III SA/Kr 442/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dowódcy [...] Korpusu Zmechanizowanego w K. z dnia 30 marca 2004 r., nr [...] przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. wydaną na podstawie art. 104 kpa, § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy, w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 11 pkt 2 lit. a oraz § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz. U. z 2000r. Nr 90 poz. 1005, z 2002r. Nr 66, poz. 669 z 2003 Nr 33 poz. 275/ stwierdzono, że ST. chor. sztab. M. K. z dniem 1 października 2002 r. utracił prawo do dodatku za klasę specjalisty wojskowego. W uzasadnieniu decyzji podano, w/w żołnierz otrzymywał dodatek za klasę mistrzowską specjalisty wojskowego na podstawie § 25 powołanego we wstępie rozporządzenia w kwocie [...] zł. [...] grudnia 2001 r. rozkazem Nr [...] z [...].12.2001r. objął obowiązki na nowym stanowisku, które nie uprawniało go do pobierania dodatku za posiadaną klasę kwalifikacyjną specjalisty. Zmiana stanowiska wynikała z przeprowadzonej reorganizacji i tym samym możliwe było przyznanie dodatku wyrównawczego w zamian za dodatek za klasę specjalisty wojskowego w w/w kwocie. [...] września 2001 r. w/w dokonał weryfikacji posiadanej wcześniej klasy i od tego momentu otrzymywał dodatek za klasę specjalisty wojskowego. W dniu [...] września 2002 r. do JW. [...] wpłynęły wytyczne z Dowództwa [...] Korpusu Zmechanizowanego dotyczące postępowania w sprawach wypłacanych dodatków za klasy kwalifikacyjne uzyskane, potwierdzone po dniu 30.03.2001r., które określa, że wszelkie czynności dokonane po 30 marca 2001 r. nie mają mocy prawnej w tym zakresie. Tym samym z dniem 1 października 2002 r. rozkazem nr [...] z [...].09.2002r. dokonano uchylenia wpisu o przyznaniu żołnierzowi dodatku za klasę specjalisty i zaprzestano wypłaty dodatku z tytułu posiadanej klasy specjalisty wojskowego. Odwołanie od decyzji złożył M. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu odwołania podał, iż jako podstawę prawną wydania decyzji podano w uzasadnieniu Wytyczne Dowództwa [...] Korpusu Zmechanizowanego, które zgodnie z art. 87 ust. 1 nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Decyzją Nr [...] z dnia 30 marca 2004 r. Dowódca [...] Korpusu Zmechanizowanego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /tj. z 2002r. Nr 76 poz. 693 z późn. zm./ oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporz. Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy, po rozpatrzeniu odwołania M. K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 120 poz.1268/ utraciły moc: Decyzja Nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych ... i Instrukcja o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych, w oparciu o które nadano odwołującemu się klasę specjalisty wojskowego. Po dniu 30 marca 2001 r. nie ukazały się nowe przepisy regulujące nadawanie klas kwalifikacyjnych. Brak więc było podstaw prawnych do nadawania, potwierdzania bądź podwyższania klas kwalifikacyjnych. Organ II instancji nie rozpatrywał wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie bowiem z ustalonym orzecznictwem skoro wniesione zostało odwołanie, to organ II instancji nie może orzekać na podstawie art. 156 kpa tylko obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa. Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na fakt, że w przedmiocie zaskarżonej decyzji wcześniej został wydany rozkaz o pozbawieniu odwołującego dodatku, zatem wydanie decyzji regulującej po raz drugi tą samą sprawę było zbędne i niezgodne z art. 9 ustawy o uposażeniu żołnierzy. W myśl tego przepisu, decyzją rozstrzyga o roszczenia żołnierzy. Ponieważ postępowanie w sprawie utraty przez M. K. prawa do dodatku za klasę specjalisty wojskowego odbyło się również w trybie administracyjnym, należało postąpić jak we wstępie. Skargę na po wyższą decyzję złożył M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 30 marca 2004 r. jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zgodnie z § 25 ust. 1 rozporz. Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej przysługuje chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji. Z kolei z dniem 30 marca 2001 r. na podstawie art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 120, poz. 1268/ utraciły moc prawną dotychczasowe przepisy regulujące nadawanie klas kwalifikacyjnych, a nie ukazały się nowe przepisy regulujące nadawanie klas kwalifikacyjnych. Stąd też w ocenie strony przeciwnej wszelkie rozstrzygnięcia podjęte na ich podstawie po dniu 30 marca 2001 r. nie mają mocy obowiązującej, ponieważ podjęte zostały bez podstawy prawnej. Mając powyższe na względzie, wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Zaskarżoną decyzją organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w I instancji z uwagi na fakt, że w przedmiocie zaskarżonej decyzji wcześniej został wydany rozkaz o pozbawieniu odwołującego się dodatku. Zatem wydanie decyzji regulującej po raz drugi tą samą sprawę było zbędne i niezgodne z art. 9 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Zatem podstawowym spornym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest ustalenie formy prawnej w jakiej osobie uprawnionej przyznaje się dodatek bądź też pozbawia się ją dodatku. A zatem czy w przedmiocie dodatku kwalifikacyjnego za klasę kwalifikacyjną należy orzekać w formie decyzji administracyjnej, czy też możliwe jest stosowanie innej formy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego właściwą formą jest decyzja administracyjna. Mianowicie o tym, że w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych organy wojskowe rozstrzygają w formie decyzji stanowi ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Artykuł 2 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków, natomiast w ust. 2 wymieniono inne należności pieniężne, które może otrzymywać żołnierz. Z kolei art. 9 ust. 1 ustawy określał termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych. Mając na uwadze, że jednym z składników uposażenia, obok uposażenia zasadniczego są dodatki /art. 2 ust. 1/, to w konsekwencji art. 9 ustawy ma również zastosowanie do dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Artykuł 9 ust. 4 ustawy stanowił, że od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ust. 1 żołnierz może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, a także skargę do sądu administracyjnego. Przepis ten określał, że formą właściwą do rozstrzygania spraw z tytułu prawa do uposażenia /tj. uposażenia zasadniczego i dodatków/ i innych należności pieniężnych jest decyzja administracyjna. Również rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji powtarzało ustawową zasadę, że w sprawie dodatków organy wojskowe rozstrzygają w formie decyzji. Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, dodatki o charakterze stałym i dodatek strefowy przyznają, podwyższają, wstrzymują lub obniżają decyzją: ... ust. 2 natomiast określał, iż podwyższenie dodatku o charakterze stałym albo dodatku strefowego, wynikające z dokonanej odrębnymi przepisami zmiany stawek uposażenia zasadniczego nie wymaga wydawania odrębnych decyzji. Z powyższych przepisów wynika, że formą prawną w jakiej organy wojskowe mogą orzekać w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w tym dodatków za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej jest decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie do organu II instancji i skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym przyjęcie w przedmiotowej sprawie przez organ II instancji, iż wydany został rozkaz o pozbawieniu skarżącego dodatku tym samym wydanie decyzji regulującej po raz drugi tą samą sprawę było zbędne i niezgodne z art. 9 ustawy jest poglądem błędnym i nie znajdującym potwierdzenia w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji. Dlatego też organ II instancji rozpatrując złożone odwołanie od decyzji winien merytorycznie orzec o decyzji I instancji, przyjmując że forma rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji tj. decyzja administracyjna jest formą prawidłową. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję.