III SA/Kr 455/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi J. F. i S. F. na czynność Wójta Gminy N. z dnia 19 lutego 2024 r. w przedmiocie zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz J. F. i S. F. solidarnie koszty postępowania w kwocie 714 zł ( siedemset czternaście złotych). Zawiadomieniem z 19 lutego 2024 r. Wójt Gminy N., działając na podstawie art. 47a - art. 47b ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2022 r., poz.2185) - dalej: p.g.i.k. oraz § 6 i § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021 r., poz.1368) - dalej: rozporządzenie, poinformował J. F. i S. F. (skarżący) o zmianie adresu i numeru porządkowego budynku nr [...] zlokalizowanego dotychczas na działce ewidencyjnej nr [...] w B., obręb [...] Gmina N., przy ulicy G. - na adres: N1., ulica O. [...]. Odpis ww. zawiadomienia organ doręczył skarżącemu 23 lutego 2024 r. Na ww. czynność Wójta Gminy N. skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucili naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj.: – § 9 ust. 7 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że na mocy tego rozporządzenia organ dokonał zmiany nie tylko numeru porządkowego budynku, ale również nazwy ulicy i nazwy miejscowości skarżących, – art 18 pkt 2 ppkt 13 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkowało tym, że organ w sposób niezgodny z przepisami dokonał zmiany nazwy numeru porządkowego budynku, nazwy ulicy i nazwy miejscowości skarżących; 2. prawa procesowego, tj.: – a to art 9 k.p.a. przez niepoinformowanie skarżących o przysługującym im prawie wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną, jaką jest "zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego budynku"; – art 10 k.p.a. przez brak zapewnienia skarżącym możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; – art. 7 k.p.a. przez naruszenie wymogu należytego poszanowania i ochrony interesu prywatnego jednostki, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, – art 11 k.p.a. przez niewskazanie przesłanek, którymi organ kierował się w związku ze zmianą numeru porządkowego budynku, nazwy ulicy i nazwy miejscowości skarżących co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wnieśli o "uchylenie" tej czynności oraz przyznanie im od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podali, że ww. nieruchomość objęta jest Księgą Wieczystą nr [...] i stanowi ich własność. Zgodnie z informacją zawartą w ww. KW nieruchomość ta znajduje się na terenie Gminy N., w miejscowości N1., jednakże do 2016 r. skarżący opłacali podatki od nieruchomości na konto Urzędu Gminy B1. i byli uznawani za mieszkańców B. - tam głosowali, załatwiali sprawy urzędowe i w tej gminie byli (i są nadal) zameldowani. Dopiero od 2017 r. decyzje w sprawie ustalenia podatku zaczęły wydawane być przez Wójta Gminy N. i to właśnie do Gminy N. skarżący przekazywali należności z tytułu podatków jednak nadal jako mieszkańcy podlegali pod B1. w powiecie [...]. Co więcej gdy skarżąca w 2009 r., chciała przeprowadzić remont budynku została pokierowana, aby roboty budowlane zgłosić do Starostwa Powiatowego w Zakopanem. Również opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi do 2023 r. skarżący wpłacali do Gminy B1. Dopiero w 2024 r. Gmina N. zaczęła odbierać od skarżących śmieci oraz przesłała informację z wysokością opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do skargi dołączone zostały kserokopie nakazów płatniczych z lat 2014 – 2022; kserokopie wydruków mapy z geoserwisu z zaznaczonym budynkiem i odręcznie wpisanym adresem: ul. G. [...]; B1.; zgłoszeniem remontu w 2009 r. Starostwu w Zakopanem; wydrukami z KW. Skarżący podnieśli, że zmiana adresu zamieszkania oznacza dodatkowe trudności i koszty związane ze zmianą danych adresowych w wielu organach oraz dokumentach. Spowoduje to nie tylko trudności natury technicznej, ale również koszty, chociażby przerejestrowania samochodów, ciągników i wydania innych dokumentów. Co więcej pociągnie to za sobą również ogromne zamieszanie i pomyłki. Zaskarżone działania Wójta Gminy N. są nieracjonalne i naruszają wymóg należytego poszanowania i ochrony interesu prywatnego (art. 7 k.p.a.), jak i racjonalności w korzystaniu z ustawowych kompetencji art. 11 k.p.a. Co więcej zaskarżone czynności organu naruszają art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o jej oddalenie wskazując, że budynki skarżących znajdują się na terenie obrębu N.1, gmina N. Z tego też powodu zasadne było wprowadzenie prawidłowej numeracji porządkowej, o czym powiadomiono właścicieli budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została uwzględniona ponieważ organ nie przedstawił w aktach sprawy dokumentów, które potwierdzałyby prawidłowość dokonanej czynności materialno-technicznej zmiany numeracji budynku. Braki te uniemożliwiły Sądowi kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej czynności, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi i stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. Z uwagi na podobieństwo zagadnienia prawnego poniższe uzasadnienie powtarza argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartą w wyrokach wydanych w podobnych sprawach, w szczególności wyroku z dnia 18 kwietnia 2023 r., III SA/Kr 1858/22, na który powołali się skarżący, ale także w szeregu analogicznych orzeczeń (np. wyroki WSA w Krakowie z 15 grudnia 2022 r., III SA/Kr 916/22 i III SA/Kr 932/22) W sprawie miały zastosowanie poniżej cytowane przepisy. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia reguluje ono szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic, adresów, zwanej dalej "ewidencją". Zgodnie z § 9 rozporządzenia aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy: 1) nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3; 2) został nadany nowy numer porządkowy; 3) nadano nazwę ulicy albo placowi w drodze uchwały rady gminy; 4) została ustalona nowa urzędowa nazwa miejscowości w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443); 5) obiekty przestrzenne ujawniane w ewidencji zakończyły swój cykl istnienia; 6) istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie; 7) zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji. Zgodnie z kolei z art. 47a ust. 5 p.g.i.k., wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Jak stanowi art. 47 b ust. 1 p.g.i.k. właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Na tabliczce, o której mowa w ust. 1, oprócz numeru porządkowego zamieszcza się również nazwę ulicy lub placu, a w miejscowościach bez ulic lub placów albo posiadających ulice lub place bez nazw - nazwę miejscowości (ust. 2). Z uwagi na uproszczoną formę dokonywania czynności materialno-technicznej zawiadomienia o aktualizacji, uzupełnieniu lub zmianie danych ewidencyjnych – nie jest wymagane zawarcie w tekście zawiadomienia o dokonaniu czynności materialno-technicznej (tu: zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku) pisemnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, tak jak tego wymaga np. art. 107 §1 pkt 6 k.p.a. Jednakże, Sąd administracyjny dokonując oceny zgodności z prawem czynności materialno technicznej musi dysponować takimi dokumentami, jakimi dysponował organ i mieć możliwość prześledzenia toku rozumowania organu, skoro w samej czynności organ nie przedstawił przesłanek, ani jednoznacznej podstawy prawnej dokonanej czynności materialno-technicznej. W innym wypadku, dokonywana przez Sąd ocena legalności podjętej czynności, byłaby czysto iluzoryczna. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 7 Konstytucji RP, stanowiący, że władza publiczna działa na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego – zasadą zaufania do Państwa (art. 2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06). Wymienionym na wstępie "zawiadomieniem o ustaleniu numeru porządkowego budynku"- organ dokonał zmiany zarówna w zakresie nazwy ulicy i numeru budynku, ale również zmiana dotyczyła miejscowości (z B. na N.1). Organ w zawiadomieniu wskazał jako podstawę swojego działania art. 47a-47b p.g.i.k. oraz § 7 i § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Powołany przepis wymienia w poszczególnych jednostkach redakcyjnych (punkty od 1 do 7) przyczyny aktualizacji (zmiany lub uzupełnienia) danych ewidencyjnych. Zgodnie z wskazanym w zawiadomieniu § 9 ust. 7 rozporządzenia aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie miał jednak możliwości zweryfikowania prawidłowości zaskarżonej czynności, skoro z kserokopii wydruków map dołączonych do skargi nie wynika, czy nieruchomości skarżących znajdują się na terenie B., czy też na terenie N1. Z daty wypisu z rejestru gruntów wynika, że dokument ten został pozyskany dopiero po wniesieniu skargi. Z tych to powodów, wskazany w ww. wypisie z rejestru gruntów z dnia 11 czerwca 2024 r. "nowy adres" położenia działki skarżących (ul. O. [...], N1.) nie jest miarodajny do oceny prawidłowości zaskarżonej czynności z 19 lutego 2024 r. w postępowaniu sądowadministracyjnym. Dodatkowo, nawet z przedłożonej uchwały nr XXXVIII/271/2001 Rady Gminy Nowy Targ z dnia 27 września 2001 r. nie wynika, że ul. O. [...] biegnie wzdłuż działki skarżących, aby numer ten uznać za nadany zgodnie z § 6 rozporządzenia powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej czynności. W ponownym postępowaniu organ zgromadzi w aktach sprawy stosowne wyrysy z mapy obrazujące położenie działki skarżących z wzniesionym na niej budynkiem; wyrys z mapy obrazujący działkę drogową ze stosowna uchwałą, z której wynikać będzie, że po działce tej biegnie droga o nazwie ul. O. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (pkt I wyroku) na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935). O kosztach (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżących od organu zwrot uiszczonej opłaty wpisu od skargi (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (2x17 zł).