III SA/Kr 454/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skarg A Sp. z o.o. z siedzibą w C na decyzje Izby Celnej z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych skargi oddala. Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia [...] 2013 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...], umorzył postępowanie w sprawach zmiany zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2008 r. wydanego dla A sp. z o.o. z siedzibą w C przez Dyrektora Izby Skarbowej na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] – na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "O.p." w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej "u.g.h.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 19.12.2012 r. wpłynął wniosek spółki o dokonanie zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r. nr [...], na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w województwie [...], w zakresie zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych, poprzez zastąpienie dotychczasowej lokalizacji punktu gier na automatach: 1. Delikatesy H F.H.U. D. K. C., D, na lokalizację Bar "U" J. S., K, P; 2. Mini Bar E. W., C, T, na lokalizację A. – Z. – M., ul. G, A; 3. Sklep Ogólnospożywczy M. K., ul. C, B, M, na lokalizację Bar Firma Handlowo-Usługowa T T. C., ul. M, P. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 wskazując, że wobec bezskuteczności i niemożności stosowania przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h., to jest wobec zakazu zmiany zezwoleń w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, z uwagi na brak jego notyfikacji, należy uznać, że wnioskowana zmiana jest słuszna i zasadna. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi natomiast wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wniosek strony jak i postępowanie prowadzone przed organem koncesyjnym dotyczyły zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych. Pomimo wyraźnego zakazu zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry wynikającej z brzmienia przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h., spółka wnioskuje o zmianę zezwolenia na podstawie art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ust. 1 u.g.h. Z istoty swojej zmiana zezwolenia jest możliwa tak długo jak długo istnieje samo zezwolenie. Nie można bowiem zmieniać decyzji, która z mocy samego prawa w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, przestała funkcjonować w obrocie prawnym. Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję tego organu cofającą spółce w całości zezwolenie z dnia [...] 2008 r. nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 74 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Uwzględniając więc fakt, iż w niniejszej sprawie cofnięte zezwolenie utraciło swoją ważność, postępowanie w sprawie jego zmiany, stało się bezprzedmiotowe. Zasadnym jest zatem umorzenie - jako bezprzedmiotowego - postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie ww. przepisu art. 208 § 1 O.p., z uwagi na spełnienie przesłanek w nim wskazanych. A Sp. z o.o. wniosła od powyższych decyzji odwołania zarzucając im naruszenie: 1) art. 135 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37 ze zm.) (dalej "dyrektywa 98/34/WE") oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, poprzez błędną wykładnię art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz ww. przepisów dyrektywy 98/34/WE, 2) art. 135 ust. 2 u.g.h. w zw. z § 2 ust. 315 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. RP. z 2003 r., nr 65, poz. 597 ze zm.), dalej "rozporządzenie" oraz § 3 - 5 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz ww. przepisów rozporządzenia, 3) art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h. poprzez niezastosowanie przez organ wiążącej wykładni dokonanej przez TSUE wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 FORTUNA i in. odnoszącej się również do przepisu z art. 138 ust. 2 u.g.h., 4) art. 208 § 1 O.p., przez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 17 stycznia 2014 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. - utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną wydania zaskarżonych decyzji jest art. 208 § 1 O.p. Podzielając dotychczasowe stanowisko odnośnie zakresu stosowania art. 208 § 1 O.p. wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania należy wiązać z przypadkami, gdy dalsze prowadzenie wszczętego już postępowania jest niemożliwe z uwagi na brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka sytuacja w sprawie zaistniała, bowiem decyzją ostateczną z dnia [...] 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie tego organu z [...] 2010 r. nr [...], mocą którego cofnięto w całości zezwolenie z dnia [...] 2008 r. nr [...], wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej dla Spółki, na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 74 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Konsekwencją prawną decyzji o cofnięciu zezwolenia jest niewątpliwie niemożność wprowadzenia jakiejkolwiek zmiany w treści tego zezwolenia. W tym stanie rzeczy organ w zaskarżonych decyzjach prawidłowo zastosował art. 208 § 1 O.p. uznając, iż brak przedmiotu postępowania, tj. decyzji, której zmiany domagała się skarżąca jest równoznaczny z bezprzedmiotowością tego postępowania, skutkującą koniecznością jego umorzenia w oparciu o powołany przepis. Ponadto orzekanie merytoryczne w przedmiocie zmiany zezwolenia po jego cofnięciu oznaczałoby brak respektowania przez organ treści własnej decyzji, a w konsekwencji podważenie jej skutków prawnych, co w istocie oznaczałoby działanie niezgodne z prawem. Z powyższych względów, zarzut naruszenia art. 208 § 1 O.p. jest chybiony. Pozostałe, wskazane w odwołaniu regulacje nie były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, zatem kwestia techniczności przepisów u.g.h. oraz ich oceny pod kątem przewidzianego przepisami dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady obowiązku notyfikacji wykracza poza ramy tego postępowania, a zarzuty z tym związane nie mogą być uznane za trafne. A sp. z o.o. wniosła na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie: - art. 208 w zw. z art. 219 O.p., przez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki stanowiące podstawę umorzenia postępowania tj. przesłanka bezprzedmiotowości, przy bezpodstawnym przyjęciu organu za podstawę rozstrzygnięcia wiążącą nieostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. w sprawie cofnięcia w całości zezwolenia na prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych na terenie województwa [...]; - art. 239a O.p., przez jego niezastosowanie i wadliwe przyjęcie przez organ, że nieostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r., cofająca w całości zezwolenie na prowadzenie działalności na automatach do gry o niskich wygranych, stanowić może podstawę innych merytorycznych rozstrzygnięć. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarg przedstawiono rozbudowaną analizę zasad wykonalności decyzji wydawanych w postępowaniu podatkowym oraz stwierdzono, że organ oparł się wyłącznie na nieprawomocnej, zaskarżonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i przede wszystkim niewykonalnej decyzji z dnia [...] 2013 r., która na chwilę obecną nie może stanowić podstawy jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Na poparcie swoich twierdzeń strona przedstawiła opinię prawną. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przede wszystkim należy podnieść, że zarzuty skarg opierają się na twierdzeniu, iż w chwili wydania zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 stycznia 2014 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...], o umorzeniu postępowania, to jest w dniu 17 stycznia 2014 r. oraz poprzedzających je decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...] - decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] 2010 r. nr [...] cofającą stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] 2008 r. [...] - była nieprawomocna i niewykonalna. Tymczasem decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i jako taka jest decyzją ostateczną, a co za tym idzie wykonalną. Zgodnie, bowiem z art. 239e O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba, że wstrzymano jej wykonanie. Ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej jest w szczególności każda decyzja wydana przez organ drugiej instancji po wyczerpaniu toku instancji. W powyższym kontekście nie jest uzasadniony podniesiony zarzut naruszenia art. 239a O.p., gdyż ten przepis odnosi się do decyzji nieostatecznej, stanowiąc, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższego przepisu organ nie mógł zastosować wydając zaskarżone decyzje, gdyż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] jest decyzją ostateczną. Decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a sprawa sądowoadministracyjna jej dotycząca toczy się pod sygnaturą III SA/Kr 1236/13. Należy podnieść, że skarga do sądu administracyjnego jest środkiem zaskarżenia o charakterze niesuspensywnym, to znaczy jej wniesienie nie wstrzymuje automatycznie, z mocy prawa, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 2 lub 3 P.p.s.a. W sprawie III SA/Kr 1236/13 w dniu 11 grudnia 2013 r. zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. To oznacza, że w dacie wydania decyzji zaskarżonych w niniejszej sprawie, to jest w dniu 17 stycznia 2014 r. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych była ostateczna i wykonalna. Powyższe potwierdza postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. II GZ 179/14 o oddaleniu zażalenia Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1236/13 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w C na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W konsekwencji powyższego nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej art. 208 w związku z art. 219 O.p. Powołany art. 208 § 1 O.p. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania stanowi obligatoryjną przesłankę do jego umorzenia. Stan bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania ma charakter przedmiotowy i oznacza brak przedmiotu postępowania, to jest brak konkretnej sprawy, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany wydać rozstrzygnięcie o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu w oparciu o przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach na niskich wygranych na obszarze województwa [...] w zakresie zmiany lokalizacji miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych, poprzez zastąpienie dotychczasowej lokalizacji punktu gier na automatach na wskazane we wniosku lokalizacje. Tymczasem, jak już była mowa wyżej, w dniu [...] 2013 r. została wydana przez Dyrektora Izby Celnej decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji cofającą stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] 2008 r. [...]. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że powstał stan bezprzedmiotowości postępowania o charakterze następczym, co obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania. Należy podkreślić, że sąd administracyjny sprawując kontrolę legalności decyzji administracyjnej bada, czy została ona wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i stan prawny sprawy istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Późniejsze zmiany w zakresie stanu faktycznego czy stanu prawnego sprawy nie mają wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Z uwagi na powyższe okoliczności skargi musiały zostać oddalona na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.