III SA/Kr 455/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-03

Skład orzekający: Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadnione, jeśli strona zataił istotne fakty dotyczące swojej sytuacji majątkowej, w szczególności fakt sprzedaży nieruchomości i uzyskania z tego tytułu znacznej kwoty?
Ratio decidendi
Cofnięcie prawa pomocy jest uzasadnione, gdy strona zataja istotne informacje dotyczące swojej sytuacji majątkowej, które miały wpływ na przyznanie tego prawa. W przypadku sprzedaży nieruchomości i uzyskania z tego tytułu znacznej kwoty, która nie została ujawniona sądowi, należy uznać, że okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy nie istniały, co stanowi podstawę do jego cofnięcia na mocy art. 249 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody z renty inwalidzkiej i konieczność zaciągania pożyczek na bieżące wydatki. Sąd, analizując sprawę, ustalił z urzędu, że skarżący sprzedał nieruchomość za kwotę 200.000 zł, uzyskując z tego tytułu 100.000 zł, o czym nie poinformował sądu we wnioskach o prawo pomocy. Sąd zauważył również, że skarżący złożył ponad 140 skarg do WSA w Krakowie, które w przeważającej większości nie zostały uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych z dnia 12 lutego 2010r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego p o s t a n a w i a : cofnąć skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Postanowieniami z dnia 3 września 2010r., sygn. akt III SA/Kr 455/10, III SA/Kr 456/10, III SA/Kr 457/10, III SA/Kr 458/10, III SA/Kr 459/10 i III SA/Kr 460/10 referendarz sądowy – po rozpatrzeniu wniosków M. P. o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata – umorzył postępowania w częściach obejmujących żądania zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata. Na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy III SA/Kr 455/10, III SA/Kr 456/10, III SA/Kr 457/10, III SA/Kr 458/10, III SA/Kr 459/10 i III SA/Kr 460/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą III SA/Kr 455/10. W dniu 15 kwietnia 2011r. w sprawie III SA/Kr 461/10 ze skarg M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadesłanie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 14 lipca 2009r. w Kancelarii Notarialnej, zgodnie z którym M. P. sprzedał działkę Nr [...] położoną w miejscowości B, Gmina A. W odpowiedzi Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego nadesłał uwierzytelnioną kserokopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...], z treści którego wynika, iż skarżący wraz z D. P. sprzedali nieruchomość Nr [...] położoną w miejscowości B za kwotę 200.000 zł. Oznacza to, że po sprzedaży przedmiotowej nieruchomości skarżący dysponował kwotą 100.000 zł. Sąd stwierdza z urzędu, że jak wynika z wydruków z bazy danych tut. Sądu z daty 24 marca 2011r. – skarżący M. P. od dnia 16 marca 2005r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ponad 140 skarg i w przeważającej większości Sąd skarg tych nie uwzględnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd zauważa, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Nadto strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy, przy czym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania sytuacji majątkowej i rodzinnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy jednak równocześnie pamiętać, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.: "Art. 249. Przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć." Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła Sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych. W niniejszej sprawie Sąd orzekając w przedmiocie cofnięcia przyznania prawa pomocy ocenił okoliczności powołane przez skarżącego, w tym dane zawarte we wnioskach o przyznanie prawa pomocy konfrontując je z informacjami zawartymi w aktach administracyjnych. I tak, we wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie 486,55 zł miesięcznie, która nie wystarcza na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb bytowych, a w szczególności leczenia farmakologicznego, rehabilitacji oraz uregulowanie czynszu w spółdzielni i opłat za zużycie energii elektrycznej oraz gazu. Skarżący podał, że na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji oraz spłatę części zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej zaciągnął u osób trzecich pożyczki w wysokości ogółem 45.000 zł, których samodzielnie nie jest w stanie spłacić z renty. Nadto wskazał, że miesięcznie płaci czynsz w wysokości 421,50 zł, koszty zużycia energii elektrycznej i gazu wynoszą 180 zł, zakup żywności szacuje na 300 zł, a koszty leczenia i rehabilitacji wynoszą około 700 zł. Skarżący stwierdził, że w skład jego majątku wchodzi jedynie mieszkanie o powierzchni 65 m² i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Należy zauważyć, że w złożonych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wspomniał, że był właścicielem nieruchomości. Z formularza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 11 sierpnia 2009r. wynika, że skarżący wymienił wszystkie okna w swoim mieszkaniu. Organ I instancji ustalił, iż koszt wymiany wynosił 5.330 zł, z czego 1.680,44 zł skarżący otrzymał od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (k. 3687-3684 t. 14 akt administracyjnych). Organ I instancji ustalił również, że skarżący uregulował zaległości czynszowe wpłacając w czerwcu 2009r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 5.525,14 zł, a w sierpniu 2009r. kwotę 1.266,74 zł (k. 3598, 3662 t. 14 akt administracyjnych). Z kolei z informacji uzyskanych przez organ I instancji z zakładu energetycznego i z zakładu gazowego (k. 3663 t. 14 akt administracyjnych) wynika, że skarżący uiszcza opłaty terminowo i nie ma zaległości. Podczas wywiadu środowiskowego i w swojej skardze skarżący wyjaśnił, iż na wymianę okien oraz uregulowanie zaległości czynszowych zaciągnął pożyczki, ale odmówił podania nazwisk pożyczkodawców. Zdaniem Sądu, skarżący we wnioskach o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący. W szczególności nie poinformował Sądu, iż był właścicielem nieruchomości, ze sprzedaży której uzyskał kwotę 100.000 zł. Zawarte w skardze wyjaśnienia skarżącego dotyczące okoliczności i motywów sprzedaży nieruchomości, nie mogą zmienić oceny postępowania skarżącego wobec okoliczności, że skarżący, wnoszący do tut. Sądu dziesiątki spraw, nie poinformował o tym Sądu. Oświadczył jedynie, że na jego dochód składa się renta inwalidzka w wysokości 486,55 zł, a pieniądze na wymianę okien i pokrycie zaległości czynszowych pożyczył od osób trzecich, odmawiając jednak podania nazwisk tych osób. Zdaniem Sądu, działania skarżącego należy uznać za próbę ukrycia przed Sądem posiadanych przez niego zasobów pieniężnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał dane przedstawione przez skarżącego za niewiarygodne i z tego względu nie mogące stanowić podstawy do udzielania prawa pomocy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie okazało się, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy nie istniały, albowiem skarżący zataił przed Sądem istotne fakty mogące mieć znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie, Sąd – na podstawie art. 249 w związku z art. 263 p.p.s.a. orzekł – jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło