III SA/Kr 455/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-04-11

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez konieczności wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona wykazuje znikomy majątek, skromne dochody, zadłużenie i konieczność ubiegania się o pomoc społeczną, można uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego. Wskazał, że jest osobą samotną, posiada skromny majątek (mieszkanie, dom w złym stanie technicznym) i niskie dochody (dodatek mieszkaniowy, zasiłek okresowy). Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego obrońcy bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, wskazując na zadłużenie i miesięczne obciążenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2013 r. nr [...] z dnia 15 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa domaga się ustanowienia adwokata. Oświadcza, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody podaje, że jest osobą samotną, jest najemcą 23 metrowego mieszkania, należy do niego dom drewniany o powierzchni 40 m2 na działce o powierzchni 2 ar 10 m2. Nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych Źródłem utrzymania skarżącego jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 40 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 350 zł Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów profesjonalnego obrońcy. Podniósł, że jest zadłużony na 3 tyś . zł. Wymieniając stałe miesięczne obciążenia wskazał, że za mieszkanie płaci 150 zł, na gaz przeznacza 39 zł, na prąd 20 zł, na ubezpieczenie 27 zł. Obecnie nie pracuje i jedynym jego dochodem jest wskazany zasiłek oraz dodatek. Podniósł, że po opłaceniu wykazanych obciążeń właściwie pozostaje bez środków do życia. Wyjaśnił, że wykazany przez niego dom drewniany znajduje się bardzo złym stanie technicznym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak należy postrzegać osobę ze znikomym majątkiem i skromnym dochodem, zmuszoną ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej, posiadającą zadłużenie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło