkudziesięciu lat w budynku położonym w miejscowości Z. przy ul. B., koncentrując tam swoje sprawy życiowe. Zameldowanie w budynku służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym budynku (art. 9 ust. 2 b ustawy). Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Zatem osoba winna być zameldowana tam gdzie faktycznie przebywa, a skoro T. J. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się to organ obowiązany był dokonać wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. J. W skardze wniósł o rozpatrzenie sprawy według stanu prawnego w dniu zaistnienia konfliktu. Przyznał, że nie mieszka pod wskazanym adresem, a przebywanie w piwnicznym pomieszczeniu w domu w Z. trudno nazwać zamieszkiwaniem. Zarzucił, że wymeldowanie go bez przyznania lokalu socjalnego pozbawi go możliwości leczenia i płacenia podatków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącego nie jest lokal przy ul. A., gdzie nie zamieszkuje od prawie 25 lat. Skarżący od wielu lat mieszka w budynku położonym w Z. przy ul. B. i tam koncentruje swoje sprawy życiowe. Podkreślić należy, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie czynnością ewidencyjną, potwierdzającą fakt zameldowania i opuszczenia lokalu. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podnieść należy, iż zaspokajanie potrzeb lokalowych pozostaje poza granicami administracyjnych postępowań o wymeldowanie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodziły ustawowe przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego ponieważ opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i ok. 25 lat nie mieszka tam, a nie wyraża nawet chęci powrotu do niego, a zatem organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło