III SA/Kr 448/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-20
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie wykazano, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przypadku braku wykazania istotnego wpływu tego zakresu na rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie decyzję kasacyjną.Stan faktyczny
Skarżąca M.T. od 2005 roku pobierała zasiłek pielęgnacyjny na stałe. W 2013 roku złożyła wniosek o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek, podając, że otrzymała rentę z dodatkiem pielęgnacyjnym z ZUS. Organ I instancji uchylił zasiłek od 1 lutego 2013 r. Skarżąca później wniosła o ustalenie prawa do zasiłku za okres od 2013 do 2014 roku, jednak decyzją organu odmówiono jej prawa do zasiłku i umorzono postępowanie za 2015 rok. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła, że została wprowadzona w błąd co do wypłaty zasiłku przez ZUS.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015r., znak: [...] orzekającą o:
1. nie przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego dla M. T. ,dalej zwaną skarżącą , na okres od dnia 01 lutego 2013r. do dnia 31grudnia 2014r.;
2. umorzeniu postępowania w części dotyczącej ustalenia skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 01 stycznia 2015 r. .
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięć organ odwoławczy wskazał art.138 § 2 w związku z art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013.267), art. 16, art. 31 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2015.114 ) oraz art. 2, art. 17 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U.2015.1659).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalony przez organy:
Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 września 2005 r. na stałe.
Wnioskiem z dnia 15 lutego 2013 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, dalej zwany MOPS, o uchylenie wyżej opisanej decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny " w związku z otrzymaniem dodatku pielęgnacyjnego ZUS ". We wniosku skarżąca zawarła stwierdzenie , że decyzję o przyznaniu renty wraz z dodatkiem otrzymała w dniu 14 lutego 2013r.
Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię decyzji z dnia 31 stycznia 2013r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej zwany ZUS , o przyznaniu renty .
W związku z powyższą informacją Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] uchylił skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2013 r.
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2015r. skarżąca zwróciła się do MOPS o ustalenie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i wniosek ten został rozstrzygnięty decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015r. przyznającą skarżącej zasiłek pielęgnacyjny bezterminowo w kwocie 153,00 zł począwszy od dnia 1 stycznia 2015r.
W dniu 26 lutego 2015r. skarżąca zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego podnosząc , że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadził ją w błąd informując , iż o wyrównanie tego świadczenia należy zwrócić się do MOPS, jednak organ ten odmówił wypłaty zaległego świadczenia.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podniosła , że od dzieciństwa jest osobą niepełnosprawną i z tego tytułu pobierała zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez MOPS oraz rentę socjalną wypłacaną przez ZUS. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności posiadała na stałe.
Po śmierci ojca starała się o rentę rodzinną i ZUS decyzją z dnia 31 stycznia 2013r. przyznał jej rentę rodzinną i - jak sądziła – również dodatek pielęgnacyjny. Jak wynika z pisma ZUS z dnia 12 lutego 2015r. ( stanowiącego załącznik do pisma skarżącej z dnia 26 lutego 2015r. ) informacja zawarta w decyzji z dnia 31 stycznia 2013r. o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego dotyczyła matki skarżącej uprawnionej do renty rodzinnej przyznanej ww. decyzją . Decyzja ta była skierowana do dwóch osób tj. skarżącej oraz jej matki. Jak przyznał ZUS w przedmiotowym piśmie "decyzje były mało czytelne i mogły wprowadzić w błąd". Wydając kolejną decyzję z dnia 18 marca 2013r. o podjęciu wypłaty renty rodzinnej i decyzję o waloryzacji z dnia 1 marca 2014r. ZUS skierował je do skarżącej i decyzje te nie zawierały informacji o dodatku pielęgnacyjnym . Skarżąca nie spełnia bowiem przesłanek do przyznania dodatku pielęgnacyjnego , który przysługuje przy świadczeniach emerytalno-rentowych. Końcowo ZUS poinformował skarżącą, że o wypłatę ewentualnego wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego należy zwrócić się do MOPS.
W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się także zaświadczenie ZUS z dnia 8 stycznia 2015 r., z którego wynika , że skarżąca pobiera rentę rodzinną i nie pobiera dodatku pielęgnacyjnego .
W piśmie z dnia 24 czerwca 2015r. skarżąca sprecyzowała , że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dotyczy okresu od dnia 1 lutego 2013r. do dnia 31 grudnia 2014r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 11 czerwca 2015 r., znak: [...] przekazało przedmiotowe pismo do MOPS-u jako organu właściwego do jego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...] nr [...] odmówiono skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 01 lutego 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. i umorzono postępowanie w sprawie ustalenia ww. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2015 r.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. W ocenie organu odwoławczego , w rozpatrywanej sprawie ziściły się przesłanki do zastosowania powyższego przepisu.
Burmistrz Miasta, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] 2015 r. po raz drugi odmówił przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku za okres od dnia 1 stycznia 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 31 ustawy, ponieważ jak wynika z analizy akt , organ realizujący ustawę o świadczeniach rodzinnych nie popełnił błędu. Uchylenie nie było następstwem uchybienia organu, a jedynie wynikało z wniosku samej skarżącej . Tym samym nie można uznać, iż późniejsze sprecyzowanie decyzji przez ZUS powinno być interpretowane przez organ realizujący świadczenia rodzinne w ten sposób, że błąd leży po stronie organu.
W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji, niezasadnym byłoby uznanie, że brak prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie objętym wnioskiem skarżącej spowodowane były błędem organu właściwego w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. MOPS nie może zatem ponosić negatywnych skutków działania ZUS-u w zakresie informowania strony o przyznanych jej świadczeniach.
Ponadto organ I instancji podniósł, że uchylenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] nr [...] nastąpiło na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawowym warunkiem zastosowania przez organ administracji publicznej trybu przewidzianego w ww. przepisie jest wyrażenie przez stronę postępowania zgody na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Treść wyrażonej zgody wyznacza zakres weryfikacji decyzji ostatecznej, tzn. dopuszczalność jej uchylenia oraz granice możliwych jej zmian.
Niezależnie od powyższego organ zwrócił uwagę , że w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. decyzją Burmistrza Miasta skarżąca jest uprawniona do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na stałe a zatem brak jest podstaw do ponownego ustalenia prawa w tym zakresie.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zarzucił, iż już z samej podstawy prawnej nie wynika , w jakim trybie zaskarżona decyzja została wydana. Organ prowadzący postępowanie ograniczył się jedynie do wskazania treści art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że nie ma on zastosowania i na tej podstawie oparł zaskarżone rozstrzygnięcie. Tymczasem, zdaniem organu odwoławczego, art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych daje podstawę do wszczęcia, prowadzenia i zakończenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania błędu w decyzji dotychczasowej. Postępowanie to wszczynane jest na wniosek lub z urzędu i może zakończyć się decyzją prostującą błąd przez ustalenie prawa do świadczenia lub ustalenie innej jego wysokości, (W. Maciejko (w:) A. Korcz, W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 404), bądź też decyzją o odmowie sprostowania decyzji dotychczasowej. W związku z powyższym , w ocenie organu odwoławczego , postępowanie prowadzone w trybie art. 31 ww. ustawy, jako postępowanie nadzwyczajne powinno toczyć się w odrębnym trybie.
Organ odwoławczy podniósł również , że już w poprzedniej decyzji tego organu z dnia [...] 2015 r., znak: [...] zawarte zostało stanowisko , że w niniejszej sprawie decyzja organu l instancji z dnia [...] 2013r, znak: [...], uchylająca na podstawie art. 155 K.p.a. decyzję przyznającą skarżącej zasiłek pielęgnacyjny , została wydana przez organ w wyniku błędu. Skarżąca pomimo tego , że wyraziła zgodę i zwróciła się z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny , to jednak dołączyła do wniosku decyzję ZUS-u z dnia 31 marca 2013r., znak: [...]. Decyzja ta była mało czytelna , dotyczyła bowiem uprawnienia do renty dla dwóch osób tj. skarżącej i jej matki K. T. oraz przyznania zasiłku pielęgnacyjnego . Z treści przedmiotowej decyzji nie wynikała wprost informacja, której z osób przysługuje dodatek pielęgnacyjny. Organ I instancji rozpatrując wniosek skarżącej o uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego winien był zatem wyjaśnić zaistniałą okoliczność i poczynić w tym zakresie stosowne ustalenia , czego jednak nie uczynił.
SKO wyjaśniło, że organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Przeprowadzenie przez ten organ postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części naruszałoby bowiem zawartą w art.15 Kpa zasadę dwuinstancyjności postepowania administracyjnego. Do uznania, że zasada ta została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie , że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia , ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła, iż pracownik ośrodka pomocy społecznej wprowadził ją w błąd, iż po przejściu z renty socjalnej na rentę rodzinną zasiłek pielęgnacyjny będzie jej wypłacał ZUS. Wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny złożyła pod wpływem błędu , iż świadczenie to będzie jej wypłacał ZUS. I tylko ta okoliczność była motywem złożenia wniosku z dnia 15 lutego 2013r, gdyż bez sensu byłaby sytuacja, żeby nie chciała przyznanego jej na stałe zasiłku pielęgnacyjnego, który przeznacza na swoje potrzeby zdrowotne i lekarstwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ odwoławczy podniósł , że skarżąca do przedmiotowej skargi dołączyła również decyzję organu I instancji z dnia [...] 2016 r. nr [...] odmawiającą sprostowania decyzji z dnia [...] 2013 r. znak: [...], która nie została przez skarżąca zakwestionowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego , a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego .
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) - zwana dalej ppsa, stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że skarga zasługuje na uwzględnienie , bowiem organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 k. p. a. .
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja o charakterze kasacyjnym, tzn. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższa decyzja podjęta została w oparciu o przepis art.138 § 2 kpa , zgodnie z którym, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W przepisie tym wyraźnie zatem wyodrębniono dwie przesłanki wydania decyzji przez organ odwoławczy, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, po pierwsze - stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą, niezbędne jest także dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13 . Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części , co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że zasadą jest, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art.138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wskazane wyżej, a wynikające z art. 138 § 1 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. W orzecznictwie i piśmiennictwie trafnie podkreśla się, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art.15 k.p.a., a doprecyzowaną w art. 27 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Wypracowane i ugruntowane na przestrzeni lat stanowisko judykatury i zgodna z nim z doktryna pozwalają na przyjęcie , że wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził z rażącym naruszeniem prawa procesowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 11. 2003, IV SA1496/02 M Prawn. 2004/2/60, wyrok NSA z dnia 2. 04 2001 r. IVSA 208/99 Lex nr 547/45.W. Dawidowicz "Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu" WP. W-wa 1983 - str. 223, Zbigniew Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego" - str. 301 i nast. M. Wierzbowski "Postępowanie administracyjne". C.H Berek W-wa 2004, str. 207).
Wniesienie odwołania powoduje więc w myśl powyższego, przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przed organem I instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany przez ten organ. Organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień może materiał ten ocenić inaczej niż organ I instancji, co więcej organ odwoławczy, może z urzędu lub na żądanie strony przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.
Przepis art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy i prawnego , a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 k. p. a. zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania.
Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do dokonania oceny, czy organ odwoławczy wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art.138 § 1 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę. Innymi słowy, Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art.138 § 1 k.p.a. ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne.
W ocenie Sądu , w rozpatrywanej sprawie nie zostało dowiedzione , wbrew stanowisku SKO , że przed organem I instancji , rzeczywiście nie wyjaśniono sprawy "w koniecznym zakresie". Przeciwnie, materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o wypłatę zaległych świadczeń został zgromadzony w aktach sprawy . Uchylając zaskarżoną decyzję organu I instancji , SKO stwierdziło , że skarżąca działała pod wpływem błędu, a organ I instancji nie zbadał dość wnikliwie materiału dowodowego, w tym w szczególności decyzji ZUS z dnia 1 marca 2013 r. Zdaniem SKO , skarżąca " pomimo tego , że wyraziła zgodę i zwróciła się z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej jej sporne świadczenie , to dołączyła decyzję ZUS-u z dnia 31.03.2013r. znak: [...] o przyznaniu renty , która jednakże jest tak naprawdę mało czytelna. Decyzja ta dotyczy bowiem uprawnienia do renty dla dwóch osób tj. skarżącej i jej matki. Nadto z jej treści nie wynika również wprost informacja , której z osób przysługuje dodatek pielęgnacyjny. A zatem organ winien był wyjaśnić zaistniałą okoliczność i poczynić w tym zakresie stosowne ustalenia . "
Materiał dowodowy , którym dysponował organ odwoławczy w dacie wydania zaskarżonej decyzji jednoznacznie te wątpliwości rozstrzygnął : skarżąca nie spełniała warunków do przyznania dodatku pielęgnacyjnego , który przysługuje przy świadczeniach emerytalno-rentowych . Okoliczność ta wynika wprost z pisma ZUS z dnia 22 lutego 2015r.
Dodatkowo należy podkreślić , że w decyzji SKO z dnia [...] 2015r. nr [...] organ ten w uzasadnieniu tej decyzji stwierdził , że w rozpatrywanej sprawie " ziściły się przesłanki do zastosowania art.31 ustawy" i MOPS jako organ właściwy w sprawie winien rozpatrzyć wniosek skarżącej w oparciu o wskazany przepis .
W związku z powyższym należy stwierdzić, że SKO nie wykazało , że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" może mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie , ani że wpływ ten był istotny tzn. , że naruszenia przepisów postepowania wyjaśniającego były do tego stopnia poważne , że niewyjaśnienie sprawy " w koniecznym zakresie" miałoby wpływ na treść wydanej decyzji.
Wręcz przeciwnie , SKO jednoznacznie stwierdziło , że wniosek skarżącej należało rozpatrzyć w trybie art.31 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz , że dodatek pielęgnacyjny z ZUS –u skarżącej nie przysługiwał , a nadto , że złożenie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny było spowodowane błędnym przekonaniem skarżącej , że świadczenie to będzie otrzymywała z ZUS-u.
W tym stanie rzeczy nie jest uzasadnione stanowisko , że wskazany w zaskarżonej decyzji zakres uzupełnień wymagał wydania decyzji kasacyjnej. Zgodzić należy się jednak ze stanowiskiem organu odwoławczego , że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy była wadliwie dokonana przez organ I instancji, ale stan przedmiotowej sprawy nie wskazuje na potrzebę przeprowadzenia dodatkowego w całości lub w znacznej części postępowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki do orzeczenia co do istoty sprawy i załatwieniu wnioski skarżącej o wypłatę zaległego świadczenia przez organ II instancji.
Powtórzyć więc raz jeszcze należy, że wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, iż organ ten jest wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy a skoro tak, to jego obowiązkiem jest uwzględnić cały materiał dowodowy jakim dysponuje w chwili orzekania (art. 77 § 1 k.p.a.). Skoro więc organ odwoławczy uchyla się od rozpoznania i ocenienia całego materiału dowodowego (w tym decyzji ZUS z dnia 1 marca 2013 r. znak : [...]) - to tym samym narusza w sposób istotny art. 77 § 1 k.p.a.
Przytoczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia treści przepisu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz postawienie organowi I instancji ogólnego zarzutu "nie zbadania dość wnikliwie materiału dowodowego " w wydanej decyzji, nie jest wystarczające by uznać, że organ odwoławczy wywiązał się z kompetencji ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło