III SA/Kr 441/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-08
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej powinien zostać umorzony, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotyczyła pomocy społecznej, co zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Pomimo umorzenia wniosku o zwolnienie, sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego adwokata, uznając jego trudną sytuację materialną i zdrowotną za wystarczającą do uzasadnienia takiej pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dofinansowania do zakupu komputera. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na bezrobocie, brak majątku i konieczność specjalistycznego leczenia. Sąd, analizując akta, ustalił dodatkowo, że skarżący posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności i zamieszkuje z matką, która również jest osobą niepełnosprawną i korzystała ze wsparcia pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do zakupu komputera postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczeń skarżącego uzupełnionych dodatkowymi wyjaśnieniami wynika, że nie ma on nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Do lokalu gdzie jest zameldowany nie ma tytułu prawnego. Jak powiada z uwagi na trudną sytuacje zdrowotną wymagającą specjalistycznego leczenia pulmonologicznego i otolaryngologicznego (w związku z poszpitalnymi powikłaniami) aktualnie nie jest w stanie dokładać się do opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Na chwilę obecną jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, poszukującą pracy. Twierdzi, że na przestrzeni ostatniego półrocza nie ubiegał się o wsparcie ze strony ośrodków pomocy społecznej, nie otrzymał też żadnej pomocy finansowej ani rzeczowej od osób drugich. Skarżący dla wykazania części ze swych twierdzeń okazał kopie karty informacyjnej leczenia szpitalnego, skierowań do specjalistycznej poradni laryngologicznej, otolaryngologicznej i pulmonologicznej a także pismo z Grodzkiego Urzędu Pracy. Przedstawione kopie dokumentów źródłowych potwierdzają, że w grudniu ubiegłego roku skarżący przebywał w szpitalu miejskim i jest objęty leczeniem w poradniach specjalistycznych, proszony był także przez grodzki urząd pracy o potwierdzenie gotowości podjęcia pracy.
Na podstawie akt administracyjnych ([...]) znajdujących się w sądzie okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje natomiast między innymi to, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności zaliczającym go do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności (k. 33). Zamieszkuje razem z matką ale zgodnie z ustaleniami organów nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Oboje zajmują przy ul. A niewielkie 20 metrowe mieszkanie składające się jednego pokoju i aneksu kuchennego. Matka skarżącego jest także osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, na stałe a z uwagi na liczne problemy zdrowotne pozostaje w leczeniu specjalistycznym. Nie posiada uprawnień emerytalno-rentowych. Oboje na przestrzeni kilku lat wstecz korzystali ze wsparcia oferowanego w ramach systemu opieki społecznej (k. 24 i 25, 46).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 25.05.10 r. k. 1) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył stosowne oświadczenie a to uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami, kopiami przedłożonych dokumentów źródłowych oraz informacjami znanymi na zasadzi notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te w przypadku osoby bezrobotną, bez majątku i stałych dochodów, z problemami zdrowotnymi nie są specjalne. Skarżący, nie bardzo może też liczyć na wsparcie ze strony matki. Mając więc na uwadze przytoczone okoliczności i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika celem sporządzenia i wniesienia ewentualnej skargi kasacyjnej lub wyrażenia opinii o braku podstaw do sporządzenia takowej Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa.
Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło