III SA/Kr 444/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Powiada, że utrzymuje się z żebrania u osób życzliwych. Uzasadniając swoje starania odniósł się do nurtujących go kwestii społeczno-gospodarczych. Z jego wyjaśnień wynika, że korzysta z pomocy społecznej. Na podstawie wyjaśnień jakie skarżący składał we wcześniejszych sprawach (sygn. III SA/Kr 762/10, 773/10, 1023-1024/08) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący korzysta z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, zamieszkuje w domu rodzinnym stanowiącym własność matki. Matka skarżącego jest osobą chorą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a ojciec skarżącego jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej. Skarżący opłaca w połowie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon. Ponosi wydatki na leczenie i lekarstwa. Ostatnio była to kwota łącznie 194,57 zł wydana na przestrzeni miesiąca. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie radcy prawnego (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia dla takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje ono, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, korzystającą ze wsparcia oferowanego w ramach pomocy społecznej, borykającą się z problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Od ojca czy matki nie bardzo może oczekiwać wsparcia. Okoliczność, że należy do niej dom gdzie zamieszkują nie może być rozstrzygająca na niekorzyść strony. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na pełnomocnika z wyboru stanowiłoby w istocie pozbawienie tych osób koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.