III SA/Kr 441/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-13

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w takich sprawach?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zbędne, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. b). W przypadku, gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać pomoc w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, a dochody gospodarstwa domowego wynoszą 1300 zł netto z wynagrodzenia żony. Wymienił również stałe miesięczne wydatki, takie jak czynsz, prąd, gaz i leki. Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny ze względu na ustawowe zwolnienie, ale przychylił się do wniosku o ustanowienie adwokata, oceniając sytuację materialną skarżącego jako trudną.
Rozstrzygnięcie
I. umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia 5 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem Opisując swój majątek i stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym poczynił, w rubryce 7.1. przy mieszkaniu adnotację o treści "główny lokator żona 45 m2, kwaterunkowe" zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Dochody gospodarstwa domowego oszacował na 1300 zł neto wynagrodzenia z umowy o pracę żony.. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest bezrobotny. Wymieniając zobowiązania i stałe miesięczne wydatki wpisał, że czynsz to 500 zł, prąd 200 zł, gaz 70 zł, leki ok. 100 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6330" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako dotyczącą zatrudnienia i bezrobocia. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie jego wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie posiada z rodziną w zasadzie majątku, boryka się z problemem bezrobocia, podstawę utrzymania zaś trzech osób stanowi obecnie stosunkowo niewielka pensja żony. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje rodzina skarżącego wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych stałych kosztów i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu wnioskowanej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło