III SA/Kr 448/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2004 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych ). W dniu [...].1997 funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...]., będący na francuskich numerach rejestracyjnych [...]., którym kierował skarżący A. G . W czasie kontroli skarżący nie posiadał żadnych dokumentów dotyczących statusu prawnego tego pojazdu na polskim obszarze celnym , w związku z tym zostało wszczęte postępowanie karne -skarbowe przez Urząd Celny w [...]., a następnie sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w [...].. W związku z apelacją od wyroku sądu I instancji w dniu [...]..2002 r. Sąd Okręgowy w [...]. wydał wyrok - [...]. w którym uniewinnił skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego z art.82§1 i orzekł o zwrocie przedmiotowego pojazdu na jego rzecz. Samochód był przechowywany przez Urząd Celny w [...]. , który akta sprawy dotyczące ww. pojazdu w dniu [...]..2003 r. przekazał według właściwości miejscowej do Urzędu Celnego w [...].. Naczelnik Urzędu Celnego w [...]. , działając na podstawie art.165a § 1 Ordynacji podatkowej , postanowieniem z dnia [...]. 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru , z uwagi na wygaśnięcie długu celnego przez przedawnienie - art.230§4a Kodeksu celnego . Na powyższe postanowienie skarżący złożył w dniu [...]..2003 r. zażalenie podnosząc , iż obowiązkiem organu celnego było wydanie samochodu , a nie stwierdzenie przedawnienia długu celnego . Dyrektor Izby Celnej w [...]. postanowieniem z dnia [...]..2004 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej podstawy prawnej , a w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji . Organ odwoławczy podniósł , iż Naczelnik Urzędu Celnego błędnie oparł rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu celnego , który nie miał w sprawie zastosowania. W dacie ujawnienia przedmiotowego pojazdu na polskim obszarze celnym obowiązywała ustawa z dnia 28.12.1989 r - Prawo celne (Dz.U.z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.) i to w oparciu o tę ustawę należało rozstrzygnąć niniejsza sprawę. Zgodnie z art.83 ust.1 tej ustawy , nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia , w którym powstał obowiązek ich uiszczenia , a zatem decyzję w sprawie wymiaru należności celnych można było wydać najpóźniej do dnia [...]..1999 r. Obecnie - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - nie istnieje możliwość wydania decyzji wymierzającej należności celne , a tym samym regulującej status celny ww. pojazdu. Powołanie w zaskarżonym postanowieniu Kodeksu celnego , które nie miało zastosowania , w tym konkretnym przypadku - zdaniem organu celnego - nie miało istotnego wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Zasadne natomiast było odmówienie wszczęcia postępowania na podstawie art.165a§1 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie w dniu [...]..2004 r. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił , że organy celne nie wykonał prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...]. , gdyż samochód powinien być wydany w takim stanie , w jakim został zabrany , a jego uszkodzenia powinny być skarżącemu zrekompensowane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i stwierdził , że w rozpatrywanej sprawie nie jest kwestią sporną wydanie samochodu , lecz jego uszkodzenia . Urząd Celny w [...]. dwukrotnie wzywał do jego odbioru ( pisma z dnia [...].. i [...].2003r ) , lecz skarżący nie reagował na te wezwania . Organ celny wyjaśnił , że w rozpatrywanej sprawie nie jest możliwe zastosowanie instytucji odszkodowania z tytułu szkody , gdyż skarżący nie udowodnił , jaką szkodę poniósł i czy było to wynikiem działania organów celnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia . Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz.1270). Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to , że Sąd ma prawo , a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia , nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg.akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ). W rozpatrywanej sprawie Sąd skorzystał z ww. uprawnień i wychodząc poza granice skargi stwierdza , że skarga ta zasługuje na uwzględnienie , ale z innych powodów niż w niej podniesiono. Przedmiotem postępowania celnego jest samochód osobowy marki [...]., będący na francuskich numerach rejestracyjnych [...].. Samochód ten stanowiący dowód rzeczowy w sprawie karnej skarbowej został prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...]. zwrócony na rzecz skarżącego . Pojazd przechowywany był w magazynie Urzędu Celnego w [...]. W pierwszej kolejności należy podnieść , że samochód ten stanowi towar celny w rozumieniu art.2 pkt.2 ustawy z dnia 28.12.1989 r - Prawo celne (Dz.U. Dz 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.). Zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie towarem celnym jest towar stanowiący przedmiot obrotu towarowego z zagranicą , podlegający dozorowi celnemu i kontroli celnej. Oznacza to , że zwrot pojazdu skarżącemu był możliwy , ale zgodnie z przepisami celnymi . Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Celnej , że rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy powinno nastąpić w oparciu o ww. ustawę Prawo celne . Słusznie również organ ten stwierdził , że nie można było wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych , gdyż w dacie orzekania przez organ I instancji nastąpiło przedawnienie wymiaru tych należności na podstawie art.83 ust.1 Prawa celnego . Nie oznacza to jednak , że organy celne nie były zobowiązane do wydania decyzji regulującej status prawny przedmiotowego samochodu. Błędne i nie zgodne z przepisami prawa jest stanowisko , że w rozpatrywanej sprawie postępowanie celne nie może być wszczęte. Organy celne zobligowane były dokonać odprawę celną ww. pojazdu i tym samym uregulować jego status prawny. Zgodnie z art.2 pkt.12 ww. ustawy Prawo celne odprawa celna oznacza decyzję organu celnego zawierającą rozstrzygnięcie o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym lub do wywozu za granicę oraz o wymiarze należności celnych . Oznacza to , że decyzja taka musi zawierać dwa elementy : 1/ dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym , 2/ rozstrzygnięcie o wymiarze należności celnych . Jeżeli należności celne uległy przedawnieniu , jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie , to organ celny zobligowany był wydać stosowną decyzję rozstrzygającą o dopuszczeniu samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym i regulując tym samym status prawny tego towaru oraz stwierdzić przedawnienie wymiaru należności celnych . Brak rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia do obrotu samochodu będącego przedmiotem niniejszego postępowania oznacza , że pojazd ten - w sensie prawnym - jest towarem celnym , który nie może być dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżone postanowienia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uregulowania statusu prawnego przedmiotowego samochodu są nie zgodne z prawem. Dodać należy , że brak decyzji - odprawy celnej - uniemożliwia rejestrację takiego pojazdu w Polsce ( niezależnie od innych wymogów w tym zakresie ). Uznając , że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.