III SA/Kr 453/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-05
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez konieczności przedstawiania dodatkowych dokumentów źródłowych, jeśli złożone oświadczenie jest wystarczające do oceny jej sytuacji?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienie adwokata, jeśli złoży oświadczenie wykazujące, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jeśli złożone oświadczenie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości, sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania o dodatkowe dokumenty. Wnioskodawca, jako samotny emeryt z niewielkim dochodem i problemami zdrowotnymi, spełnił te kryteria.Stan faktyczny
E. D. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody (emerytura, zasiłek pielęgnacyjny) oraz posiadanie domu i działki. Wskazał, że jego dochody ledwo wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i opłat.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2011 r. nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazał na dom o powierzchni 80 m2 i 34 arową działkę. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje dochody oszacował na 1050 zł emerytury i 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest emerytem i osobą niepełnosprawną o stopniu znacznym przyznanym na stałe. Twierdzi, że jego dochody pozwalają mu zaledwie na wykupienie leków i opłacenie mediów.
Z uwagi na fakt, że nie jest to jedyna sprawa jaką skarżący poddał kognicji tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego a także w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący został poszkodowany na skutek zaistnienia niekorzystnych warunków atmosferycznych jakie miały miejsce w maju i czerwcu ubiegłego roku. Od lat pozostaje w separacji, ma syna z którym nie utrzymuje kontaktu. Ostatnio za prąd płacił 180 zł a za gaz 100 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Wnioskodawca złożył wymagane oświadczenie, które można uznać za wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący generalnie rzecz biorąc jest osobą niezamożną. Tak bowiem wypada postrzegać samotnego emeryta, z niewielkim dochodem, borykającego się z problemami natury zdrowotnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen i usług niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło