III SA/Kr 452/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swym rocznym synem . Określając swój majątek uwidoczniła, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 448 zł otrzymywanych alimentów i zasiłku rodzinnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest samotną matką. Razem z 10 miesięcznym synem zajmuje jeden pokój. Nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych ponieważ ten jej nie przysługuje. Z uwagi na fakt, że ojciec dziecka alimenty płaci nieregularnie skarżącej i dziecku brakuje na podstawowe rzeczy zwłaszcza, że syn wymaga specjalnej żywności dla alergików. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącej wynika, że stara się o staż w żłobku lecz wstrzymuje się złe wyniki badań. Zalegające na kartach 5 i 6 akt kopie decyzji oraz skróconego aktu urodzenia potwierdzają, iż skarżąca uznana jest za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz, że korzysta ze świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego na syna. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stanowiącego zasiłek dla osób bezrobotnych niniejsza i została opatrzona symbolem "6335" oznacza to, że przynależy do spraw dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Tym samym skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania opłat sądowych oraz ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. b ppsa w związku z art. 241 ppsa). Jeśli więc skarżąca korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie przezeń wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 § 1 ppsa). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżący ma już z mocy prawa to, czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek. Z tych względów należało więc postanowić jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej. Mianowicie o ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd a więc i referendarz nie są związani żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyjść ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła wymagane oświadczenie. Jest wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych zwłaszcza, że dla wykazania części ze swych twierdzeń skarżąca przedłożyła wcześniej kopie stosownych dokumentów, które stanowią wiarygodne źródło przedstawionych w nich danych. Skarżąca generalnie rzecz ujmując – przynależy do osób niezamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą maleńkie dziecko, bez majątku i pracy z dochodem na osobę w rodzinie który nie przykurcza granic ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej progu ubóstwa. Trudno czynić skarżącej zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji życiowej jeśli zważy się i na podnoszone przez nią problemy z wynikami i na fakt, że jej synek ma zaledwie 10 miesięcy. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć niewielkie to jednak skarżąca nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z tego względu należała jej się pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z przytocznych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.