III SA/Kr 44/05
WyrokWSA w Krakowie2006-11-23
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów celnych obu instancji, dotyczące określenia odpowiedzialności za dług celny w wyniku nielegalnego wprowadzenia towaru, spełniają wymogi formalne i materialne prawa, w szczególności w kontekście połączenia postępowań i rozstrzygnięcia sprawy wobec wszystkich stron?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie rozstrzygają sprawy co do istoty wobec wszystkich stron postępowania. Organy celne kształtując sytuację materialnoprawną jednej strony, nie zakończyły postępowania wobec drugiej strony, co stanowi naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka Agencja Celna "[...]" Sp. z o.o. zgłosiła do procedury składu celnego towar, stwierdzając rozbieżności między fakturą a faktycznie dostarczonym towarem. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne i podatkowe wobec "[...]" S.A. oraz Portu Lotniczego "[...]", a następnie połączył te postępowania. Decyzją organu pierwszej instancji określono dług celny i należności podatkowe, obciążając nimi Port Lotniczy "[...]" jako dłużnika. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję w części dotyczącej ilości towaru i osoby dłużnika, uznając za dłużnika Spółkę "[...]" Sp. z o.o. Spółka "[...]" wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2004r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II orzeka, że uchylone decyzję nie mogą być wykonane.
Agencja Celna "[...]" Sp. z o. o. jako przedstawiciel pośredni [...] S.A. w [...], zgłosiła w Oddziale Celnym w [...], w dniu [...].2004r. do procedury składu celnego towar, którego nadawcą była firma [...] w [...], odbiorcą [...] SA w [...], zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...].2004r. Po przyjęciu zgłoszenia towar zwolniono do deklarowanej procedury.
Pismem z dnia [...].2004r., Agencja Celna "[...]" Sp. z o. o. poinformowała Oddział Celny w [...], że w dniu [...].2004r. podczas przyjmowania na skład celny przedmiotowego towaru, stwierdzono rozbieżności pomiędzy fakturą nr [...] dołączoną do przesyłki, a faktycznie dostarczonym towarem. Zdaniem Agencji Celnej, przedstawiony towar nie odpowiadał opisowi zawartemu w fakturze, tak co do rodzaju, jak i ilości. Faktura obejmowała, bowiem części do linii produkującej puszki, natomiast ujawnionym towarem było [...] sztuk części zamiennych do prasy.
Postanowieniem z dnia [...].2004r., Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął w stosunku do "[...]" S.A. z siedzibą w [...] postępowanie celne i postępowanie podatkowe, w sprawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].2004r.
Urząd Celny w [...] wezwał [...] Sp. z o. o., do dostarczenia wszelkich dokumentów pozwalających ustalić dane przewoźnika, który dokonał wprowadzenia spornego towaru na polski obszar celny.
[...] Sp. z o. o. poinformowała Urząd Celny, że przedmiotowy towar został wprowadzony na polski obszar celny przez [...] z siedzibą w porcie lotniczym [...] i objęto go notą tranzytową SAD [...] z dnia [...] 2004r. Wyjaśniono również, że towar został przyjęty na magazyn celny, na podstawie załączonych dokumentów i w takiej postaci przekazany do firmy "[...]" S.A. w [...].
Postanowieniem z dnia [...].2004r. skierowanym do [...] Port Lotniczy [...], Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe, w związku ze stwierdzoną rozbieżnością pomiędzy towarem objętym notą tranzytową SAD [...] z dnia [...].2004r., a towarem faktycznie dostarczonym.
Postanowieniem z dnia [...].2004r., skierowanym do [...] Port Lotniczy [...] oraz "[...]" S.A. z siedzibą w [...], organ celny l instancji połączył na podstawie art.166 Ordynacji podatkowej, postępowania wszczęte w/w postanowieniami z dnia [...].2004r. oraz z dnia [...].2004r.
Decyzją z dnia [...].2004r. skierowaną do obu Stron postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] określił kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w wyniku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru w postaci części zamiennych do prasy, objętych fakturą z dnia [...].2003r. nr [...]. Kwotę cła obliczono w wysokości [...] PLN. Organ celny pierwszej instancji określił także kwotę odsetek za zwłokę od należności celnych w wysokości [...] PLN.
Organ celny wskazał:
-miejsce powstania długu celnego (tj. miejsce, w którym nastąpiło nielegalne wprowadzenie towaru)- Port Lotniczy [...]
- datę powstania długu celnego - dzień [...].2004r
- dłużnika, tj. osobę zobowiązaną do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego- [...] Port Lotniczy [...]- na podstawie art.210 §3 pkt 1 Kodeksu celnego.
W sentencji decyzji określono również wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz kwotę odsetek od obliczonego podatku VAT. Uznano, że podatnikiem podatku VAT jest Spółka [...]
W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że zgodnie z treścią art.9 Kodeksu celnego, nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem m.in. przepisu art.39 Kodeksu celnego zgodnie z którym towary dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. W sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy towar nie został przedstawiony organowi celnemu. Przedstawienie towaru organowi celnemu oznacza-zgodnie z art.3 §1 pkt 14 Kodeksu celnego zawiadomienie organu celnego dokonane w wymaganej formie przez osobę, która dostarczyła towar lub przejęła odpowiedzialność za towar, o dostarczeniu towaru do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub - uznanego przez organ celny. Tym samym należy stwierdzić, że towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny.
Stosownie do treści art.210 §1 pkt 1 Kodeksu celnego, dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Zgodnie z §2 dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia. Na podstawie art.210 §3 Kodeksu celnego za dłużnika może być uznana osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia towaru.
[...] z siedziba w porcie lotniczym [...] dokonała nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru bez przedstawienia go organowi celnemu, tak więc zasadnym było uznanie jej za osobę zobowiązaną do zapłacenia kwoty długu celnego określonego w decyzji. Dlatego też obciążono ją również należnościami podatkowymi w podatku VAT.
Mając na uwadze treść art. 242§3 Kodeksu celnego, który stanowi, że w wypadkach powstania długu celnego, o którym mowa w art. 210-213.,pobiera się odsetki - liczone od dnia powstania długu celnego według zasad i wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych-organ celny obliczył odsetki od określonych kwot cła od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji.
Biorąc pod uwagę treść tego przepisu w związku z art.38 ustawy z dnia 11.03 2004r. o podatku od towarów i usług organ celny obliczył odsetki od kwoty podatku VAT od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji.
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] złożyła odwołanie od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie podnosząc zarzuty naruszenia:
-art.9 Kodeksu celnego w zw. z art.39 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że towar w postaci 9 części do linii produkcyjnej puszek aluminiowych nie został przedstawiony organowi celnemu i stwierdzeniu, że towar ten został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, naruszenie art.210 §3 Kodeksu celnego poprzez błędne uznanie [...] z siedziba w Porcie Lotniczym [...] za dłużnika długu celnego,
art.69 Kodeksu celnego przez przyjęcie dnia [...].2004 r. jako daty przyjęcie zgłoszenia celnego,
-art.242 §3 Kodeksu celnego przez wadliwe przyjęcie dnia [...].2004 r. jako dnia powstania długu celnego, od którego pobiera się odsetki liczone od dnia wydania decyzji.
Decyzją z dnia [...].2004r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] w części dotyczącej określenia ilości towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny oraz określenia osoby dłużnika przyjmując, że nielegalne wprowadzenie dotyczyło towaru celnego w postaci [...] sztuk części zamiennych oraz, że dłużnikiem powstałego długu celnego oraz zobowiązania podatkowego jest [...] Sp. z o.o. w [...]. W pozostałym zakresie decyzja organu l instancji została utrzymana w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Agencja celna [...] poinformowała w dniu [...].2004 r. o stwierdzonej przez siebie rozbieżności. Rozbieżność ujawniono w dniu [...].2004 r. kiedy towar został zgłoszony do procedury celnej składu celnego. Myli się, więc odwołująca, że organ celny został poinformowany o rozbieżności dopiero w dniu [...].2004r. Ta data widnieje na piśmie Oddziału Celnego w [...] skierowanym do Urzędu Celnego w [...] i pismem tym Oddział Celny w [...] przesłał pismo Spółki [...] z dnia [...].2004 r. w celu załatwienia sprawy zgodnie z kompetencją. Dzień [...].2004 r. był dniem faktycznego wprowadzenia spornego towaru na polski obszar celny. Z uwagi zaś na to, że dokumenty przedstawione organom celnym dotyczyły towaru z faktury nr [...] z dnia [...].2004 r. nie zaś towaru, który ujawniono przy sprawdzaniu przesyłki w dniu [...].2004 r., ale towar ten został przywieziony wraz z tymi dokumentami w dniu [...].2004 r. organ celny słusznie uznał tę datę za dzień powstania długu celnego wskutek nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny zgodnie z treścią art. 210 §2 Kodeksu celnego.
W piśmie z dnia [...].2004 r. Agencja celna stwierdziła m.in., że niezgodność została stwierdzona podczas sprawdzania zawartości przesyłki przy jej przyjmowaniu na stan magazynowy. Pojęcie przyjmowania na stan magazynowy w sytuacji, gdy nie ma podanej konkretnej daty owego przyjęcia innej niż dzień [...].2004 r. rozumieć należy jako przyjęcie spornego towaru do składu celnego w związku z objęciem tego towaru procedurą celną składu celnego. Fakt ten potwierdzają dokumenty odprawy celnej jak i oświadczenie Spółki Akcyjnej [...] zawarte w piśmie z dnia [...].2004 r. Zarówno przepisy dotyczące procedury gospodarczej składu celnego jak i odnoszące się do czasowego składania towarów w magazynie celnym nie nakładają wprost na prowadzącego skład czy też magazyn celny obowiązku sprawdzania każdego towaru, co do zgodności jego ilości i rodzaju z towarem, którego dane zawarte są w dokumentach towarzyszących towarowi. W przypadku jednak, gdy podmiot dokona takiej weryfikacji i stwierdzi, że istnieją rozbieżności, powinien niezwłocznie o tym fakcie powiadomić organy celne, co też w niniejszej sprawie uczyniono.
Rozważania czy Agencja celna mogła zgłosić organowi celnemu istniejącą rozbieżność wcześniej tj. bezpośrednio po przywozie towaru na polski obszar celny i odebraniu przesyłki od przewoźnika, bądź też z uwagi na posiadanie przez Agencję celną dwóch przesyłek towaru, nie zmienia ustalenia, że dług celny wobec towaru, którego dotyczy faktura z dnia [...].2004 r. powstał w chwili nielegalnego wprowadzenia go na polski obszar celny. Nie ma przy tym znaczenia, czy i kiedy towar ten miał być objęty określoną procedurą celną. Ponadto zgłoszenie celne z dnia [...].2004 r. nr [...], dotyczyło innego towaru niż ten, który został ujęty w fakturze z dnia [...]2004 r.
Towar w postaci [...] sztuk części zamiennych do prasy został wprowadzony w [...] 2004 r. na polski obszar celny bez wymaganego zgłoszenia celnego oraz bez dokumentów w tym w szczególności bez faktury. Dokumenty odprawy celnej odnosiły się do towaru ujętego na fakturze z dnia [...].2004 r. nr [...] Towar faktycznie przywieziony w dniu [...] 2004 r. nie został przedstawiony organowi celnemu. Ź tego względu koniecznym stało się uznanie, że powstał do tego towaru dług celny w oparciu o art.210§1 Kodeksu celnego.
Ponadto organ odwoławczy korygując decyzję organu l instancji wskazał, że uznając za prawidłową fakturę z dnia [...].2004 r. obejmującą [...] sztuk towaru należało przyjąć, że taka jego ilość faktycznie została wprowadzona na polski obszar celny.
Art.210 §3 Kodeksu celnego określa krąg dłużników, którzy za dług celny odpowiadają solidarnie w rozumieniu art.221 Kodeksu celnego. Decyzja organu l instancji została skierowana do dwóch stron postępowania tj. Spółki [...] oraz do [...] S.A. z tym, że jako dłużnika powstałego długu celnego i zobowiązania podatkowego wskazano [...]. W sprawie sporny towar został wprowadzony na polski obszar celny przez przewoźnika Spółkę [...] transportem lotniczym, o czym świadczy faktura transportowa, list [...] oraz wyjaśnienia stron postępowania. Osoba, o której mowa w art.210 §3 p. 1 Kodeksu celnego, aby mogła zostać uznana za dłużnika długu celnego musi dokonać nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny i ustawodawca nie wymaga od niej w przeciwieństwie do pozostałych grup dłużników z art.210 §3 Kodeksu celnego spełnienia jakiejkolwiek przesłanki subiektywnej. Dlatego dla uznania, że skarżąca jest dłużnikiem długu celnego wystarcza ustalenie, że faktycznie doszło do nielegalnego wprowadzenia towaru oraz, że wprowadzenia takiego dokonał przewoźnik.
[...] S.A. była odbiorcą towaru. Zgodnie z zamówieniem u kontrahenta zagranicznego powinna była otrzymać towar opisany na fakturze z dnia [...].2004 r. i dla tego właśnie towaru przygotowywano dokumenty celne. Nie zmienia to jednak faktu, że faktycznie otrzymała towar, do którego odnosi się faktura z dnia [...].2004 r. Z wyjaśnień [...] S.A. wynika, że w dniu [...].2004 r. po raz pierwszy znalazła się posiadaniu przesyłki wprowadzonej na polski obszar celny w dniu [...].2004 r. W dniach [...]-[...].2004 r. przewoźnik poinformował telefonicznie Agencję celną o możliwości pomyłki, co do zawartości przesyłki dostarczonej już stronie i wprowadzonej do "Wykazu przesyłek kurierskich dostarczonych do Agencji Celnej".
Z treści art.210 §3 pkt 3 Kodeksu celnego wynika, że osoba, która mogłaby być dłużnikiem powstałego długu celnego musi w chwili wejścia w posiadanie towaru wiedzieć lub przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się, że był on wprowadzony nielegalnie. Agencja celna po odebraniu przesyłki od przewoźnika uzyskała informację, że ten poddał w wątpliwość czy przekazał, Agencji właściwą przesyłkę. Powzięcie wiadomości o tym, że konkretny towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny po wejściu w jego posiadanie wyklucza możliwość przyjęcia, iż spełniona została przesłanka z art.210§3 pkt 3 Kodeksu celnego. Odmienna interpretacja tego przepisu powodowałoby sytuację, że na osobę, której przekazano po odebraniu przez nią towaru informację , że jest to towar sprowadzony nielegalnie, nakładałoby w sposób nieuzasadniony obowiązek informowania organu celnego o prawdopodobieństwie nielegalnego wprowadzenia oraz obowiązek przeprowadzenia rewizji takiego towaru z udziałem funkcjonariusza celnego. Poza tym odbiorca przesyłki ma możliwość stwierdzenia, że otrzymał zamawiany towar dopiero po otwarciu przesyłki
Dlatego nie można uznać, że [...] S.A. spełnia warunki z art.210§3 pkt 3 Kodeksu celnego. Otwarcie przesyłki po objęciu jej procedurą składu celnego i niezwłoczne powiadomienie organu celnego o zaistniałej rozbieżności świadczy o zachowaniu przez Spółkę należytej staranności w podejmowanych działaniach. [...] Agencja Celna przyjęła zapewnienia przewoźnika o prawidłowości dostarczonej przesyłki i zgłosiła towar do konkretnej procedury celnej. Tym samym nie naruszyła żadnego obowiązku, jaki nakłada na nią prawo celne.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia kwoty odsetek od zaległości celnych i podatkowych przez przyjęcie, że odsetki te określono od daty [...].2004 r.-zgłoszenia towaru do składu celnego. Wskazał, że dzień [...].2004 r. jest dniem, w którym nastąpiło nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny i zgodnie z art.210§2 Kodeksu celnego w tym dniu powstał dług celny w stosunku do tego towaru. Dzień [...].2004 r. jest dniem przyjęcia zgłoszenia celnego towaru ujętego na fakturze z dnia [...].2004 r. nr [...] tj. [...] sztuk części do linii produkującej puszki aluminiowe, do procedury celnej składu celnego. Według art.242§3 Kodeksu celnego w wypadkach powstania długu celnego, o których mowa w art.210-213 oraz art.218 i 219 pobiera się odsetki liczone od dnia powstania długu celnego. Skoro dług powstał w dniu [...].2004 r. od tej daty należy liczyć odsetki, co też uczynił organ celny l instancji.
Zgodnie z art.3§1 pkt3,10 Kodeksu celnego, dłużnikiem długu celnego jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, zobowiązana do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z odpisu Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że pełna nazwa strony brzmi: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z główną siedzibą w [...]. Spółka posiada oddział terenowy min. W Porcie Lotniczym [...]. W decyzji organu l instancji wpisano prawidłową nazwę nie uwzględniają jedynie polskiego oznaczenia formy prowadzonej działalności tj spółka z ograniczona odpowiedzialnością. Nie jest to jednak poważna wada decyzji i organ odwoławczy ją poprawił.
Na powyższą decyzję Spółka [...] z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze powtórzono zarzuty podnoszone w postępowaniu odwoławczym. W ocenie skarżącej, decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] została wydana z naruszeniem:
1) art.9 i art. 39 Kodeksu celnego - poprzez ich błędne zastosowanie;
2) art.3 §1 pkt 14 Kodeksu celnego - poprzez ustalenie, że skarżąca dokonała nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny,
3) art.210 §3 Kodeksu celnego - poprzez jego błędne zastosowanie;
4) art.229 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że już w odwołaniu podnosiła fakt, iż dopiero w dniu [...].2004 r. Agencja Celna "[...]"-Sp.z o.o. poinformowała organ celny o zauważonych rozbieżnościach pomiędzy towarem faktycznie dostarczonym przez skarżącą będącą przewoźnikiem a wskazanym na fakturze przez nadawcę towaru.
Zgłoszenia celnego Agencja do procedury składu celnego dokonała w dniu [...] .2004 r. Dzień [...].2004r. został uznany przez organ celny jako chwila powstania długu celnego i zdaniem skarżącej był to dzień zgłoszenia towaru do procedury składu celnego. Ponadto już w odwołaniu skarżąca podnosiła, że dzień [...].2004 r. był również dniem wyprowadzenia towaru ze składu celnego a wątpliwości skarżącej dotyczyły tego, że agencja o rozbieżności poinformowała organ celny dopiero po upływie 27 dni. Agencja celna w pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...].2004 r. stwierdziła, że niezgodności zostały stwierdzone podczas sprawdzania zawartości przesyłki przy jej przyjmowaniu na stan, magazynowy a jak skarżąca podnosiła w odwołaniu przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy, bowiem jak ustalono przyjęto towar na magazyn celny w dniu [...].2004 r. a do zgłoszenia doszło [...] dni później. W ocenie skarżącej przytoczone przez organ odwoławczy wyjaśnienia Agencji z dnia [...].2004 r. zmieniają jej wyjaśnienia z dnia [...].2004 r. Wydana decyzja i postępowanie nie udzieliło odpowiedzi, dlaczego Agencja celna nie zgłosiła organowi celnemu ujawnionej rozbieżności wcześniej tj. bezpośrednio po przywozie towaru na polski obszar celny i odebraniu przesyłki od przewoźnika nawet, jeśli dniem tym jak podnosiła Agencja był [...].2004 r.
Zdaniem skarżącej powołującej się na treść art.39 Kodeksu celnego przyjmując wyjaśnienia Agencji celnej, że towar został jej przekazany w dniu [...].2004 r. niewątpliwie w tym dniu przejęła Agencja odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu przez skarżącą.
Skarżąca nie zgodziła się z nie uznaniem Agencji Celnej za dłużnika solidarnego, ponieważ nie doszło do niezwłocznego powiadomienia organu o zauważonych rozbieżnościach, co wyklucza dochowanie należytej staranności. Zdaniem skarżącej Agencja uczestniczyła we wprowadzeniu towaru a przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się, że w chwili wejścia w posiadanie towaru był on nielegalnie wprowadzony. Dlatego też adresowanie decyzji wyłącznie do podmiotu, któremu zarzuca się nielegalne wprowadzenie z pominięciem podmiotu, który podejmował działania na jego rzecz jest zdaniem skarżącej-krzywdzące.
Zdaniem skarżącej decyzja została wydana wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia złożone przez Agencję Celną, co stanowi naruszenie przepisów prawa.
Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.
Z tego punktu widzenia skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodu zarzutów w niej wskazywanych.
Regulując zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych, ustawa z dnia 9.01.1997r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z p. zm.), przyjęła w przepisie art.2 § 2 zasadę, że wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przywdzianych w przepisach prawa celnego.
Postępowanie w sprawach celnych uregulowane zostało w przepisach tytułu IX Ustawy Kodeks celny- Postępowanie w sprawach celnych. Regulacja ta nie jest zupełna, ponieważ zgodnie z brzmieniem art.262 ustawy: Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa.
Połączenie toczących się przed organem celnym oddzielnych spraw uregulowane zostało w art.266 §1 ustawy Kodeks celny, który stanowi, że: Organ celny może połączyć toczące się przed nim oddzielne sprawy, w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli dotyczą tej samej osoby i są ze sobą w związku.
Nie zostało natomiast uregulowane w Kodeksie celnym połączenie postępowań, w których występuje więcej niż jedna strona. Należy, więc zdaniem Sądu zgodnie z treścią art.262 Kodeksu celnego przyjąć, że podstawę w tym zakresie stanowi ustawa z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) a w szczególności odpowiednio stosowany art., 166 §1 który stanowi, że: W sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ(...), można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis §2 stanowi z kolei, że: W sprawie połączenia postępowań organ (...) wydaje postanowienie, na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu,
-postanowieniem z dnia [...].2004r, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął w stosunku do "[...]" S.A. z siedzibą w [...] postępowanie celne i postępowanie podatkowe, w sprawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].2004r.
-postanowieniem z dnia [...].2004r. skierowanym do [...] Port Lotniczy [...], Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe, w związku ze stwierdzoną rozbieżnością pomiędzy towarem objętym notą tranzytową SAD [...] z dnia [...].2004r., a towarem faktycznie dostarczonym.
Niewątpliwe jest więc, że toczyły się dwa odrębne postępowania dotyczące dwóch stron przez organ celny wskazanych.
Postanowieniem z dnia [...].2004r., skierowanym do [...] Port Lotniczy [...]oraz "[...]" S.A. z siedzibą w [...], organ celny l instancji połączył na podstawie art. 166 Ordynacji podatkowej, postępowania wszczęte w/w postanowieniami z dnia [...].2004r. oraz z dnia [...].2004r. Wprawdzie w uzasadnieniu tego postanowienia organ celny l instancji nie uzasadnił poza stwierdzeniem, iż wszczęto dwa odrębne postępowania wobec dwóch stron i przytoczeniem brzmienia przepisu art. 166 §1 Ordynacji podatkowej, spełnienia pozostałych przesłanek umożliwiających połączenie a wynikających ze wskazanego przepisu jednak w ocenie Sądu takie przesłanki zaistniały. Należy, bowiem mieć na uwadze treść art.221 ustawy Kodeks celny statuującego zasadę solidarnej odpowiedzialności dłużników za dług celny wynikający z nielegalnego wprowadzenia towaru w rozumieniu art.210 Kodeksu celnego, skoro organ celny w postępowaniu rozważał prawa i obowiązki stron z punktu widzenia nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, nie spełniają wymogów określonych w art. 207 §2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że "Decyzja rozstrzyga sprawę, co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji".
Decyzja celna jest w sensie materialnym indywidualnym aktem, a ze względu na formę aktem administracyjnym. Określenie, że decyzje rozstrzygają sprawę, co do istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji, oznacza, że decyzja albo kształtuje sytuację materialnoprawną strony postępowania, albo kończy postępowanie przez rozstrzygnięcie, które wywołuje skutki procesowe powodujące zakończenie sprawy. Orzeka się wówczas o braku możliwości orzeczenia o materialnoprawnej istocie sprawy, np. przez umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej albo pozostawienie jej bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak jakiegokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu organy celne obu instancji kształtując sytuację materialnoprawną jednej strony postępowania-[...] Sp. z o.o. nie zakończyły wszczętego postępowania celnego i podatkowego wobec drugiej strony "[...]" S.A. z siedzibą w [...], w sprawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].2004r. Decyzje te zawierają, bowiem jedynie rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania [...] Sp. z o.o. za osobę odpowiedzialną za powstały dług celny.
Powyższa ocena wynika także z tego, że w wypadku wielości dłużników celnych w rozumieniu art.221 ustawy Kodeks celny statuującego solidarną odpowiedzialność w przypadku przyjęcia nielegalnego wprowadzenia towarów w rozumieniu art.210 §3 Kodeksu celnego wymaga przypisania im długu celnego w zindywidualizowany sposób. Uznanie przez organy celne braku podstaw do przyjęcia materialnoprawnej odpowiedzialności jednej ze stron połączonego postępowania wymaga w tej sytuacji odniesienia się do tego zakresu nie tylko w uzasadnieniu decyzji, ale również procesowego zakończenia postępowania wobec tej strony-co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zwłaszcza dotyczy to sytuacji, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, że interesy tych dwóch stron połączonego postępowania niewątpliwie nie są zbieżne, o czym świadczą argumenty podniesione zarówno w skardze jak i w odwołaniu.
W ocenie Sądu, wskazane powyżej uchybienia popełnione przez organy celne w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa procesowego, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
W tej sytuacji Sąd nie odnosi się do podniesionego skardze [...] Sp. z o.o. zarzutu, że za dłużnika winna być uznana Agencja Celna "[...]" Sp. z o.o.
Zgodnie z art. 152 w/w ustawy zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach nie orzeczono na podstawie art.210 §1 tej ustawy wobec braku
stosownego wniosku skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło