III SA/Kr 446/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a : cofnąć skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Postanowieniem z dnia 3 września 2010r., sygn. akt III SA/Kr 446/10 referendarz sądowy – po rozpatrzeniu wniosku M. P. o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata – umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata. Sąd stwierdza z urzędu, że jak wynika z wydruków z bazy danych tut. Sądu z daty 24 marca 2011 r. - skarżący M. P. od dnia 16 marca 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ponad 140 skarg i w przeważającej większości Sąd skarg tych nie uwzględnił. Sad zauważa, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Nadto strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy, przy czym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania sytuacji majątkowej i rodzinnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy jednak równocześnie pamiętać, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.: "Art. 249. Przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć." Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła Sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych. W niniejszej sprawie Sąd orzekając w przedmiocie cofnięcia przyznania prawa pomocy ocenił okoliczności powołane przez skarżącego, w tym dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy konfrontując je z informacjami zawartymi w aktach administracyjnych. I tak, we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie 486,55 zł miesięcznie, która nie wystarcza na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb bytowych, a w szczególności leczenia farmakologicznego, rehabilitacji oraz uregulowanie czynszu w spółdzielni i opłat za zużycie energii elektrycznej oraz gazu. Skarżący podał, że na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji oraz spłatę części zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej zaciągnął u osób trzecich pożyczki w wysokości ogółem 45.000 zł, których samodzielnie nie jest w stanie spłacić z renty. Nadto wskazał, że miesięcznie płaci czynsz w wysokości 421,50 zł, koszty zużycia energii elektrycznej i gazu wynoszą 180 zł, zakup żywności szacuje na 300 zł, a koszty leczenia i rehabilitacji wynoszą około 700 zł. Skarżący stwierdził, że w skład jego majątku wchodzi jedynie mieszkanie o powierzchni 65 m² i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Należy zauważyć, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wspomniał, że był właścicielem nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Starostwa Powiatowego Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru z dnia 21 października 2009r. Nr [...] wynika, że w dniu 14 lipca 2009 r. w Kancelarii Notarialnej został sporządzony akt notarialny, zgodnie z którym M. P. sprzedał działkę Nr [...] położoną w miejscowości B, Gmina A. Z formularza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 11 sierpnia 2009 r. wynika, że skarżący wymienił wszystkie okna w swoim mieszkaniu. Organ I instancji ustalił, iż koszt wymiany wynosił 5.330 zł, z czego 1.680,44 zł skarżący otrzymał od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (k. 3687-3684 t. 14 akt administracyjnych). Oznacza to, że pozostałą część kosztów wymiany skarżący opłacił z własnych środków. Organ I instancji ustalił również, że skarżący uregulował zaległości czynszowe wpłacając w czerwcu 2009r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 5.525,14 zł, a w sierpniu 2009 r. kwotę 1.266,74 zł (k. 3598, 3662 t. 14 akt administracyjnych). Podczas wywiadu środowiskowego i w swojej skardze skarżący wyjaśnił, iż na wymianę okien oraz uregulowanie zaległości czynszowych zaciągnął pożyczki, ale odmówił podania nazwisk pożyczkodawców. Z kolei z informacji uzyskanych przez organ I instancji z zakładu energetycznego i z zakładu gazowego (k. 3663 t. 14 akt administracyjnych) wynika, że skarżący uiszcza opłaty terminowo i nie ma zaległości. Zdaniem Sądu, skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący. Jak wynika bowiem z zebranych dokumentów skarżący dysponując dochodem w kwocie 486,55 zł miesięcznie regularnie opłaca czynsz w kwocie 421,50 zł miesięcznie, należności za energię elektryczną i gaz w wysokości 180 zł miesięcznie, dokonuje zakupu żywności, leków oraz innych niezbędnych rzeczy. Ponadto wymienił okna, co związane było z kosztem około 5000 zł oraz jednorazowo wpłacił znaczną kwotę zaległości czynszowych. Skarżący oświadczył wprawdzie, że pieniądze na wymianę okien i pokrycie zaległości czynszowych pożyczył od osób trzecich, ale odmówił podania nazwisk tych osób, a w aktach sprawy brak jest zawartych przez skarżącego umów pożyczki. Zdaniem Sądu, powyższe dane świadczą o tym, że skarżący posiada źródło dochodów lub zasoby, o których nie poinformował Sądu, tym bardziej, że według oświadczeń złożonych przez samego skarżącego- na jego dochód składa się tylko renta inwalidzka w wysokości 486,55 zł a pokrywa on comiesięczne wydatki w wysokości określonej przez niego na kwotę 1600 zł. Bez wątpienia – zdaniem Sądu - skarżący zataił fakt, że był właścicielem działki położonej w miejscowości B, którą następnie sprzedał. Zawarte w skardze wyjaśnienia skarżącego dotyczące okoliczności i motywów sprzedaży tej nieruchomości, nie mogą zmienić oceny postępowania skarżącego wobec okoliczności, że skarżący, wnoszący do tut. Sądu dziesiątki spraw, nie poinformował o tym Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał dane przedstawione przez skarżącego za niewiarygodne i z tego względu nie mogące stanowić podstawy do udzielania prawa pomocy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie okazało się, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy nie istniały, albowiem skarżący zataił przed Sądem istotne fakty mogące mieć znaczenie do prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie, Sąd na podstawie art. 249 w związku z art. 263 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.