III SA/Kr 44/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 15 listopada 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. J. M. złożył skargę dnia 13 stycznia 2011 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy z powodu nieumieszczenia go, w prowadzonej przez pracodawcę na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656, określanej dalej, jako UEmPom), ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Skarżący wykonuje pracę na stanowisku kierownika zmiany w [...] w A S.A. w K. Inspektor pracy wszczął postępowanie administracyjne i przeprowadził czynności kontrolne w zakładzie pracy. W ich wyniku wydał decyzję z dnia [...] 2011 r. odmawiającą nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Od tej decyzji J. M. złożył odwołanie, kwestionując ustalenia faktyczne odnośnie ustalonych przez inspektora pracy warunków pracy oraz zakresu czynności pracownika. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Wskazał, że należy uzupełnić stan faktyczny poprzez weryfikację adekwatności przeprowadzonych przez pracodawcę badań mikroklimatu gorącego środowiska pracy. Inspektor pracy przeprowadził ponownie kontrolę we wskazanym kierunku i wydał decyzję z dnia [...] 2012 r. nr rej. [...] ponownie odmawiającą nakazania umieszczenia J. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w świetle przepisów wyżej cyt. ustawy. Na skutek wniesionego odwołania od niniejszej decyzji, Okręgowy Inspektor Pracy wydał decyzję z dnia [...] 2012 r. nr rej. [...], którą podtrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. J. M. złożył skargę od ostatecznej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga ta została jednak odrzucona na mocy postanowienia z dnia 31 października 2012 r. (sygn. akt III SA Kr 666/12), gdyż nie został uiszczony od niej wpis. W dniu 12 września 2012 r. J. M. złożył ponownie skargę na nieumieszczenie go ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Na skutek złożonej skargi organ l instancji wydał w dniu [...] 2012 r. postanowienie nr rej. [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania. Organ rozstrzygnięcie uzasadnił przesłanką niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania w przedmiocie nieumieszczenia pracownika J. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze z powodu istnienia w obiegu prawnym ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, gdyż postępowanie to już wcześniej zostało wszczęte w dniu [...] 2012 r. i zostało zakończone decyzją ostateczną. Organ powołał się tym samym na art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a, na mocy, którego przeprowadzenie ponownie wszczętego postępowania skutkowałoby wydaniem decyzji dotkniętej nieważnością. Na powyższe postanowienie J. M. złożył zażalenie z dnia 16 października 2012 r. wskazując, że decyzje wydane w toku wcześniejszego postępowania nie rozstrzygnęły o całości sprawy, a jego skarga dotyczy sprawy nowej. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 15 listopada 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że inspektor pracy prawidłowo zastosował przepisy prawa, gdyż wszczęcie postępowania, które było już rozstrzygnięte decyzją ostateczną spowodowałoby funkcjonowanie w przestrzeni prawnej dwóch decyzji, które rozstrzygałyby ten sam stan faktyczny. Od powyższej decyzji J. M. w dniu 18 grudnia 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając decyzji Okręgowego Inspektora Pracy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przepisu art. 61a § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia inspektora pracy z dnia [...] 2012 r. przy błędnym założeniu istnienia uzasadnionych przyczyn niemożności wszczęcia postępowania ze względu na nieprawidłowe zakwalifikowanie sprawy, której dotyczyła powyższa skarga, jako poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego nie jest zasadne stanowisko organów o przyjęciu tożsamości sprawy. Skarga wniesiona w dniu 12 września 2012 r. nie dotyczyła tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Skarga ta dotyczyła nowej sprawy. Jednak stosownej argumentacji w tym zakresie nie przedstawił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle tego unormowania zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W przypadku dostrzeżenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Należy podzielić stanowisko organów, że w postępowaniu zainicjowanym skargą J. M. z dnia 13 stycznia 2011 r. postępowanie to ostatecznie zakończyła decyzja Okręgowego Inspektora Pracy nr rej. [...], którą podtrzymał w mocy zaskarżoną decyzję inspektora pracy z dnia [...] 2012 r. nr rej. [...] odmawiającą nakazania umieszczenia pracownika J. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Decyzja ta stosownie do art. 16 § 1 K.p.a jest ostateczna. Skarżący w skardze z dnia 6 grudnia 2012 r. podważa stanowisko organu, że pisma J. M. stanowiące skargę na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie dotyczą tego samego stanu faktycznego. Zarzut ten jest bezzasadny. Należy podzielić stanowisko organu, że niedopuszczalne jest konwalidowanie postępowania administracyjnego i decyzji administracyjnej rozstrzygającej go co do istoty poprzez ponowne wszczęcie postępowania w sprawie, która została zakończona choćby wadliwą, ostateczną decyzją administracyjną, w tym przypadku bowiem procedura administracyjna przewiduje tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną było badanie przez inspektora pracy, czy świadczona przez J. M. praca spełniała warunki określone w ustawie o emeryturach pomostowych, a więc czy wykonuje on pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Ustalenia organu były po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego jednoznaczne, że rodzaj pracy skarżącego nie ma charakteru pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Zatem dopiero w przypadku zmiany okoliczności faktycznych, a więc zmiany warunków świadczonej pracy, czy zmiany stanowiska pracy J. M. uzasadniałoby to prowadzenie nowego postępowania przez organ, albowiem w takim przypadku nie miałaby miejsca tożsamość postępowania z uwagi na wskazane przez stronę nowe okoliczności. Natomiast skarżący J. M. w skardze z dnia 10 września 2012 r. nie wskazał nowych okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że skarga ta jest nową sprawą. Ma, więc rację organ, że prowadzenie postępowania na skutek skargi z dnia 10 września 2012 r. prowadziłoby do nieważności postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Na marginesie należy dodać, że organy naruszyłyby, przepisy regulujące zakres właściwości do orzekania przez organy Inspekcji Pracy w spraw spornych w sprawie nakazu pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, gdyż w takim przypadku właściwe do rozpoznawania spraw spornych są sądy powszechne. Naczelny Sąd Administracyjny kilkudziesięciu orzeczeniach wyjaśnił istotę prowadzenia na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, oraz zajął stanowisko, co do zakresu przedmiotowego stosowania nakazów, o których mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W wyrokach m.in. z dnia 11.12.2012r., sygn. I OSK 512/12, z dnia 14.12.2012r. sygn. I OSK 552/12, z dnia 21.12.2012r., sygn. I OSK 567/12 i I OSK 561/12, z dnia 28.12.2012r. I OSK 582/12 i I OSK 650/12, a także z dnia 04.01.2013r sygn. I OSK 908/12 zajął jednolite i jednoznaczne stanowisko, że zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza regulacja ustawy o emeryturach pomostowych. Przyjęta regulacja zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych ogranicza zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.