III SA/Kr 445/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2011 r. nr [...] z dnia 7 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wyjaśniła, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się 540 zł renty, 150 zasiłku pielęgnacyjnego, 64 zł zasiłku rodzinnego oraz 170 zł z tytułu jego samotnego wychowania. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwsza sprawa jaką skarżąca ma w tutejszym sądzie więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Faktycznie był jej przyznawany zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł miesięcznie wraz z dodatkiem 170 zł z tytułu jego samotnego wychowywania sama zaś pobiera rentę socjalną w podawanej wysokości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6320" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby bez majątku, ze znikomym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Nie można też tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej i syna. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.