III SA/Kr 438/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skarg T. P. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienia W dniu [...] 2011r. Prezydent Miasta wydał niżej wymienione decyzje , których adresatem był skarżący T. P.: 1. [...], 2. [...], 3. [...], 4. [...], 5. [...]. Od powyższych decyzji zostały złożone odwołania przez pełnomocnika skarżącego , który wyjaśnił , że skarżący przebywa w domu opieki osób starszych "A" w G. Wymienione wyżej decyzje nie zostały doręczone osobiście skarżącemu , natomiast osoba , która odebrała korespondencję w domu opieki nie posiadała pełnomocnictwa do tych czynności tj. do odbioru przesyłek adresowanych do skarżącego. Pełnomocnik oświadczył , że ww. decyzje zostały doręczone rodzinie skarżącego, która w dniu 23 listopada 2011r. odwiedziła skarżącego w miejscu jego pobytu. W ocenie pełnomocnika, formalnie wymienione wyżej decyzje zostały skarżącemu doręczone dopiero w dniu 23 listopada 2011r. i od tej daty należy liczyć termin do złożenia odwołania. W dalszej części odwołania pełnomocnik podniósł zarzuty merytoryczne dotyczące wskazanych decyzji. Do odwołania zostało dołączone pełnomocnictwo dla adwokata udzielone osobiście przez skarżącego w dniu 23 listopada 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze niżej wymienionymi postanowieniami z dnia 25 stycznia 2012r stwierdziło niedopuszczalność odwołania : 1. [...] , 2. [...], 3. [...], 4. [...], 5. [...]. W uzasadnieniu powyższych rozstrzygnięć organ odwoławczy stwierdził , że w rozpatrywanej sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania natury przedmiotowej, gdyż zaskarżone decyzji nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego. Skutki prawne rodzi decyzja skutecznie doręczona , a w konsekwencji tworzy możliwość wniesienia od niej odwołania. W rozpatrywanej sprawie , zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , decyzje Prezydenta Miasta wymienione na wstępie zostały zaadresowane na adres pobytu skarżącego tj. do domu opieki osób starszych "A" w G nr [...] i odebrane przez właściciela firmy "A" M. R., a następnie przekazane menadżerowi ww. placówki J. W. Ustalono, że J. W. nie pracuje w ww. firmie i nie jest możliwe stwierdzenie , gdzie i komu przekazano przesyłkę listową zawierającą przedmiotowe decyzje. Ponadto organ ustalił , że skarżący w dniu 7 września 2011r. upoważnił J. W. do reprezentowania go przez Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych – w sprawach związanych z jego umieszczeniem we wskazanej placówce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że doręczenie przesyłki listowej zawierającej decyzje Prezydenta Miasta wymienione na wstępie - do rąk M. R., a następnie przekazanie ich J. W. , która była umocowana do działania w imieniu skarżącego, ale w ściśle określonych sprawach, w istocie oznacza, że przedmiotowa przesyłka nie została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego , a to w art.42, art.43 i art.44 . Z kolei doręczenie decyzji w terminie późniejszym rodzinie skarżącego , w ocenie organu, " nie sanuje nieprawidłowego doręczenia decyzji osobie nieumocowanej. Strona ani żaden jej pełnomocnik umocowany do odbioru decyzji nie potwierdził odbioru pisma swoim podpisem z datą doręczenia , jak stanowi art.46 § 1 Kpa". Wskazując na powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło , że doręczenie wymienionych na wstępie decyzji było nieskuteczne , a zatem nie weszły one do obrotu prawnego , a w konsekwencji nie ma możliwości wniesienia od nich odwołania. W dniu 9 marca 2012r do Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły skargi na wyżej wskazane postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w których pełnomocnik skarżącego wniósł o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu. W odpowiedzi na skargi , Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2012.270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia . Usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2012.270) . Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy , należy stwierdzić , że skargi zasługują na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną jest , że decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011r. zostały zaadresowane na adres pobytu skarżącego tj. do domu opieki osób starszych "A" w G. Nie sporne jest również , że przedmiotowe decyzje zostały odebrane przez M. R., a następnie przekazana J. W. Żadna z tych osób nie była upoważniona do odbioru pism w imieniu skarżącego. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udało się ustalić , czy i kiedy wskazane decyzje zostały doręczone skarżącemu. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że w dniu 23 listopada 2011r. skarżący udzielił osobiście pełnomocnictwa adwokatowi do działania w jego imieniu w sprawie " przed Prezydentem Miasta – MOPS oraz instancjach właściwych w tej sprawie, jak również w postępowaniu egzekucyjnym". Z oświadczenia pełnomocnika wynika, że przedmiotowe decyzje zostały doręczone skarżącemu w dniu 23 listopada 2011r przez członków jego rodziny , która w tym dniu odwiedziła go w domu opieki. Organ w toku postepowania nie wyjaśnił , kiedy , w jakich okolicznościach i od kogo rodzina otrzymała ww. decyzje i w jakiej dacie doręczone je skarżącemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej argumentacji nie podważa powyższych ustaleń , a jedynie stwierdza, że doręczenie to nie jest skuteczne wobec nie zachowania trybu określonego w art. 42 – 43 Kodeksu postępowania administracyjnego , a także wobec braku stosownego potwierdzenia tej czynności w sposób określony w art. 46 § 1 K.p.a. . W ocenie tego organu , nie nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia , a w konsekwencji przedmiotowe decyzje nie weszły do obrotu prawnego , co powoduje niedopuszczalność ich zaskarżenia. Doręczenie pism w postepowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 8 Kodeksu postepowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji , a zatem nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony . Zgodnie z art.39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę , przez swoich pracowników lub inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do art.40 § 1 i 2 pisma doręcza się stronie , a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika , pisma doręcza się pełnomocnikowi . Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - art.42 § 1 K.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej , jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej , a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2 , a także w razie koniecznej potrzeby , pisma doręcza się w każdym miejscu , gdzie się adresata zastanie. Nadmienić również należy , że mając na uwadze art.12 § 1 K.p.a., doręczenie powinno być szybkie i skuteczne. Analiza przepisów regulujących tryb doręczania przesyłek prowadzi do wniosku, że doręczenie pisma w toku postepowania administracyjnego może nastąpić tylko raz i jeżeli adresat nie odbiera przesyłki osobiście , osoba odbierająca musi być upoważniona do tej konkretnej czynności . W rozpatrywanej sprawie doręczenie przesyłki zawierającej wymienione na wstępie decyzje Prezydenta Miasta zostały przesłane na adres faktycznego miejsca pobytu skarżącego i wskazanie tego adresu należy uznać za prawidłowe. Okolicznością bezsporną w sprawie jest , że doręczyciel nie doręczył tej przesyłki adresatowi osobiście , a osoba odbierająca tę przesyłkę od doręczyciela nie była upoważniona przez skarżącego do tej czynności . Zgodzić należy się zatem z organem , że w tych niespornych okolicznościach faktycznych nie został zachowany nakazany tryb doręczenia przesyłek . Sąd nie podzielił jednak stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie dotyczącym czynności podjętych przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącego. Fakt doręczenia przedmiotowej przesyłki prawidłowo i skutecznie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącego nie może być ani podważany , ani pominięty w ocenie całokształtu okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Jeżeli organy w toku postępowania ustaliły , że doręczenie spornej przesyłki w trybie art. 40 § 1 K.p.a było nieskuteczne , to materiał dowodowy niniejszej sprawy nie podważa faktu doręczenia tej przesyłki pełnomocnikowi skarżącego , co – w ocenie Sądu - pozwala na uznanie , że doręczenie nastąpiło w trybie art.40 § 2 K.p.a. Doręczenie decyzji stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego i stwarza nową sytuację prawną dla jej adresata , umożliwiając mu złożenie środków zaskarżenia. W związku z powyższym twierdzenie organu , że w rozpatrywanej sprawie przedmiotowe decyzje nie weszły do obrotu prawnego , jest w sprzeczności z materiałem dowodowym . Decyzja , która została doręczona pełnomocnikowi skarżącego nie może być uznana za nieistniejącą w obrocie prawnym , jak przyjął to organ w niniejszej sprawie. Od chwili doręczenia decyzji organ , który ją wydał – stosownie do art.110 K.p.a. - jest nią związany i ta okoliczność również nie może być pominięta w rozpatrywanej sprawie. Kwestia , czy odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącego jest skuteczne , to wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego . Na tym etapie orzekania , jedyną datą pewną doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji Prezydenta Miasta oznaczonych na wstępie - jest dzień 23 listopada 2011r. Przy ponownym orzekaniu organ powinien ustosunkować się do podniesionych przez pełnomocnika zarzutów, których rozważenie pominięto w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do kwestii braku stosownej adnotacji o doręczeniu przedmiotowych decyzji czy to w formie potwierdzenia odbioru przez adresata , pełnomocnika , czy w formie stosownych adnotacji doręczyciela należy stwierdzić , że w sytuacji , gdy strona podejmuje działania mające zapewnić jej prawo do skutecznego wniesienia odwołania , oznacza , że wszelkie naruszenia przepisów dotyczących doręczania pism powinny być oceniane indywidualnie , przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności sprawy i ewentualnych skutków procesowych dla adresata decyzji. Jak wyżej podniesiono, przepisy dotyczące doręczenia pism mają chronić stronę i nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, oświadczenie pełnomocnika co do okoliczności doręczenia mu spornej przesyłki nie może być pominięte i organ , jeśli nie podważy tego oświadczenia innym dowodem , zobowiązany jest uwzględnić tę okoliczność w rozpatrywanej sprawie. Szczególne okoliczności niniejszej sprawy , a to wiek i stan skarżącego , uzasadniają udział pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Stwierdzone uchybienie w doręczeniu spornej przesyłki adresatowi, nie uniemożliwiło skarżącemu wniesienie odwołania przy udziale pełnomocnika . Dokonując interpretacji przepisów dotyczących doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym należy uwzględnić zasady zawarte w art.8 K.p.a który stanowi , że organy administracji publicznej prowadzą postepowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej , a także zasady zawarte w art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , zgodnie z którym , Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym , urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić , że zaskarżone postanowienia stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu , że nie weszły one do obrotu prawnego , naruszają art. 134 K.p.a. , a zatem zachodzi podstawa do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.